د زاهدان د خونړۍ جمعې تلین؛ راپورونه وايي امنیتي ځواکونو پر مظاهره چیانو ډزې کړې دي

پاکستاني طالبانو رسنیو ته په یوه اعلامیه کې ویلي، په دې دواړو بریدونو خواشیني ښودلې ده او وايي په کلکو ټکو یې غندي.

دا ډله زیاتوي چې په جوماتونو، مدرسو، ښوونځیو او عامه ځایونو کې بریدونه د دوی کار نه دی.

د جمعې په ورځ د بلوچستان په مستونګ کې د میلادالنبي په مراسمو کې ځانمرګي ۵۷ کسان ووژل او تر شپېتو یې ټپیان کړل.

دا ډول د جمعې لمانځه کې د هنګو د دوبې د پولیسو تاڼې دورازه کې یو ځانمرګی برید شوی او ور پسې بل ځانمرګي د پولیسو جومات ته ځان رسولی دی.

ځايي چارواکي وايي، په دې پېښه کې درې کسان وژل شوي او ۱۳ ټپیان دي.

لا هم کومې ډلې د دې دواړو بریدونو مسوولیت نه دی منلی.

یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې یوه ځانمرګي د پولیسو د تاڼې په دروازه کې چاودنه کړې او بل جومات ته ځان رسولی دی.

د دې سرچینې په خبره، دې پېښه کې تراوسه د درې کسانو د وژل کېدو او ۱۳ نورو د ټپي کېدو خبره کېږي.

خواله رسنیو کې داسې ویډیو هم خپره شوې چې پکې خپړه لګیا ده او کنډوالې پورته کوي.

ویډیو کې خلک وايي، چې د جومات په غورځېدو سره ډېر خلک تر کنډوالو لاندې شول.

ځايي چارواکو تراوسه د دې پېښې په هکله څه نه دي ویلي.

نن د بلوچستان په مستونګ ولسوالۍ کې هم د میلادالنبي په مراسمو کې د چاودنې له امله تر ۵۲ کسان ووژل او همدومره ټپیان شول.

د پاکستاني طالبانو ویاند عمر خراساني د مستونګ برید کې لاس لرل رد کړي دي او بلې ډلې هم په غاړه نه دی اخیستی.

تراوسه کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی.

له دې سره د پاکستاني طالبانو د تحریک ویاند محمد خراساني ویلي، چې ټي‌ټي‌پي په دې چاودنه کې لاس نه لري.

چاودنه هغه مهال رامنځته شوه، چې د الفلاح سړک مدينې جومات ته څېرمه خلک د ميلاد النبي مراسمو کې راټول شوي وو.

د پاکستان د پولیسو د سر پلټونکي مرستیال منیر احمد رویټرز ته ویلي، ځانمرګي د پولیسو د مرستیال له موټر سره نږدې برید کی دی.
د بلوچستان د اطلاعاتو سرپرست وزیر جان اڅکزی وايي، د پېښې سخت ټپیان کوټې ته وړل کېږي او د دغه ښار په روغتونونو کې بېړنی حالت اعلان شوی دی.هغه زیاتوي چې ژغورونکې ډلې مستونګ ته روانې شوې دي.

تر اوسه د دغې چاودنې څرنګوالی روښانه نه دی.

د پي ټي ای مشر عمران اسماعيل دغه چاودنه په کلکه غندلې او ويلي يې دي، هغه کسان چې بې ګناه خلک وژني ظالمان او ترهګر دي.
نوموړي هيله څرګنده کړه، چې د قانون پلې کوونکې ادارې به ډېر ژر مجرمين ونيسي.

تر دې مخکې هم په همدې ولسوالۍ کې په یوه چاودنه کې د جمعیت علمای اسلام د مشر حافظ حمدالله په ګډون لږ تر لږه ۱۱ کسان ټپیان شوي وو.

د روان کال په مۍ میاشت کې د مستونګ په سور کارېز سیمه کې هم ناپېژاندو وسله‌والو د پولیو ضد واکسین پر ټیم برید وکړ، چې په پایله کې یې یو ساتونکی ووژل شو.

