د کډوالو ملاتړي سازمان د «امریکا ځانګړو وېزو لرونکو» لپاره د الوتنو بیا پیل ستایلی

د غونډې ویناوالو د ازبکي ژبې د اوسني وضعیت په اړه خبرې وکړې او ټینګار یې وکړ چې د دې ژبې پياوړتیا، پراختیا او تدریس ته باید جدي پاملرنه وشي. هغوی زیاته کړه، د داسې فرهنګي پروګرامونو دوام کولای شي د ژبو او کلتورونو تر منځ د پوهاوي او ورورولۍ فضا نوره هم پیاوړې کړي.

په دغه نمانځغونډه کې د ازبکي دودیزو خوړو، خطاطۍ، نقاشۍ، کتابونو، پخوانیو جامو او غاليو نندارتون هم جوړ شوی و.

د افغانستان پخواني حکومت په ۱۳۹۹کال کې د تلې ۲۹مه د «ازبکي ژبې ملي ورځ» نومولې وه، او له هغه را وروسته هر کال دننه او بهر د افغانستان ازبک فعالان دا ورځ لمانځي.

ازبکي ژبه د افغانستان له مهمو ژبو څخه ده، چې په رسمي توګه د هېواد د دریمې لویې ژبې په توګه پېژندل کېږي. دا ژبه د ترکي ژبو له کورنۍ څخه ده او په شمالي ولایتونو لکه فاریاب، جوزجان، سرپل، بلخ، تخار او سمنګان کې د پراخې ازبک ټولنې له‌خوا ویل کېږي.

ازبکي ژبه د افغانستان د اساسي قانون له مخې د پښتو او دري تر څنګ د رسمي او تدریسي ژبو په ډله کې راځي. ازبکان د افغانستان د کلتوري، ادبي او سیاسي ژوند مهم برخه وال ګڼل کېږي او د دوی ژبه د هېواد د ژبني تنوع یوه بډایه برخه جوړوي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د جمعه په ورځ (د تلې ۲۵مه) ویلي،

چې طالب استخبارات یې دفتر ورغلي او د دوی نشرات یې تر نامعلومې مودې پورې بند کړي.

که څه هم د نشراتو بندېدو اصلي لامل روښانه نه دی؛ خو یوې بلې سرچینې ویلي، چې کیدای شي دا پرېکړه د ځینو خپرو شویو مطالبو یا د طالبانو د پالیسو خلاف نشراتو له امله شوې وي.

د طالبانو حکومت د دې موضوع په اړه رسمي څرګندونې نه دي کړې.

دغه ټلویزیون د افغانستان له مهمو تلویزیونونو څخه ګڼل کېږي او د هېواد په بیلابیلو سیمو کې پراخ لیدونکي لري.

د بیان ازادۍ ملاتړي فعالان او خبریالان اندېښنه لري، چې دا اقدام به د رسنیو پر ازاد فعالیت منفي اغېز وکړي او د خبریالانو پر فضا نور فشارونه زیات کړي.

سرچینو زیاته کړې، د پاکستان په دغو هوايي بریدونو کې تر اوسه ۱۰ کسان وژل شوي او ۷ نور ټپیان شوي دي. د سرچینو په وینا، په وژل شویو کسانو کې دوه ماشومان او په ټپیانو کې ۶ ښځې هم شامل دي.

په ارګون ولسوالۍ کې سرچینو ویلي، چې دا برید د دغه ولسوالۍ اړوند خاندار کلي کې د «غازي» په نوم قضاب په کور ترسره شوی دی.

د پاکستان دغه بریدونه په داسې حال کې دي چې، د دوحې خبرو تر پای ته رسېدو د افغانستان او پاکستان تر منځ اوربند اعلان شوی و او د ځينو طالب چارواکو په وینا، دغه اوربند د پاکستان له لوري مات شوی او د ډيورند فرضي کرښې په اوږدو کې یې د ولسي وګړو پر کورونو بمبارۍ پیل کړې دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د جمعې په ورځ د ترکیې راډیو ټلویزیون ته ویلي:«موږ د افغان طالبانو او پاکستان ترمنخ د تاوتریخوالي او شخړې له زیاتوالي خبر یو او دا وضعیت له نږدې څارو.»

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت دغه رسنۍ د نورو جزییاتو په اړه سپینې ماڼۍ ته راجع کړې ده.

طالب سرچینو ویلي، چې د اوربند مودې غځېدو په تړاو یې په لیکلې بڼه څه نه دي ترلاسه کړي، خو د تیارسۍ امر ورته شوی دی.

دغو سرچینو ویلي، چې د پاکستاني لوری هم د تیارسۍ په حالت کې دی.

وړاندې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد رسنیو ته ویلي، چې که پاکستان برید ونه کړي، دوی اوربند دوامداره ساتي.

مجاهد ویلي طالبانو ته د دفاع وزارت امر کړی چې:«تر څو پاکستاني لوري حمله نه وي کړې، تاسې حمله ونه کړئ او که هغو حمله وکړله، بیا تاسې له خپلې خاورې څخه د دفاع حق لرئ.»

طالبانو ویلي، چې د خبرو اترو له لارې د موضوعاتو د حل غوښتونکي دي او طالب پلاوی له پاکستاني لوري سره د مذاکراتو لپاره قطر ته د سفر چمتووالی لري.