د ریس الوزرا مرستیال وايي، د رسنیو ازادي یوازې د طالبانو د مقرارتو په چوکاټ کې مني

دغه دفتر د یکشنبې په ورځ په ۲۰۲۳ کال کې د مالي تشې د بدو پایلو په اړه خبرداری ورکړ.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر د وږي ۱۹مه په اېکس ټولنیزه شبکه کې لیکلي چې یاد شمیر ماشومان په هغو ولایتونو کې ژوند کوي چې د مرستو رسولو په برخه کې لومړیتوب لري.

د ملګرو ملتونو دغه دفتر ویلي، چې په افغانستان کې لومړنیو روغتیايي او تغذيې خدمتونو ته د نورو سل زره کسانو لاسرسی کم شوی یا بند شوی دی.

د دې دفتر د شمېرو له مخې، ۱۷۳ګرځنده د تغذيې او روغتیايي مرکزونه د تړل کېدو له ګواښ سره مخ دي او که دا داسې شي، نو له پنځو کلونو د کم عمره اویا زرو او ۲۰۰ ماشومانو ژوند به اغېزمن کړي.

ویل کیږي چې ۱.۸ میلیونه وګړي به د تغذیې له خدمتونو بې برخې شي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر د زمري میاشتې په وروستیو کې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستو په بودجه کې د ۱.۳ میلیارده ډالرو د کمښت خبر ورکړ.

دغې ادارې خبرداری ورکړی چې د روان کال ژمی به ډیر سخت وي ځکه د بودیجې کموالی به زیانمنې افغانې کورنۍ له لوږې، ناروغۍ او آن مرګ سره مخ کړي.

د اې ار وای پاکستانۍ رسنۍ د راپور له مخې، د کراچۍ ښار پولیسو یاد شمېر افغانان د یکشنبې په ورځ "پاکستان ته د نا قانونه ننوتلو" په تور نیولي دي.

په پاکستان کې د افغانانو د نیولو بهیر په داسې حال کې زور اخیستی چې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر په یوه خبري کنفرانس کې وویل چې حکومت يې پرېکړه کړې چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د «ناقانونه کډوالو» پر وړاندې کوټلي ګامونه پورته کړي.

سرفراز بګټي وويل، پاکستان د نورو هېوادونو په څېر "ناقانونه کډوال" نه شي منلی.

د سي ان ان د راپور له مخې، په تېرو نهو میاشتو کې تر اوسه لږ تر لږه ۵۳۰ افغان کډوال په پاکستان کې نیول شوي او بېرته افغانستان ته ستانه کړای شوي دي.

خو ځينې سرچينې بیا دغه شمېر تر دې څو برابره ډیر ښيي.

نوموړي زیاته کړه، چې د طالبانو حکومت به د باسواده ځوانانو لپاره په عصري او دیني برخو کې د کار زمینه برابره کړي.

د طالبانو د حقاني شبکې د مشر سراج الدین حقاني مرستیال دغه څرګندونې د یکشنبې په ورځ(د وږي ۱۹مه) د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان د ملي تلویزیون له خوا خپرې شوې دي.

د اروپايي ټولنې د مهاجرت دفتر د شمېرو له مخې؛ افغانان وروسته له سوریې څخه په ۲۰۲۲ کال کې په اروپايي ټولنه کې د کډوالو دویم لوی نفوس دی.

څه موده وړاندې ملګرو ملتونو هم اعلان وکړ، چې په ۲۰۲۲ کال کې په نړۍ کې د شاوخوا ۱۰۸ میلیونو بې ځایه شویو کسانو له ډلې څخه نېږدې ۵،۷ میلیونه یې افغانان دي.

په دې وروستیو کې په کابل او هرات کې د پاسپورت غوښتونکو د اوږدو کتارونو ویډیوګانې او تصویرونه خپارل شول، دغه پاسپورت اخیستونکي معمولاً اروپايي هېوادونو ته د کډوالۍ او یا په ایران او د سیمې په نورو هېوادونو کې د کار کولو لپاره پاسپورتونه اخلي.

که څه هم طالبانو واک ته له رسېدا دوه کاله وروسته خلکو ته د کار پر پېدا کولو ټینګار کړی؛ خو بشري مرستو ته د افغانانو د اړتیا او د بې وزلۍ د زیاتوالي په اړه د نړۍوالو سازمانونو په احصایو کې کوم بدلون نه دی راغلی.

څه موده وړاندې د مهاجرت نړۍوال سازمان اعلان وکړ، چې اویا سلنه افغانان د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي او بېکاره دي.

د بېکارۍ زیاتوالی، بې وزلي او د ښځو پر د زده کړو او کار بندیز د هغو عواملو د لېست په سر کې دي چې د لسګونو زرو خلکو د مهاجرت لامل شوي دي.

نوموړي د استرالیا په سیډني کې له خپل امریکايي سیال لنډن کوینونز سره د یو ایف سي په سیالیو کې مخامخ شو او دغه سیالي یې په خپله ګټه پای ته ورسوله.

ښاغلي حقپرست له خپلې بریا وروسته په خپلو خبرو کې د نوموړي یاده بریا د افغانستان خلکو او د مراکش زلزله ځپلو ته ډالۍ کړه او ویې ویل چې مراکش یې دویم کور دی.

نوموړي زیاته کړه:“ دا بریا د مراکش د زلزلې قربانیانو او زما اصلي وطن افغانستان ته ډالۍ کوم چې څلوېښت کاله له جګړې کړیږي”.

د یادونې وړ ده، چې دا د نصرت حقپرست پنځلسمه بریا ده.

نوموړی د ولسمشر غني د واکمنۍ پر مهال د ولسمشرۍ ماڼۍ د (پي پي ایس) غړی و او د جمهوریت تر وروستۍ ورځې یې دنده سرته رسوله.

طالبانو تر اوسه د دغه پخواني سرتيري د نيولو په اړه څه نه دي ويلي.

دغو سرچینو ویلي، چې ښاغلی مجدي د پروان ولایت د خواجه سیاران په کلي کې نیول شوی دی.

نوموړی د عبدالطیف مجددي زوی دی، چې په تېر جمهوري حکومت کې د پروان د ملي امنیت ریاست د تحقیقاتو مرستیال و.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو ماموریت (یوناما) شاوخوا یوه میاشت وړاندې په یوه راپور کې لیکلي وو، چې طالبانو په کابل او پنجشیر کې د پخوانیو پوځیانو نیولو ته دوام ورکړی.

یوناما ویلي، طالبانو په بېلابېلو ولایتونو کې د تېر حکومت مامورین او سرتېري نیولي، شکنجه کړي او وژلي دي.

له دې وړاندې هم د پي پي ایس څو سرتېري په انفرادي بڼه نیول شوي او ځینې یې لا هم بندیان دي.