عوامي نشنل ګوند: پاکستان دې د افغانانو له نیولو او ستنولو لاس واخلي

میرمن کولونا ټینګار وکړ چې هغه د ښځو د حقونو په اړه فکر کوي، په ځانګړې توګه د افغان ښځو په هکله چې د جنسیت له امله د طالبانو د رژیم له خوا تر ظلم لاندې دي.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت هم د افغان ښځو پر وړاندې د طالبانو د محدودیتونو په اړه د دغه هېواد د دریځ په اړه یوه خپرپاڼه خپره کړې ده.

پاریس وايي، یو ځل بیا د طالبانو له خوا د ښځو او نجونو پر وړاندې د سیستماتیک تبعیض او د جنسیت پر بنسټ د جلاوالي او ځورونې پالیسي په کلکه غندي.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیرې پر طالبانو غږ وکړ چې ژر تر ژره له ښځو او نجونو ټول بندیزونه لیرې کړي، چې په هغو کې د ښوونځیو او پوهنتونونو محرومیت او په بشري برخه کې له کار د دوی منع کول شامل دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې فرانسه به د افغانانو بشپړ ملاتړ وکړي او د دوی ترڅنګ به پاتې شي.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت وايي، د ۲۰۲۱ کال له اګست میاشتې راهیسې فرانسې ته د قاضیانو، ژورنالیستانو، هنرمندانو او د بشري حقونو د مدافعانو په ګډون څه باندې ۱۳ زره افغانان راوستل شوي دي.

فرانسه وايي چې د اسد له ۱۴۰۰ راهیسې دغه هېواد د افغانستان له خلکو سره ۱۴۰ میلیونه یورو مرسته کړې ده.

خبرپاڼه زیاتوي چې فرانسه به د روغتیا، تعلیم او خوراکي خوندیتوب په برخو کې خپلو بشري مرستو ته دوام ورکړي.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، دغه هېواد ژمنه کړې چې د روان کال تر پایه به د خوړو نړیوال پروګرام له لارې له افغانستان سره ۱.۵ میلیونه یورو مرسته وکړي.

دا اداره زیاتوي، چې وخت په ختمېدو دی: «موږ یو میلیارد ډالرو ته اړتیا لرو چې هغو اړمنو کورنیو ته ژغورونکي خواړه برابر کړو چې پرې تکیه لري.»

د اسیا لپاره د خوړو نړیوال سازمان مشر هم ویلي چې دا اداره د بودیجې له کمښت سره مخ ده او راتلونکی ژمی د ۱۵ میلیونو افغانانو لپاره یو میلیارد ډالرو ته اړتیا لري.

جان ایلیف د افغانستان کندوز ولایت ته په سفر سره ویلي، په بازار کې خواړه شته، خو خلک یې د اخیستلو وس نه لري.

ښاغلی ایلیف زیاتوي چې افغانانو خپلې بچت پیسې ختمې کړې او ان اوس جایداد هم پلوري.

د نوموړي د خبرو ویډیو د پنجشنبې په ورځ د همدې ادارې پر اېکس خپره شوې ده او خبرداری ور کوي چې په افغانستان کې کاري چانسونه ډېر کم دي او پر خلکو د پیسو وېش د ژغورنې یوه لار ده.

د ښاغلي ایلیف په خبره، ۸۵ سلنه مرسته ترلاسوونکو ته ویل شوي بودیجه تمامېږي او دوی له مرستې اېستل کېږي.

د خوړو نړیوال پروګرام څه مهال مخکې هم ویلي وو که په افغانستان کې زیانمنو خلکو ته مرستې ونه رسېږي، د دې هېواد میلیونونه وګړي به په را روان ژمي کې خپلو سیمو پرېښودو ته اړ شي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، په افغانستان کې له ۲۹ میلیونو ډېر خلک انساني مرستو ته ضرورت لري.

د ۲۰۲۱ کال اګسټ کې د طالبانو په واکمنېدو پسې په افغانستان کې بې وزلي او لوږه خورا زیاته شوې او اقتصاد له کړکېچ سره مخ دي.

د ښځو پر کار او د نجونو پر زدکړو د طالبانو بندیز سره بې وزلي او بې کاري لا ډېره شوې ده.

سرچینو جیو نیوز ته ویلي، شالېمار د ورځې دوه میلیونه روپۍ تاواني کېږي.

په پاکستان کې د اقتصادي کړکېچ زیاتېدو او د سونتوکو د بیې ډېرېدو سره د اورګاډو کرایې هم جګې شوې دي، خو مالومه نه ده چې دا اورګاډی په څه دلیل هره ورځ تاوان کوي.

د پاکستان پټلۍ وزارت د ۲۰۱۰ کال په جولای کې هم دا ګاډی درولی و، خو له ۱۹ میاشتو وروسته یې بیا د ۲۰۲۱۲ کال د فبرورۍ په وروستیو کې د یوې خصوصي کمپنۍ په همکارۍ پټلۍ ته وباسه.

