دا دویم کس دی چې په تېرې یوې اونۍ که د کانګو تبې له امله د کراچۍ په یوه روغتون کې ساه ورکوي. د راپورونو له مخې، دمګړۍ شپاړس تنه نور روغتیايي کارکوونکي د کراچۍ په روغتون کې بستري شوي دي.
چارواکي وايي، چې د ښې درملنې په موخه په دې ناروغۍ اخته ناروغان د کراچۍ روغتونو ته لېږي.
د کراچۍ روغتیایي چارواکي وايي، چې په شپاړسو بستر شویو کې نهه تنه یې ډاکټران او پاتې اووه نور یې روغتیايي کارکوونکي دي.
د بلوچستان صوبې ګڼ اوسېدونکي وايي، چې د دغې ناروغۍ نښې نښانې د دغې صوبې په ډېرو خلکو کې لیدل شوې؛ خو د روغتیايي اسانتیاوو د نشتوالي او د ناروغۍ د معلومولو لپاره هغه شان کار نه دی شوی لکه څنګه یې چې اړتیا وه.
خو په بلوچستان کې روغتیايي چارواکي وايي، چې د دغې ناروغۍ د مخنیوي لپاره یې هڅې پیل کړې او د خلکو د پوهاوي لپاره یې هم چارې ګړندۍ کړي دي.
د دغو خبرونو له خپرېدو وروسته، د پاکستان په ګڼو ښارونو کې د قصابیو بازارونه ساړه شوي او ډېر خلک د غوښو اخیستلو او خوړلو ته زړه نه ښه کوي.
د اسټرالیا حکومت ویلي چې هر کال شاوخوا ۲۸۰ کسانو ته ویزې ورکوي.
اسټرالیایي ورځپاڼي سانډي هرالډ مارنینګ راپور ورکړی چې د تووالو ټول ۱۱ زره او ۲۰۰ اوسیدونکو ته به پناه ورکړل شي که د اقلیمي بدلون له امله دې کوچني هېواد کې استوګنه ستونزمنه شي.
وړاندوینه کیږي چې د تووالو د پلازمینې فونافوټي نیمایي برخه به تر ۲۰۵۰ میلادي کاله پورې له اوبو لاندې شي.
د استرالیا د لومړي وزیر انټوني البانیز او د تووالو د حکومت ترمنځ د تړون له مخې د دغه هېواد اوسیدونکي په استرالیا کې ژوند، کار او زدکړې کولی شي.
استرالیا هم ژمنه کړې چې د طبیعي پېښو، ساري ناروغیو یا پوځي یرغل پر وړاندې له دغه کوچني هېواد سره به مرسته وکړي.
د تووالو د بهرنیو چارو وزیر په ۲۰۲۱ میلادي کال کې د اوبو له منځه د ملګرو ملتونو د اقلیم په سرمشریزه کې وینا وکړه
اسټرالیا د نوې هوکړې ځینې برخې د ارام سمندر دې هېواد کې د چین د نفوذ په اړه د اندېښنې له امله دي.
دا تړون اسټرالیا ته اجازه ورکوي چې د تووالو او چین ترمنځ هر ډول امنیتي تړون یا دفاعي همکارۍ ویټو کړي ترڅو د چین د نفوذ مخه ونیسي.
په ورته وخت کې، تووالو یو له هغو ۱۳ هېوادونو څخه دی چې له تایوان سره رسمي ډیپلوماتیکې اړیکې لري.
د بښنې نړیوال سازمان ویلي چې دا ډول مرکزونه د ازادۍ او عادلانه محاکمې حق تر پښو لاندې کوي او د معلومات نه خپریدل کورنیو ته د خپلو عزیزانو موندل ستونزمنوي.
د بښنې نړیوال سازمان د جمعې په ورځ په یوه بیان کې پر پاکستان غږ وکړ چې سملاسي د افغان کډوالو نیول، ایستل او ډله ییزه ځورونه ودروي.
دغه سازمان ویلي، که پاکستان سملاسي د ایستلو مخه ونه نیسي، په زرګونو افغانان په ځانګړې توګه ښځې او نجونې به امنیت، زدکړو او ژوند ژواک ته له لاسرسي بې برخې شي.
د دغه سازمان په بیانیه کې راغلي چې له زرګونو افغان کډوالو څخه د سياسي وسيلو په توګه کار اخيستل کېږي او د بشري حقونو د سرغړونو او بشري ناورين سره مخ دي، دوی د طالبانو تر ولکې لاندې افغانستان ته استول کېږي چې هلته یې ژوند له خطر سره مخ دی.
د سویلي اسیا لپاره د بښنې نړیوال سازمان سیمه ییزې مرستیالې لیویا ساکاردي په یوه بیان کې وویل، «هیڅوک باید له ډله ییز ایستلو سره مخ نشي او ښه به وي چې پاکستان خپل نړیوال قانوني مکلفیتونه له هغې جملې د کډوالو د نه شړلو اصل په یاد وساتي.»
پاکستاني چارواکو ویلي، د افغان کډوالو د ایستلو لپاره یې ۴۹ توقیف ځایونه جوړ کړي دي
د بښنې نړیوال سازمان د هغو افغانانو د نیول کېدو خبر هم ورکړی، چې کره اسناد یې درلودل او ځینې مجبور شوي چې د خلاصون لپاره پولیسو ته ډېرې پیسې ورکړي.