روسي چارواکي: دا توان لرو چې په اوکراین کې برېټانوي پوځي روزونکي په نښه کړو

د سرچينو له مخې؛ په کابل کې دترکيې سفارت ودان ته ويزه ورکړې ده.

ویل کېږي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت زبیر ودان د دې ادارې د لومړي سکرتر په توګه ټاکلی دی.

که څه هم د ترکیې حکومت د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني؛ خو دې ډلې ته یې اجازه ورکړې، چې په انقره کې د افغانستان سفارت او په استانبول کې د دغه هېواد قونسلګرۍ تر خپل کنټرول لاندې راولي.

د تېر کال په اګسټ میاشت کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په استانبول کې د افغانستان په قونسلګرۍ کې خپل یو ډېپلومات وټاکه او د تېر حکومت درې ډېپلوماټان یې له دندو ګوښه کړل.

د افغانستان د پخواني حکومت سفیر امیر رامین لا هم په انقره کې د دغه هېواد د سفارت چارې پر مخ وړي او د پخواني حکومت ډېری نور ډېپلوماتان اوس هم په ترکیه کې مېشت دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په ۱۴۰۰ کال کې په ترکیه کې د افغانستان سفارت ته لاړ او هلته یې د افغانانو او د سفارت له کارکوونکو سره وکتل.

د منځنۍ اسیا د هېوادونو مشرانو او د جرمني لومړي وزیر په یوې ګډې اعلامیه کې په افغانستان کې د ټولګډونه حکومت پر جوړېدو او د ښځو د حقونو پر تامین ټینګار کړی.

په یاده ګډه اعلامیه کې ویل شوي، چې دوی د یوه سوله ییز، باثباته او سوکاله هېواد په توګه د افغانستان د ټولو وګړو او په ځانګړي ډول د ښځو، نجونو او قومي لږه کیو لپاره د بشري حقونو او بنسټیزو ازادیو غوښتونکي دي.

خو بل خوا د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد نن یکشنبه ( د تلې ۹مه) په کابل کې رسنیو ته ویلي، چې د ټولګډونه حکومت او د ښځو د حقونو مساله د دوی داخلي مساله ده.

هغه زیاته کړه: “ زموږ کابینه د ټولو اقوامو څخه جوړه ده او د ټولو قومونو استازي پکې شته”.

نوموړي ویلي، چې دا مهال په افغانستان کې د ښځو او نجونو حقونه خوندي دي.

د طالبانو د بیا واک ته له رسېدو وروسته په افغانستان کې ښځې او نجونې د زده کړو او کار حق نه لري، دغې چارې د ګڼو هېوادونو او نړۍوالې ټولنې غبرګونونه راپارولي دي.

له دې وړاندې نړۍوالې ټولنې او ګڼو نړۍوالو سازمانونو په افغانستان کې د مېرمنو او نجونو پر وضعیت اندېښنه ښودلې او ویلي وو، چې افغانې مېرمنې او نجونې له ټولنیز ژوند څخه بې برخې شوې دي.

د مسلم لیګ د اېکس له مخې، د نواز شریف لور مریم نواز د یکشنبې په ورځ په لاهور کې د ګوند ځوانانو څانګې په غونډه کې دا خبرې وکړې.

ټاکلې ده چې نواز شریف له څو کلنې جلاوطنۍ وروسته د اکتوبر پر ۲۱ له بریتانیا څخه خپل هېواد ته ستون شي.

مریم نواز له ګوندي ملګرو وغوښتل چې د ښاغلي شریف هرکلي ته راووځي او زیاته یې کړه: «د اکتوبر پر ۲۱ به ولس ثابته کړي چې یوازې نواز شریف مشر دی.»

نوموړی په داسې مهال پاکستان ته ستنېږي چې تېره اونۍ یې د اختلاس اړوند یوه دوسیه بیا را ژوندۍ شوې ده.

نواز شریف پر ۲۰۱۷ کال هم د فساد په تور د سترې محکمې له خوا له واکه لرې او بیا پر ۲۰۱۸ کال د تل لپاره له سیاست او واک منع شو.

نوموړي نن یکشنبه ( د تلې ۹مه) پر خپلې اېکس پاڼې هغه عکس خپور کړی، چې پکې نوموړی یاده لایحه لاسلیکوي او ورسره یې لیکلي، چې دغه لایحه به وکولی شي، چې د ۴۷ نورو ورځو لپاره فیډارلي اداره له تړل کېدو وژغوري.

د امریکا سنا مجلس د شنبې په شبه یاده لایحه تصویب کړې وه او د لاسلیک لپاره یې د ولسمشر بایډن دفتر ته استولې وه.

د امریکا د استازو جرګې او سنا تر منځ د کلنۍ بودیجې پر سر رامنځته شوی مخالفت تر دې کچې رسېدلی و، چې سپینې ماڼۍ د امریکا د فیډارلي ادارې د احتمالي تړل کېدو اندېښنه څرګنده کړې وه.

د ولسمشر جو بایډن له خوا د یادې لایحې له لاسلیک وروسته نوموړي له کانګرس غوښتي چې ژر تر ژره دې خپلو دندو ته ستانه شي او کلنۍ مالي بودیجه دې تصویب کړي.

نوموړي لیکلي: “د امریکا خلک له حکومته د کار تمه لري، راځئ چې دا ډاډ تر لاسه کړو چې کوو یې”.

د امریکا د استازو په جرګه کې د بودیجې په اړه رامنځته شوی اختلاف تر ډېره د اوکراین سره په مرستو را څرخي.

د اذربایجان او ارمینیایانو تر منځ په قره باغ سیمه کې د کړکېچ له پېلیدا را وروسته په لومړي ځل د ملګرو ملتونو دغه پلاوی د قره باغ سیمې ته تللی او دغه پلاوی به په یاده سیمه کې بشري اړتیاوې وڅېړي.

درې کاله وړاندې د اذربایجان او ارمنستان هېوادونه له شاوخوا درې لسیزو وروسته یو ځل بیا د قره ‌باغ د حاکمیت پر سر شخړه وکړه او له څو اونیو وروسته د مسکو په مشرۍ اوربند لاس‌لیک شو. په یاده سیمه کې وروستی کړکېچ وروسته له هغې رامنځته شو، چې اذبایجان په دغې سیمې کې د چاڼیزو عملیاتو اعلان وکړ.

د نړۍوالو قوانینو له مخې؛ قره‌باغ د اذربایجان جمهوریت د یوې برخې په توګه پېژندل شوی؛ خو د دې سیمې اکثریت نفوس ۱۲۰ زره ارمنیایان دي.

دغه سیمه د ۱۹۹۰ لسیزې په لومړیو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د جګړې پر مهال د اذربایجان جمهوریت له کنټروله واېستل شوه.

د اذبایجان له خوا په دغه سیمه کې د تېرې میاشتې د عملیاتو له پیل راهیسې له دغې سیمې څخه نېږدې ۱۲۰ زره وګړي ارمنستان ته کډوال شوي دي.

یو شمېر نړۍوالو سازمانونو له دغو کډوالو سره د مرستې غوښتنه کړې او ویلي یې دي، چې کډوال په ډېر بد ټولنیز حالت کې ژوند کوي.

د یادونې وړ ده، چې په تېرو ۳۵ کلونو کې لومړی ځل دی، چې د ملګرو ملتونو یو پلاوی دغې سیمې ته سفر کوي او د خلکو بشري اړتیاوې ارزوي.