د نویو ځوانانو هاکي نړیوال جام په مالیزیا کې پیلېږي

په همدې حال کې امریکا او عربي هیوادونو د داسې یوې کړنې مخالفت کړی چې پکې د فلسطین ځمکه لاندې کړل شي.‌

د سیمه ییزو سرچینو په وینا، اسراییل خپل دغه پلان له خپلو ګاونډیو هیوادونو مصر او اردن او په همدې حال کې، متحده عربي اماراتو سره شریک کړی دی.‌ امارات له اسراییل سره خپلې اړیکې په ۲۰۲۰ کې عادي کړې.

دغو سرچینو دا هم ویلي چې سعودي عربستان ته هم د دې پلان په اړه خبر ورکړل شوی دی ، چې له اسراییل سره اړیکې نه لري او د اکتوبر په اوومه د غزې له جګړې وروسته یې د امریکا په منځګړیتوب د اړیکو د عادي کولو پروسه درولې ده،‌.

دا لا نه ده معلومه چې دغه خبر عربستان ته په څه ډول ورکړل شوی دی.

ویل کیږي چې ترکیې ته هم په دې اړه خبر ورکړل شوی دی.

ډیری دغو هیوادونو لا د اسراییل د پلان په اړه غبرګون نه دی ښودلی. د متحده عربي اماراتو یوه چارواکي ویلي چې په غزه کې د جګړې له ختمیدو وروسته به یې هیواد هره هغه پریکړه ومني چې د جګړې خواوې پرې توافق ولري.

دا پلان په غزه د اسراییل د هغو بریدونو د پای ته رسیدو په مانا نه د، چې د جمعې په ورځ د اوه ورځني اوربند وروسته بیا پیل شوي دي.

خو دا ښیي چې اسراییل پر منځګړیو هیوادونو لکه قطر او مصر سربېره تر جګړې وروسته غزې ته د شکل ورکولو لپاره له نورو هیوادونو سره هم اړیکې نیسي.‌

ډیری عربي هیوادونو په غزې د اسراییل بریدونه په کلکه غندلي چې پکې د زرګونو ماشومانو په ګډون یې له ۱۵ زرو ه ډیر ملکیان وژل شوي او د غزې ښاري سیمې یې په پراخه توګه ویجاړې کړي دي‌.

دغه بریدونه پر اسراییل د حماس د اکتوبر د اوومې له برید وروسته پیل شول. د حماس په دغه برید کې ۱۲۰۰ کسان وژل شوي او تر ۲۰۰ زیات نور یرغمل شوي وو.‌

خان عبدالصمد خان د پاکستان له جوړېدو مخکې او وروسته د پښتنو لپاره سیاسي مبارزه کې مهم رول درلود.

خان عبدالصمد خان پر ۱۹۰۷ کال کلا عبدالله ولسوالۍ په عنایت الله کارېز سیمه کې د نور محمد خان اڅکزي په کور کې زېږېدلی و.

د هغه پلار نور محمد خان دیني عالم و او زوی یې عبدالصمد خان په اوه کلنۍ کې پارسي او عربي زده کړه.

صمد خان سره همدا د پلار روزنه سبب شوه چې ښوونځي کې هم ښه وځلېد.

نوموړی په لس کلنۍ کې د پلار له سیوري بې برخې شو او پالنه یې مور ته پاتې شوه.

کله چې زلمی و، د ۱۹۲۷ کال د دیسمبر پر لسمه چې شاه امان الله غازي د اروپا پر سفر چمن ته ورسېد، نو خان صمد خان یې هم هرکلي ته ورغلی و او ترې اغېزمن شو.

ویل کېږي همدغه وخت خان صمد خان د خپل پښتون ولس د بیدارۍ فکر وکړ او په سیاسي او ادبي ډګر کې یې د پښتنو د پرمختګ لپاره هڅې پیل کړې.

خان عبدالصمد خان د همدې هڅو له امله تر پاکستان جوړېدو مخکې او وروسته نږدې ۳۰ کاله بندي شوی هم دی او د همدې تلاش له امله د ۱۹۷۳ کال د ډیسمبر پر دویمه د نوموړي کور ته د بمونو اچولو سره ووژل شو.

د رویټرز د راپور له مخې، پخپله عمران خان وکیل ګوهر علي خان د ګوند د نوي مشر په توګه ټاکلی دی.

وکیل ګوهر علي خان پښتون او د پښتونخوا د بونېر اوسېدونکی دی.

د پاکستان ټاکنو کمېسون له تحریک انصاف ګوند غوښتي و چې د نوي مشر لپاره رایه ور کړي او که غواړي چې د فبرورۍ پر اتمه ټاکنو کې ګډون وکړي، خپل ټاکنیز سمبول بېټ ساتلی شي.

