هېدربار: په افغانستان کې د ښځو د حقونو سرغړوونکي باید محاکمه شي

خالد ځدراڼ د سې شنبې په ورځ ناوخته پر اېکس (ټوېټر) لیکلي، چې ښځه د درملنې لپاره روغتون ته وړل شوې او «څلور نارینه» امنیتي حوزې ته د څېړنو لپاره وړل شوي دي.

هغه زیاته کړه، چې د دې ښځې د ژغورلو لپاره د کابل ښار په لسمه ناحیه کې د «کشفي اطلاعاتو» پر اساس عملیات ترسره شوي، چې په پایله کې یې ښځه ازاده شوه.

خالد ځدراڼ وايي، چې د ښځې ورونو هغه په یوې خونې کې بندۍ کړې وه او خوراکي توکې یې ورکول.

دغه طالب چارواکي څرګنده نه کړه، چې د ښځې وروڼو ولې هغه ۲۵ کاله په کور کې نظر بنده ساتلې وه.

ټام وېسټ د سې شنبې په ورځ(د وږي ۲۱مه) په سټیمسن انسټیټیوټ کې وویل، چې طالبانو په افغانستان کې د داعش اته قومندانان وژلي او پر ملکي وګړو په ځانګړې توګه پر هزاره ګانو د داعش بریدونه کم شوي دي.

هغه زیاته کړه، چې دی نه غواړي د داعش پر فعالیتونو د طالبانو د مبارزې په اغېزو کې "مبالغه" وکړي، خو پر ملکي وګړو د داعش بریدونه د پخوا په څېر نه دي.

د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د یوولسمې له بریدونو یوه ورځ وروسته، چې القاعده پکې لاس درلود؛ امریکايي استازي په دغه مرکز کې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو او د هغې د اغېزو په اړه وینا وکړه.

د نوموړي په اند؛ تحریک طالبان پاکستان اوس په سیمه کې یو امنیتي ګواښ دی.

پاکستان پر افغان طالبانو تور پورې کړی، چې په افغانستان کې د مېشتو پاکستاني اورپکو د کنټرولولو توان نه لري.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له راتګ وروسته په دغه هېواد کې د تروريستي بريدونو ډېر والى د پاکستاني طالبانو د فعاليتونو او په افغانستان کې د هغوى د ازادو فعاليتونو له امله بلل شوى دى.

تر اوسه واشنګټن له طالبانو څخه د پاکستاني وسله والو د نفوذ او بریدونو د مخنیوي لپاره د اسلام اباد د غوښتنو په اړه دریځ نه دی روښانه کړی.

دغه راز په تېرو دوو کلونو کې واشنګټن له طالبانو او نورو وسله والو ډلو سره چې د سیمې د هېوادونو له پاره ګواښ بلل کېږي، د طالبانو پر اړیکو جدي انتقاد نه دی کړی.

نوموړي دغه ويډيو د سې شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته رالېږلې ده خو ویلي یې دي، چې دا پېښه يوه اونۍ وړاندې شوې ده.

د ویډیو لېږونکي ویلي، چې دغه محصل غوښتل چې خپلو کارونو ته د رسېدو په موخه پوهنتون څخه کور ته لاړ شي؛ خو طالبانو په زور له هغه وغوښتل چې په پوهنتون کې پاتې شي او د فاریاب په پوهنتون کې د طالبانو د ټاکل شوي رییس وینا واوري.

دا لومړۍ قضیه نه ده، چې طالبان د خلکو پر وړاندې تاوتریخوالی کوي، څو ځلې مخکې هم د افغانستان انټرنشنل لیدونکو لخوا داسې قضیې مستندې شوې دي.

د دې ډلې یوه محتسب د دوشنبې په ورځ (د وږي۶مه) په غور کې د یوه سړي لاسونه تړلې وو او د سر وېښتان یې قیچي ور غوڅ کړي وو.

هغه کس چې افغانستان انټرنشنل ته دا ویډیو رالېږلې وه، ویلي یې وو چې دا پېښه د غور ولایت په پسابند ولسوالۍ کې ترسره شوې وه.

افغانستان انټرنشنل د یکشنبې په ورځ (د وږي ۵مه) یوه ویډیو خپره کړه، چې په سرپل ولایت کې د طالبانو امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت یو محتسب یو ځوان د ږیرې د خریلو له امله په څپیړه وهي.

د ویډیو لېږونکي ویلي وو، چې دا ویډیو یې د مبایل خرڅولو په بازار کې ثبت کړې ده.

افغانستان انټرنشنل د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت له ویاند صدیق عاکف مهاجر څخه د دې وزارت د محتسبانو د تاوتریخوالي په اړه پوښتنه وکړه، خو نوموړي یې په هکله ځواب ورنه کړ.

تر دې وړاندې د طالبانوامر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت چارواکو رسنیو ته ویلي، چې د دغه وزارت چارواکي د خلکو پر وړاندې د تاوتریخوالي حق نه لري.

اج تک خبري شبکې په خپل راپور کې ویلي، چې هند د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا په ۵۴مه غونډه کې چې پرون دوشنبه( د وږي ۲۰مه) په جینوا کې پیل شوه او لومړۍ برخه یې د افغانستان وضعیت ته ځانګړې شوې وه، د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې نېږدې ۲۰۰ ټنه واکسینونه او ۲۸ ټنه د طبیعي پېښو له زیانمنو شویو سره د لومړنیو توکو مرسته کړې ده.

په اعلامیه کې ویل شوي، چې هند په ډېره دقیقه او نېږدې بڼه د افغانستان وضعیت څاري او له دغه هېواد سره به خپلو بشري مرستو ته دوام ورکوي.

اعلامیه زیاتوي، چې له افغانستان سره د هند د مرستو یوه موخه په دغه هېواد کې بشري مرستې او د ثبات د رامنځته کېدا هیله ده.

د یادونې وړ ده، چې هند په تېرو شلو کلونو کې د افغانستان اسلامي جمهوري دولت یو له نېږدې همکارو هېوادونو څخه و، چې وخت ناوخت د دواړو لوریو پر اړیکو پاکستان خپله ناخوښي څرګنده کړې ده.

لوټا ناډسن له طالبانو وغوښتل چې د بشري حقونو سرغړونې پای ته ورسوي.

د اروپايي ټولنې استازې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا په غونډه کې پر طالبانو غږ وکړ، چې هغه اقدامات چې په ټولنیزو، اقتصادي او مدني برخو کې د ښځو د محدودیت لامل کیږي لغوه کړي.

اغلې ناډسن ټینګار وکړ، چې په افغانستان کې د تلپاتې سولې او ثبات تامین د ټولو افغانانو په ګډون د ښځو، قومي او مذهبي اقلیتونو او همدارنګه د درېیم جنسیتي خلکو په ګډون په ټول شموله سیاسي بهیر پورې اړه لري.

هغه د بشري حقونو د پرله پسې سرغړونو په اړه د طالبانو حساب ورکول "ضروري" وبلل.

نړۍوالې ټولنې او د سیمې هېوادونو تل له طالبانو غوښتي، چې د یوه جامع حکومت د جوړېدو لپاره هوکړه وکړي، خو طالبانو تر اوسه دغه غوښتنه نه ده منلې.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د دوشنبې په ورځ (د وږي ۲۰مه) خپله ۵۴مه غونډه پیل کړه. د دغې سرمشریزې د لومړۍ ورځې اکثره ویناوې د افغانستان وضعیت ته ځانګړې شوې وې.