ملګري ملتونه: که د اقلیم ژمنې عملي نه شي، د ځمکې د تودوخې درجه به تر درې درجو پورې لوړه شي

خبر د فلسطین د روغتیا وزارت د ویاند مدحت عباس په حواله زیاتوي، چې دغه ماشومان د تېرې یکشنبې په ورځ (د نومبر ۱۹مه) د غزې له یو شمېر روغتونونو څخه ایستل شوي دي.

ښاغلی عباس وايي، چې د دغو ماشومانو د ښې ساتنې په پار د مصر له روغتیايي چارواکو سره خبرې شوي او د لېږد چارې یې پیل شوي دي.

تېره ورځ د روغتیا سازمان هم ویلي، چې د غزې په یو شمېر روغتونونو کې ځینې ناروغان شته او هلته د درملنې له ستونزو سره مخ دي.

د روغتیا دغه سازمان د یو شمېر ماشومانو د موجودیت خبر هم ورکړی و او ویلي یې وو، چې دغه ماشومان په خورا نازک حالت کې ژوند کوي.

دوه ورځې وړاندې د حماس رسنیز دفتر ویلي وو، تر اوسه په غزه کې له دولس زرو زیات انسانان وژل شوي، چې د وژل شویو په ډله کې پنځه زره ماشومان او درې زره یې مېرمنې دي.

د حماس د رسنیز دفتر د اطلاعاتو له مخې؛ لږ تر لږه ۲۰۰ تنه ډاکتران، روغتیا پالان او مرستندویان هم په غزه کې وژل شوي دي.

حماس دا رنګه زیاته کړې؛ د ۲۵ روغتونونو او ۵۲ روغتیايي مرکزونو چارې په ټپه درېدلې او ۵۵ امبولانسونه هم په هوايي بریدونو کې په نښه شوي دي.

اوچا د دوشنبې په ورځ وویل؛ دا پیسې به په ۲۰۲۳ کې په افغانستان کې د ژوند ژغورنې له فعالیتونو سره د مرستې لپاره ولګول شي.

اوچا وايي، چې د افغانستان د بشري مرستو له صندوق تاسیس راهیسې جرمني څه باندې ۲۱۰ میلیونه یورو مرسته کړې ده.

د یادونې وړ ده، چې تېره اونۍ هم اوچا پر نړۍوالې مرستندویه ټولنې غږ کړی، چې که له افغانستان سره بشري مرستې ونه شي، لرې نه ده چې راتلونکی ژمی به په افغانستان کې یو بحراني ژمی وي.

په دې غونډه کې د اسلامي همکاريو د سازمان د عمومي منشي حسين ابراهيم طحه ترڅنګ د فلسطين، سعودي عربستان، مصر، اردن او انډونيزيا د بهرنيو چارو وزيرانو هم ګډون لري.

ټاکل شوې چې دغه غونډه تر سې شنبې پورې دوام وکړي.

د سعودي د بهرنیو چارو وزیر شهزاده فیصل بن برهان ال سعود په دې غونډه کې وویل: "موږ دلته د دې لپاره راغلي یو، چې یو واضح پیغام واستوو، چې جګړه او وژنه باید سمدستي ودرول شي او بشري تجهیزات باید غزې ته ولېږل شي".

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر وویل: "ریاض په بېجېنګ کې له خپلو ملګرو سره د لا زیاتو همکاریو په لټه کې دی تر څو ژر تر ژره دا کړکیچ او دغه ناوړه حالت پای ته ورسوي".

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو د وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دا غونډه په غزه کې د بشري ناورین د مخنیوي او د بشریت پر ضد د اسراییلي چارواکو د «جنایتونو» د مخنیوي په موخه جوړه شوې وه.

د مصر د بهرنیو چارو وزیر سامح شکري هم ویلي، چې هېواد یې غواړي بېجېنګ د غزې په تړانګه کې د فلسطینیانو پرضد د بریدونو په مخنیوي کې رغنده رول ولوبوي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت په غزه کې د جګړې له پیل راهیسې د تاوتریخوالي د کمولو او د اسراییل او فلسطین له حکومتونو څخه د یوې حل لارې د موندلو غوښتنه کړې ده.

د چين د بهرنيو چارو وزير وانګ يي په دې غونډه کې وويل بېجېنګ د عربي او مسلمانو هېوادونو ښه دوست او ورور دی او تل يې د فلسطين د خلکو د مشروع ملي حقوقو او ګټو د تامينولو له عادلانه غوښتنې څخه ټينګ ملاتړ کړی دی.

د چين د بهرنيو چارو وزير وويل، بېجېنګ به ژر تر ژره په غزه کې د جګړې د پای ته رسولو، د بشري ناورين د کمولو او د فلسطين او اسراییل کړکېچ ته د ژر، هراړخيز، عادلانه او دوامداره حل لارې د موندلو لپاره جدي کار وکړي.