شالېمار ایکسپرېس د د کراچۍ او لاهور ترمنځ ورځانه چلېږي او د دې ښارونو ترمنځ ۱۲۱۴ کیلومتره لار په ۱۶ ګړیو کې وهي.

د پاکستان د یوه پخواني پوځي مشر جنرال ضیاالحق په واکمنۍ کې پر ۱۹۷۹ کال دې اورګاډي فعالیت پیل کړی دی.

د اصف دوراني په مشرۍ په دغه پلاوي کې پوځي چارواکي هم وو.

د سرچینو په خبره، پاکستاني پلاوي طالب چارواکو سره په خبرو کې د پاکستان پرضد د افغان خاورې د کارېدو له امله خپل سخت اعتراض وکړ.

سرچینې وايي، طالبانو له پاکستاني پلاوي سره ژمنه وکړه چې په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان د فعالیت مخه نیسي.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، د خبرو په پایله کې دواړه لوري په دې سلا شول چې د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته د پولې د مديريت او امنيت بیا کتنې سره د ټي ټي پي د فعاليتونو مخه ونيسي.

تر دې لیدنې وروسته د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلی، چې امیر خان متقي د پاکستان له ځانګړي استازي سره په کتنه کې ويلي دي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ « امنيتي ستونزې» بايد د ګډو کمېټو له لارې حل شي او د سياسي او امنيتي دلايلو پر بنسټ بايد بندرونه ونه تړل شي.

د طالبانو په خبر پانه کې ويل شوي دي، چې دواړو لوريو پر امنيتي مسالو سر بيره د پاکستان په زندانونو کې له نيول شويو افغان کډوالو سره د ناسم چلند، د افغانستان د سبزيجاتو او تازه ميوو د صادراتو او د افغان سوداګرو د ترانزيتي توکو د صادرولو لپاره د لازمو اسانتیاوو د رامنځته کولو په اړه خبرې کړي دي.

د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت د خبر پاڼې له مخې؛ امیرخان متقي ويلي دي، چې افغانستان او پاکستان بايد له هغو خبرو ډډه وکړي چې د دواړو خواوو ترمنځ د واټن د زياتوالي سبب کېږي.

د پاکستاني پلاوي دا سفر په داسې مهال دی چې پاکستان له طالبانو غواړي پر خپلو ژمنو ودرېږي او د پاکستاني طالبانو پرضد ګام پورته کړي.

اسلام اباد وايي، پاکستاني طالبان په افغانستان کې مرکزونه لري او له کرښې په اوښتو سره په پاکستان کې بریدونه کوي.

هغه څه چې طالبان يې په کلکه ردوي او وايي پاکستاني طالبان په پاکستان کې پراخ حضور لري او پاکستان دې په خپله خاوره کې د وسلوالو پرضد ګامونه واخلي.

د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي په توګه تر ګومارل کېدو راهیسې دا کابل ته د اصف دوراني دویم سفر دی.

نوموړی دوه میاشتې مخکې هم کابل ته تللی او له طالب چارواکو سره یې لیدلي وو.

د طالبانو د ارشاد حج او اوقافو وزارت د خبرپاڼې له مخې، حسن مرتضوي په دې غونډه کې وویل، چې ایران د افغانستان د مخالفینو لپاره خوندي ځای نه دی.

د ایران اسلامي جمهوریت تر اوسه د دغې غونډې د جزییاتو په اړه، چې د چهارشنبې په ورځ (د وږي۲۹مه) ترسره شوه؛ څه نه دي ویلي.

خو په کابل کې د ایران د اسلامي جمهوریت سفارت پر اېکس ټولنیزې شبکې (ټوېټر) لیکلي؛ په دې کتنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ «په فرهنګي، دیني او قراني برخو کې د همکاریو د کچې د لوړولو په اړه بحث او خبرې اترې وشوې.»

وروسته له دې، چې طالبان پر افغانستان واکمن شول د پخواني افغان حکومت یو شمېر سرتېري او چارواکي ایران ته ولاړل.

په ۱۴۰۰لمریز کال کې د ملي مقاومت د جبهې مشر احمد مسعود ایران ته ولاړ او د ایران د اسلامي جمهوریت له چارواکو او د بهرنیو چارو له وزیر سره یې لیدنه او خبرې اترې وکړې.

د ایران دبهرنيو چارو وزارت هغه وخت کې اعلان وکړ، چې دغه سفرونه تل په عادي ډول او دکابل په خبرتيا ترسره کيږي .

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت وايي: «له نېکه مرغه د دواړو هېوادونو ترمنځ په اړیکو کې ښه همغږي رامنځته شوې ده.»

د دغه وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ حسن مرتضوي د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزیر ته بلنه ورکړې چې په ایران کې د اسلامي وحدت په ۳۷م کنفرانس کې ګډون وکړي.