په کییف کې د اوکراین د ملاتړ لپاره د اروپايي اتحادیې د بهرنیو چارو وزیرانو غونډه وشوه

د بښنې نړۍوال سازمان د سنبلې له ۲۱ مې څخه د میزان ۱۰ پورې د دې غوښتنې په ملاتړ د لاسلیکونو راټولولو لپاره آنلاین غوښتنلیک پیل کړ او ۴۶۵۶ کسانو لاسلیک کړ.

د بښنې نړۍوال سازمان تېره اونۍ په پاریس کې د دې کمپاین د ملاتړ لپاره یوه غونډه جوړه کړه.

د دې غوښتنو په متن کې راغلي، چې طالبان په پراخ او منظم ډول نجونې او ښځې ځوروي.

د بښنې نړۍوال سازمان د حقوقي تحلیل له مخې؛ د دې ډلې چلند کېدای شي "د بشریت ضد جرم" وي.

د بشري حقونو دغه نړۍوال سازمان وايي، هغه ښځې چې د طالبانو له ظلمونو څخه ګاونډيو هېوادونو لکه؛ ايران او پاکستان ته تښتېدلي، په دغو هېوادونو کې هم له نورو ځورونو سره مخ دي.

د بښنې نړۍوال سازمان د بېلګې په توګه د ایران او پاکستان د سیمه ییزو چارواکو له خوا د دغو مېرمنو په خپلسري توګه نیول او افغانستان ته د هغوی د جبري ستنېدو خطر یاد کړی دی.

دغه سازمان لیکلي، چې د فرانسې ویزې د ګوتو په شمېر افغانو ښځو او نجونو ته ورکول کېږي، چې له خطر سره مخامخ دي او د دغه هېواد قونسلګرۍ له ډېر ځنډ سره د ویزې غوښتنې ته ځواب وايي.

په ټوله نړۍ کې میلیونونو خلکو د دې دوه ساینس پوهانو لخوا رامنځته شوي ټېکنالوژۍ څخه ګټه پورته کړې، ترڅو د کوویډ - ۱۹ وبا څخه ځان وژغوري.

هغه ټېکنالوژي، چې دغو دوو امریکايي او هنګري پوهانو اختراع کړې وه، اوس د سرطان د واکسین د تولید په برخه کې د څېړنې لپاره کارول کیږي.

آغلې کیریکو په RNARx شرکت کې د مدیرې په توګه کار کړی او اوس مهال د بیوان‌تک درمل جوړونې مديره ده. هغه د پنسلوانیا په پوهنتون کې پروفیسوره هم ده.

د ډرو ویسمن څېړنیز فعالیت بیا د آر ان اې واکسینونو د جوړولو بنسټ اېښودل وو.
​

ښاغلي اسوکلا د یکشنبې په ورځ د کوسوو په شمالي ښار میترویکا کې یوې خبري غونډې ته د وینا پر مهال وویل، چې د سربیا ولسمشر، د دفاع وزیر او د پوځ لوی درستیز په مستقیم ډول له برید څخه خبر وو.

نوموړي د برید کوونکو شمېر هم ۹۰ اعلان کړ او زیاته یې کړه، چې دوی له ډېرې مودې راهیسې د سربیا په پوځي اډو کې روزل شوي وو.

تر دې وړاندې رسنیو د برید کوونکو شمېر ۳۰ تنه ښودلی و.

په سیمه کې کړکېچ وروسته له هغه زیات شو، چې د سربیا وسله والو یوې ډلې د دغه هېواد په شمال کې په یوه کلي کې د کوسوو پر پولیسو برید وکړ.

د تېرې یکشنبې د ورځې په برید کې یو پولیس او درې بریدګر ووژل شول.

د کوسوو د چارواکو په وینا؛ د برید کوونکو د لټون په ترڅ کې د پام وړ درنې وسلې او په زیاته اندازه چاودیدونکي توکي کشف شوي دي.

اسوکلا ټینګار وکړ، چې د بې پیلوټه الوتکو څخه ترلاسه شوي معلومات په برید کې د بلګراد د ښکیلتیا په اړه د کوسوو چارواکو څرګندونې تاییدوي.

هغه زیاته کړه، چې برید کوونکو پلان درلود چې له شمالي کوسوو څخه سربیا ته د ځمکې لاندې تونل جوړ کړي؛ ترڅو د اړتیا وړ تجهیزاتو ته لاسرسی ومومي.