هغوی له بګرام څخه د افغان حکومت له خبرولو پرته وتلي و.

دغه اوه نیمې دقیقې فلم "په افغانستان کې د ۷۵ځانګړو ځواکونو د کنډک میراث" په نوم په امریکا کې د پخوانیو سرتېرو د ورځې په مناسبت خپور شو.

د امریکا پوځ د جګړې فلم اخیستونکی لانډون کارټر په بګرام کې د امریکايي پوځیانو د وروستیو لسو ورځو د شتون او له دې ستراتیژیکې اډې د وتلو د وخت شېبې ثبت کړې.

د فلم موضوع د امریکا د پوځ د ۷۵ ځانګړو ځواکونو د کنډک فعالیتونه دي، هغه ځواکونه چې شل کاله یې په بګرام کې پراته وو، او د بهرنیو ځواکونو وروستۍ ډله وه چې د کابل له سقوط څخه ۴۲ ورځې مخکې د چنګاښ د میاشتې په ۱۱ مه نیټه له دغې اډې څخه ووتله.

په ویډیو کې ښکاري چې امریکايي پوځیان د شپې په تیاره کې د بګرام په هوايي اډه کې د دغه هېواد بیرغ راښکته کوي او په یوه C-130 کارګو الوتکه کې سپاره او له افغانستانه وځي.

د بګرام هوايي اډه شاوخوا شل کاله په افغانستان کې د ترهګرۍ ضد جګړه کې د امریکايي ځواکونو تر ټولو مهم او ستر مرکز و، چې په افغانستان کې د امریکا سل زره پوځیان پکې ځای پر ځای و.

دغه ستراتیژیکه اډه چې په ۱۹۸۰ لسیزه کې د پخواني شوروي ټلوالې د ځواکونو له خوا جوړه شوې وه، د ۲۰۰۱ کال له ډسمبر څخه د ۲۰۲۱ کال تر جولای پورې د امریکا په مشرۍ د ناټو ټلوالې ځواکونو اصلي مرکز و.

په دغه لاریون کې لسګونه کسانو ګډون کړی او د پاکستان حکومت ضد شعارونه یې ورکول.

لاریون وال وايي، د پاکستان حکومت د افغان کډوالو مالونه، شتمنۍ او کارو بارونه په زور ترې اخلي او په ډير بد حالت کې یې له ډیورنډ کرښې بله غاړه اړوي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی عبدالله احسان وايي: «د ملګرو ملتونو پر سازمان غږکوو چې د افغان کډوالو سره د شوي او راوان ناوړه انساني چلند څیړنه وکړي او هم دې د افغان کډوالو په نوم د پاکستان له حکومت سره مرسته نه کوي، بلکې د بشري مرستو رسونکو ادارو له لوری دې افغان کډوالو ته مرستې ورسول شي چې په دې ساړه ژمي کې د انساني ناورین مخه ونیول شي.»

د دغه لاریون پر مهال د پاکستان حکومت له لوري د پي ټي ایم د غړو نیول او بندي کول هم و غندل شول.

د پي ټي ایم غړی ملک بازي لاریون ته د خپلو خبرو پر مهال وویل: «موږ په فرانسه کې د دغه لاریون پر مهال د چمن د پرلت څخه خپل ملاتړ اعلانوو، د پاکستان ریاست د پي ټي ایم یو شمیر غړي په دې خاطر ونیول چې د افغان کډوالو سره د تر سره شوي ظلم په غبرګون یې غږ پورته کاوه. اوس هم زموږ ډیری غړي د پنجاب په زندانانو کې پراته دي خو پاکستان په دې کارونو زموږ د مبارزي مخه نسي نیولی موږ به تل د خپل پښتنو او افغانانو د مظلومیت غږ پورته کوو.»

د فرانسي په دغه لاریون کې یو پرېکړه لیک هم ولسوتل شو او په پرېکړه لیک کې پر نړیوالي ټولني غږشوی چې د «بشري حقونو د نقض کوونکي پاکستاني حکومت د ظلم او وحشت مخه دې ونیول شي.»

د پښتون ژغورني غورځنګ داسې مهال په اروپايي هیوادونو کې د پاکستان له لوري د افغان کډوالو سره د ناوړه انساني چلند د غندلو په موخه لاریونونه پیل کړي چې د دغه غورځنګ یو شمېر غړي د پاکستان په زندانونو کې بندیان دي او د پاکستان د حکومت له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د حتمي کیدو په غبرګون په چمن کې پرلت وهل شوی او همدارنګه د پرلت په ملاتړ او د افغان کډوالو سره د ناوړه انساني چلند او په زور اېستلو په غبرګون له چمن څخه تر کوټې اعتراضي لاریون روان دی.