د پاکستان پوځ وايي، د بلوچستان په کېچ ولسوالۍ کې یې له وسلوالو سره په چاودنه نښته کې پنځه سرتېري وژل شوي او په مقابل کې یې درې وسلوال وژلي دی. د پوځ د اعلامیې له مخې، پرون اول د دوی پر ګاډي چاودنه او بیا نښته شوې ده.
د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، د بلوچستان سرپرست سروزیر میر علي مردان خان ډومکي د سرتېرو په وژل کېدو خواشیني ښودلې ده.
هغه نن په یوه اعلامیه کې ویلي چې د سولې او امن لپاره د دغو سرتېرو قرباني به هېره نه کړي.
د جميعت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان د کابل دورې په مهال د افغان ولس د ناخوښۍ څرګندونه د دې ملت دريځ ښيي، چې روښان فکره افغانان د پاکستاني بنسټ پالو نه مړه خوا شوي دي او د خپلو ستونزو لپاره نه غواړي چې د بل چا منځګړتوب ومني.
د افغان ولس د مولانا پرضد مظاهره ' د مولانا پر ضد مخالفې نعرې او د هغه انځورونه سيځل د سخت دريځ څرګندونه ده.
بل خوا د بېلا بېلو سرچينو د تبصرو نه هم دا څرګندېږي چې مولانا چا بللی او د چا لخوا کابل ته تلی دی-.د شلو بللو ځاې وي د يو نابللي نه وي، په رڼا چې ووايو نو مولانا نه ديخوا پاکستان د ثالث په توګه قبلوي، نه د طالبانو سرچينې دا بللی مېلمه ګڼی .
مولانا د طالبانو مشر هېبت الله سره د ليدو لپاره کندهار ته هم تلی و، خو چې د طالبانو د وياند زبيح الله مجاهد څخه وپوښتلی شول نو هغه وویل-!!
""زه څه نشم ويلی""
د وياند له دې جملې هم معلوميږي چې د مولانا مېلمستيا او ملاقاتونه د طالب حکومت د افغاني روايت يوه ناسته ده -دا مېلمه د کابل په زړه ناست وو-
د مولانا له کابل دورې هاغه مېلمستياګانې هم د هېرولو نه دي چې پښتانه قامپرست اوبلوڅ مشرتابه به کابل ته تلل، نو ولسونو به ورته د سرکار نه زياته خوښي څرګندوله او په مينه به یې نازول، خو د مولانا د دورې په مهال د افغان ولس احتجاج دا څرګندوي چې افغانان په مذهبي حبس کې له بنسټ پالو تنګ دي، لکه څنګه چې د ايران ولس اوس د خپلو امامانو د سرونو پټکي په ځمکه غورځوي او نوی نسل یې د ازادو قومونو روښان فکرۍ طرف ته روان دی.
د مولانا فضل الرحمان د کابل دورې هم ډېرې خبرې په خولو را وستلې چې اخر دا څه دومره د غوږ پټه صلاح وه چې مولانا د کور ټولټاکنو مهمات پرېښودل او خپلو شاګردانو له ورغی، هلته ښه او بد طالب جدا جدا کوي او کندهار پورې ورسېد.
دا هاغه کندهار دی چې د طالبانو پخواني مشر ملاعمر پکې د پاکستان وفدونه ليدل او په اخري ځل یې ورته د پخواني جنرال مشرف غږ رسولی شوی و چې د اسامه په حقله یې د امريکني ګواښ اخری خبره کوله.
هغه دا خبره وه چې له پاکستان نه په کابل د حملې لاره ورکول او نه ورکول له افغانستانه د اسامه له وتلو سره مشروط و، خو د طالبانو دريځ دا وو چې مونږ خپله مېلمه پالنه نه پرېږدو او د دې په نتيجه کې د طالبانو حکومت پر ضد د امريکا ګواښ او په پاکستان کې افغان سفير ملا ضعيف ته دا وېنا نن هم ياديږی چې پاکستان ورته ويلی وو-!!