د کوسوو د پولیسو مشر هم د اسوکلا خبره تایید کړه او ویې ویل چې ترلاسه شوي اسناد د بلګراد پرېکړه تاییدوي چې د کوسوو شمال اشغال کړي.

خو هغه زياته کړه، چې دا اسناد اوس خبريالانو ته نه شي ورکولاى.

په همدې حال کې د سربیا ولسمشر الکساندر ووچیچ د میزان په اتمه د جمعې په ورځ وویل، چې هېواد یې له کوسوو سره جګړه نه غواړي، ځکه په سیمه کې د کړکېچ زیاتېدل به له اروپايي ټولنې سره د بلګراد د یوځای کېدو هڅې زیانمنې کړي.

هغه همدارنګه د کوسوو پولې ته نېزدې د نورو عسکرو د لېږلو خبر دروغ بولي او تاکيد يې وکړ، چې بلګراد به له پرستينا سره د تاو تريخوالي له زياتېدو ګټه وانه خلي.

امريکا د می په اوومه نېټه له کوسوو سره د دغه هېواد پولې ته څېرمه د سربیا د پوځي ځواکونو د استولو په اړه اندېښنه څرګنده کړه او د دغو ځواکونو د وتلو غوښتنه يې وکړه.

د کوسوو په شمال کې کړکېچ د روان کال د جوزا په میاشت کې په تاوتریخوالي بدل شو، چې د البانیایي ښاروالان د اپریل په میاشت کې د ښاروالۍ په ټاکنو کې وټاکل شول چې د سربیانو لخوا بایکاټ شوي وو.

د کوسوو اکثریت اوسیدونکي البانیایي ژبي دي، مګر د دې هیواد په شمال کې زیاتره نفوس د سربیانو دي.
​

نوموړي د یکشنبې په ورځ (د تلي په نهمه) له سي بي ایس نیوز رسنۍ سره په مرکه کې وویل: «د ترورېزم پر وړاندې له جګړې وروسته تر ټولو ستره تېروتنه مو دا وه چې له افغانستانه مو ځواکونه وایستل.»

لینډزي ګراهام دا څرګندونې د هغه پوښتنې په ځواب کې وکړي چې،«ایا له ډونالډ ټرمپ څخه يې د اوکراین سره د مرستې د زیاتوالي غوښتنه کړي.»

د جمهوري غوښتونکو دا سناتور ویلي: «زه به دا هغه ته پریږدم چې څه کوي، خو هغه غوښتل چې له افغانستانه ووځي.»

ډونلډ ټرمپ په وار وار اعلان کړی چې که د امریکا د ولسمشر په توګه بیا وټاکل شي، په ۲۴ ساعتونو کې به د اوکراین د جګړې مساله حل کړي.

د روسیې ولسمشر پوتین د جنورۍ په ۲۱ مه په یوه وینا کېد اوکراین د کړکېچ په ګډون د فشاري ستونزو د حل لپاره د ټرمپ چمتووالی په مثبت ډول و ارزاوه.

لینډزي ګراهام هغو کسانو ته په اشاره چې وايي اوکران مهم نه دی وايي: «اوس غلط یاست، جګړه لوییږي، کوچنۍکیږي نه،»

دغه امریکايي سناتور ویلي، چې تایوان به له اوکراین سره د امریکا د مرستو له ځنډولو سره له ستونزو سره مخامخ شي.

د هغه په وینا، که اوکراین روسیې ته ماتې ورکړي، د دې احتمال لږ دی چې چین به پر تایوان برید وکړي.

رویټرز لیکلي چې دا په تېرو ۳۰ کلونو کې لومړنی نړیوال سازمان دی چې سیمې ته سفر کوي، چې د ارمنستان په ملاتړ د ارمني بېلتون پالو په ولکه کې وه او له څو کلنې جګړې وروسته اوس د باکو بشپړ واک لاندې دی.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي وياند سټيفن دوجاريک د تلې په اوومه نېټه د دغه پلاوي په اړه وويل چې دوی به «د قره باغ سيمې وضعيت له نږدې وڅېړي او د هغو خلکو بیړنۍ او بشري اړتياوې به په ګوته کړي چې په دغه سيمه کې پاتې دي. او هغه کسان چې اوس له هغه ځایه د وتلو په حال کې دي، وپيژني.»

هغه زیاته کړه، «د پلاوي تمرکز د بشري اړتیاوو او همدارنګه د خوندینې په مساله باندې دی.»

په قره باغ باندې د اذربایجان له وروستيواک سره د دغې سیمې په لسګونو زره ارمنیان د ظلم له ویرې د ارمنستان لاره خپله کړې ده.