تحریک انصاف ګوند به راتلونکو ټاکنو کې د پخواني لومړي وزیر نواز شریف په مشرۍ د مسلم لیګ نواز ډلې سره سیالي کوی، خو که د عمران خان ګوند ټاکنې وګټي، د لومړي وزیر په توګه د ګوهر علي خان ټاکل کېدل لازمي نه دي.

د عمران خان بل وکیل ظفر علي خان د ګوهر علی خان غوره کېدل د مېلمستیا د خوندیتوب لپاره د ماشوم ګومارلو سره پرتله کوي.

۷۱ کلن عمران خان چې د ۲۰۲۲ کال اپرېل کې له لومړي وزارت لرې کړل شوی، تراوسه په سیاسي او حقوقي جنجالونو کې ګیر دی.

نوموړی تېر اګسټ کې د دریو کلونو لپاره جېل ته له تلو راهیسې په عامه محضر کې نه دی لیدل شوی.

عمران خان تورن دی چې له ۲۰۱۸ تر ۲۰۲۲ کال یې د لومړي وزارت پر مهال ترلاسه شوې ډالۍ بې قانونه پلورلې دي.

خان او د ګوند مرستیال یې شاه محمود قریشي د پټو حکومتي رازونو د بربنډولو له امله هم له دوسیې سره مخ دي، خو نوموړی دا ټول تورونه ردوي.

ویل کېږي نوموړي د پلټنو پر مهال مهم معلومات امنیتي ځواکونو ته ور کړي او له مخې یې په خیبر ولسوالۍ کې مهمات او داسې باروت موندل شوي چې په ځانمرګو واسکټونو کې کارېږي.

په راپور کې دا نه دي راغلي چې دا کس کله نیول شوی او د نیولو پر مهال له امنیتي ځواکونو سره کوم مقاومت هم شوی که نه.

د پاکستان پوځ د تېر نومبر پر ۱۶ هم د پېښور په بډه بېره کې د تحریک طالبان پاکستان د پنځو وسلوالو د وژلو خبره کړې وه او دې ډلې هم د خپلو غړو وژل کېدل منلي و.

د نیویارک ټایمز ورځپاڼې په رپوټ کې راغلي چې بریښنايي لیکونه، اسناد او د دوی مرکې ښیې چې اسراییل د دغه برید په اړه له بریده یو کال وړاندې معلومات درلودل.

خو د اسرابیل پوځي او استخباراتي چارواکو دا سند رد کړ،‌ ځکه دوې په دې باور و چې د داسې یو پلان عملي کول به د حماس لپاره خورا ستونزمن وي.

دغه سند ټکي په ټکي د حماس خونړی برید انځور کړی و چې د ۱۲۰۰ کسانو د وژل کیدو لامل شو.‌

دغږ اسنادو کې د برید د تاریخ په اړه څه نه و ویل شوي، خو داسې یو برید یې ببللی و چې د غزې په شاوخوا دیوالونو له لارې به حماس د اسراییل ښارونه نیسي او په مهمو پوځي اډو به بریدونه کوي.

حماس د اسراییل لاس ته لویدلی دغه سند په ټول دقت سره تعقیب کړ چې پکې راغلي و چې حماس به اول پراخ راکټي بریدونه کوي او بیا به د بې پیلوټه الوتکو یا ډرون پر مټ امنیتي کمرې له منځه وړي او تر هغه وروسته به ډېر شمیر جنګیالي پر موټرسایکلو او پياده له اتومات وسلو سره اسراییلو ته ننباسی. دا هر څه د اکټوبر په اوومم نيټه عملي شو.

په دې سند کې د اسراییلي ځواکونو د موقعیت او شمیر، د اړیکو مرکزونو او نورو حساسو مواردو په اړه معلومات شامل و، چې دا پوښتنې راپورته کوي چې حماس څنګه دغه معلومات راټول کړي وو او ایا د اسراییل په امنیتي ځواکونو کې کومه خلا شته؟

دا سند د اسراییل د پوځي او استخباراتي چارواکو تر منځ په پراخه کچه لاس په لاس شوی و، خو حکومتي کارپوهان دې نتیجې ته رسیدلي وو چې داسې یو پراخ برید د حماس له توانه بهر دی.

دا معلومه نه ده چې د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو یا نورو لوړ پوړو سیاسي مشرانو هم دا سند لیدلی که نه.

له برید درې میاشتې مخکې، د اسراییل استخباراتو خبرداری ورکړ چې حماس یو سخت، یو ورځېی تمري کړی چې له هغه څه سره ورته والی لري چې د دې ډلې د حملې په اړه د اسراییل لاس ته ورغلي سند کې یې یادونه شوې.‌ خو اسراییلي پوځیانو دغه اندیښنه جدي ونه بلله.

اسراییلي چارواکي په شخصي توګه دا مني چې که دغه اندیښنې د پوځ له خوا په جدي توګه په پام کې نیول شوی وای او د اسراییل سویل ته، اضافه ځواکونه لیږل شوی وای،‌ تر یوه حده او یا په بشپړه توګه د دغه برید مخنیوی کیدای شوی.‌