معترضو ښځو یو ځل بیا په افغانستان کې د جنسیتي توپیر په رسمیت پیژندلو غوښتنه وکړه

دغه پیښه نن له غرمې وروسته هغه مهال رامنځته شوه چې منظور پښتین د چمن له پرلت څخه د تربت په لاریون کې د ګډون په موخه د تلو په حال کې و.

له دغې پيښې څخه څو دقیقې وړاندې منظور پښتين د چمن په پرلت کې په تربت کې د بلوڅانو په پرلت کې د ګډون یادونه کړې وه.

د سرچینو د معلوماتو له مخې په برید کې منظور پښتین ته زیان نه دی رسیدلی خو په سیمه کې د پولیسو په ډزو کې یو ښځه ټپي شوې ده.

پولیس وايي له هغه وروسته يې د دغوپښتنو ملتپاله ګوندونو د غړو د نیولو هڅه پیل کړې چې وړمه ورځ دوی په ګډه د کراچۍ پریس کلب مخې ته د افغان کډوالو په زور اېستلو پر ضد احتجاجي مظاهره کړې وه.

دغو ګوندونو له حکومته غوښتي وو، چې له پاکستانه په زور د افغان کډوالو د اېستلو بهير په سملاسي ډول ودروي او په سيند کې هم د افغانانو او ځايي پښتنو ځورول بند کړي.

پوليس وايي مظاهره کوونکو د پاکستان حکومت پرضد څرګندونې کړې وې، او د دوی په خبره هڅه يې کړې وه چې خلک د حکومت په ضد راوپاروي.

همدارنګه د کراچې پوليسو تېره ورځ د دغه ښار په بنارس نومې سیمې باچاخان څلورلارې کې چې ډیری اوسېدونکي يې پښتانه دي، د پښتونخوا ملي عوامي ګوند ته د غونډې اجازه نه وه ورکړې.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند د سيند مشر سليم خان ترين رسنیو ته ویلي، دغه ګوند د خپل بنسټګر عبدالصمد خان اڅکزی د پنځوسم تلين په ياد په کراچۍ کې غونډه رابللې وه خو پولیسو يې مشران د غونډې له ځایه بیرته ستانه کړي وو.

ښاغلی ترین وړاندې وايي: «د اجازې باوجود پوليسو غونډې ته نه پرېښودلو د سيند سرپرست حکومت د پښتونخوا ملي عوامي ګوند ته د غونډې اجازه ورکړې وه خو بیا یې بیرته ارادې بدلې شوې»

کراچۍ ښار کې د پولیسو یوه مشر امين کوسو رسنیو ته ویلي چې د یادو ګوندونو له سلو زیات کسان يې معلوم کړي چې د حکومت پر ضد يې خلک مخالفت ته رابلل: «د دغو ټولو کسانو د نیولو هڅې روانې دي او هیڅوک به د حکومت پر ضد پاروونکو خبرو ته پرینږدو.»

خو احتجاج کوونکي وايي دوی وړمه ورځ د پریس کلب مخې ته سوله ییز احتجاج کړی او د هیچا پر ضد يې خبرې نه دي کړې.

د پاکستان لنډمهالي حکومت دغو دوو وزیرانو د یوې ټلویزیوني مرکې پر مهال ویلي، «طالبان دې افغانان خپل هیواد ته ستانه کړي خو موږ ته دې هغه پاکستانیان را وسپاري چې په افغانستان کې اوسیږي.»

د پاکستان لنډمهالي حکومت د کورنیو چارو سرپرست وزیر سرفراز بکټي د پاکستان دولتي تلویزیون سره په یوه مرکه کې افغان کډوالو ته په اشاره ویلي، «هغه کسان چې بې اسنادو پاکستان ته راځي په زور به له دغه هیواده اېستل کیږي.»

بکټي وړاندې وويل، «طالبان دې په افغانستان کې میشت پاکستاني وګړي پاکستان ته وسپاري.»