د تېر کال په اکټوبر میاشت کې هم د مستونګ په قبایلي سیمه کې پر دوو موټرو د بمي چاودنې له امله درې کسان وژل شوي او شپږ نور ټپیان شوي وو.

د دغه سازمان د شمېرو پر بنسټ؛ په افغانستان کې تر ۲۹ میلیونو ډېر خلک بشري مرستو ته اړتیا لري. د مرستې ترلاسه کوونکو نیمایي برخه ښځې دي.

اوږدمهاله شخړې، د اقلیم بدلون، د بیکارۍ سره سخت اقتصادي زوال، د نغدو پیسو کمښت او د خوراکي توکو د بیو لوړوالی د دې لامل شوی، چې افغانستان په نړۍ کې له ستر بشري بحران سره مخ شي.
دغه سازمان وايي؛ د روان کال د می او اکتوبر تر منځ شاوخوا ۱۵،۳ میلیونه کسانو د خوړو سخته ناانډولي تجربه کړې، چې له دې ډلې ۳.۴ میلیونه کسان د سختې لوږې له امله په دوامداره توګه بشري مرستو ته اړتیا لري.

د خوړو نړۍوال پروګرام په پام کې لري، چې تر ۲۰۱۳میلادي کال پورې د ۲۱ میلیون خلکو ملاتړ وکړي.

د دې لپاره په ۲۰۲۳میلادي کال کې، له ۲.۲ ملیارد ډالرو څخه ډېرو مرستو ته اړتیا لري، ترڅو اړمنو خلکو ته سمدستي خوراکي مرستې او د ژوند ژواک لومړنی کومک چمتو کړي.

د خوړو نړۍوال پروګرام اوس د ۱.۰۸ ملیارده ډالرو کمښت سره مخ دی؛ ترڅو د راتلونکو شپږو میاشتو لپاره خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړي.

نوموړې په یوې خبري غونډې کې په افغانستان کې د نجونو او مېرمنو لپاره د کار، زده کړو او ټولنیزو حقونو د خوندیتابه غوښتنه وکړه او ویې ویل، چې افغان مېرمنې باید خپل حقونه تر لاسه کړي.

اغلې امنې زیاته کړه، چې په نېږدې وخت کې به «په اسلام کې د ښځو ونډه» په نامه یوه غونډه هم جوړه شي او په یاده غونډه کې به د افغان مېرمنو او نجونو اوسنی وضعیت وارزول شي.

هغې وویل: “تاسو پوهیږئ چې په دې وروستیو کې د اسلامي همکاریو سازمان افغانستان ته یو پلاوی استولی و. موږ فکر کاوه چې پر طالبانو د فشار راوړلو لپاره د سیمې هېوادونه هم اړین دي. هغوی د نړۍوالې ټولنې برخه دي او باید فشار پرې راوړي تر څو ډاډ ترلاسه کړي چې افغانستان کې د ښځو حقونه یو ځل بیا ورکول کیږي”.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیاله دا څرګندونې په داسې مهال کوي، چې له دې وړاندې د ملګرو ملتونو په غونډه کې د نړۍ ګڼو استازو په افغانستان د مېرمنو او نجونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړې وه او له طالبانو یې غوښتي وو، چې مېرمنو او نجونو ته دې د هغوی حقونه ورکړي.

طالبانو تر اوسه د ملګرو ملتونو د سرمنشي د مرستیالې دغو څرګندونو ته په ځواب کې څه نه دي ویلي، خو د ملګرو ملتونو غونډې ته په ځواب کې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي وو، چې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې ګډونوال د دې پر ځای چې د افغانستان پر بنسټيزو مسلو تم شي، د هغه په وینا ټولو فرعي موضوعاتو ته مخه کړې وه.

ښاغلي مجاهد ویلي وو:”په ملګرو ملتونو کې بحثونه او نظرونه فقط د دوو کوچنیو او کورنیو موضوعاتو (د ښځو تعلیم او کار) په لویولو سره منحرف شول.”