نوموړی وايي: «طالبانو ژمنه کړې وه، وايي هغه ډلې چې د پاکستان پر ضد له افغانستانه فعالیت کوي هغوی ته به په افغانستان کې ځای نه ورکوي خو طالبانو دا ژمنه نه ده پر ځای کړې او زموږ کوم وګړي چې په افغانستان کې اوسیږي هغه که د ټي ټي پي ډله او یا عام پاکستانیان دي طالبان دې يې موږ ته وسپاري.»

د دې تر څنګ د پاکستان بلوچستان ایالت د اطلاعاتو وزیر جان اڅګزي د خپلې مرکې پر مهال ویلي، پاکستان طالبانو، د هغوی کورنیو او اولادونو ته پناه ورکړي وه چې له امله یې موږ د دوی واک ته له رسیدو وروسته د ډیرې همکارۍ تمه لرله.

نوموړی وايي، «دا ورته د اندېښنې وړ ده چې اوس طالبانو د دوی د غوښتنو منلو څخه انکار کوي.»

نوموړی وايي: «افغانستان دې خپل وګړي زموږ له هیواده وباسي، خو زموږ خلک دې را وسپاري. موږ فکر کاوه چې په افغانستان کې د طالبانو تر واک ته رسیدو وروسته به دوی زموږ سره ډیره همکاري وکړي ځکه موږ دوی د دوی کورنۍ او ولادونو ته پناه ورکړې وه خو اوس طالبانو زموږ د تمې خلاف عمل کوي.»

د پاکستان لنډمهالي حکومت دغه دوه وزیرانو د خپلو خبرو پرمهال ویلي هغه کسان چې پاکستان ته له ناقانونه لارو راځي، په زور به له دغه هیواده شړل کیږي.

د پاکستان کورنیو چارو سرپرست وزیر سرفراز بکټي او د بلوچستان ایالت د اطلاعاتو وزیر دا څرګندونې داسي مهال کوي چې له دغه هیواده په زور د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ دوام لري او دغه دوه پاکستاني چارواکي ادعا کوي چې د پاکستان په ورستیو څو بریدونو کې افغان وګړي ښکېل وو.

ښاغلي مومني په یوه خبري کنفرانس کې رسنیو ته وویل چې، په افغانستان کې د کوکنارو د کښت د کمېدو ادعا د منلو وړ نه دی.

د ملګرو ملتونو له نشه یي توکو او جرمونو سره د مبارزې ادارې (يو اين او ډي سي) په خپل وروستي راپور کې په افغانستان کې د کوکنارو په کښت کې د ۹۵ سلنې کموالي خبر ورکړی.

د راپور له مخې، د کوکنارو د کښت له کمېدو سره په بازارونو کې د هغو بیه بیا لوړه شوې ده.

دغه سازمان زیاته کړې چې د تریاکو تولید او عرضه په ۲۰۲۲ کال کې له ۶۲۰۰ ټنو په ۲۰۲۳ کال کې ۳۳۳ ټنو ته راکمه شوې ده.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي له استازې روزا اتنبایوا سره په لیدنه کې په افغانستان کې د نشه یي توکو د کښت، تولید او قاچاق کمول د یوې لاسته راوړنې په توګه یاد کړي دي.

د عامې روغتیا وزارت د مالي او اداري چارو مرستیال محمد اسحق صاحبزاده د ایډز ناروغۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت په جوړه شوې غونډه کې د وينا پر مهال زیاته کړه چې، «دغه غونډه د عامه پوهاوي د لوړولو، په ایډز ناروغۍ د اخته ناروغانو روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي په موخه جوړه شوې ده.»

له دې سره، د طالبانو د عامې روغتیا وزیر ډاکټر قلندر عباد بیا په خپلو خبرو کې له دغې ناروغۍ سره د مبارزې او مخنیوي په برخه کې د یاد وزارت د فعالیتونو او د اخته کسانو روغتیايي وضعیت ته پر رسیدو ټینګار وکړ.

سره له دې چې په افغانستان کې د ایډز ناروغۍ د درملنې مرکزونه شته، خو د دې ناروغۍ په اړه په افغانستان کې لا هم ډېر پوهاوى نه دی شوی.

خو د دغه وزارت چارواکو دا و نه ويل چې دا مهال په افغانستان کې په دغې ناروغۍ څومره کسان اخته دي.