""اوس ته زمونږ لپاره محترم نه یې""
د اسلام اباد نه تر کندهار پورې د محترم او نه محترم په دغه يو ټکي کې د امريکا خوښي او ناخوښي په نظر راتله .
اوس د طالبانو په دویمه دوره کې د کندهار مشرتابه هم نوی شوی دی او د مولانا فضل الرحمان په شکل کې دا سلسله هم دومره حده پورې شکمنه ده چې د طالبانو وياند هم وایي «زه څه نشم ويلی.»
د دې ناستې بندوبست د بلخ والی داود وفا کړی وو چېطالبانو مشرتابه ته نزدط وفادار کس بلل کيږي. د دغې ناستې موخه دا ښودل کيږي چې له پاکستان نه یې د امن پیغام راوړی دی. د طالبانو لومړي وزير ملا محمد حسن اخوند هم په دې اړه ويلي وو چې مونږ هيچاته دا اجازه نه ورکوو چې زمونږ د هېواد څخه دې بل ګاونډی وګواښي.
دا دهغو وېناکانوجواب دی چې پهپاکستاني رسنيو خپور شوی دی چې ټي ټي پي له افغانستان څخه حملې کوي.
دلته د مولانا په دوره کې د ''ښه او بد'' طالب خبره سر راښکاره کوي چې''ټي ټي پي'' د پاکستان په کاغذونو کې بلېک لسټ دی او د افغانستان طالب دې دغه بد طالب مونږ ته نه ګواښوي. دلته د ټي ټي پي شکل د اسامه بن لادن شو چې پاکستان کندهار ته د ملاعمر په وړاندې هم دا غږ لېږلی و چې اسامه دې د افغانستان نه ووځي او اوسدویمه دوره کې هېبت الله ته هم د ټي ټي پي په حواله د پاکستان د ناخوښۍ څرګندونه شوې ده- مولانا کابل ته د تګ نه وړاندې هم د ښه او بد طالب خبره کړې وه چې مونږ بد طالب په ځای ښه طالب اخلو يعنې ټي ټي پي سره ناسته نه کوو،خوافغان طالب چې څنګه د اسامه په مېلمستيا ټول افغانستان د امريکا په ګواښ بايللی وو دغه شان ټي ټي پي نه به څنګه لاس پسر شي چېد افغانستان نه پاکستان پورې يو ځای شريکوال پاتې شوی دی او پاکستان پکې د ښه اوبد طالب فرق داسې راوستو چې نيم ډنډ پاک او نيم پليت!!
له کندهار نه تر کابل او کابل څخه تر د اسلام اباد پورې دا سلسله له ډېرو خوږو ترخو وارداتو ډکه ده دا وارداتي عمل او عکس العمل په ځان کې ډېره نا ارامي او ناکراري هم لري او شکونه ګومانونه کله پټ کله ښکاره د دواړو ګاونډیو هېوادونو لپاره ښه نه دي خو بدبختانه د علامه اقبال دې وېنا ته د تاريخ په اوږدو کې هيچا کتلي نه دي-!!
اسيا يک پيکر اب ګل است
ملت افغان دران پيکر دل است
از کشاد او کشاد اسيا
از فساد او افساد اسيا
نن دا مسله يوازې د اسيا نه ده، د نړيوال امن لپاره به په دې منطقه کې لومړی قرار امن راوستل وي هله به نور هېوادونه په امن سکون ساه اخلي او پاکستان که هم کمزوری افغانستان د خپل ځان د فعاليت سره تړي نو دا به هم غلطه وي، د دغه بدبختو نتيجې د څلورو لسيزو د جنګونو جهادونو فسادونو او اوس د ښه اوبد طالب په شکل کی بيخي داسې صفا ښکاري لکه په شيشه کې مخ-!!
د دې منطقې په شيشه کې په ټولو مخونو د خپلو خپلو غرضونو او زاتي مفاداتو کرښې بيخي صفا ښکاري چې هر چا خپل جنګونه د پښتون افغان خاورې ته راوړل او نن حالت دا دی چې دوه ګاونډي هېوادونه په يوبل باور نشي کولی او په ښه او بد طالب کی نښتي دي. دغه ګونجې ګونجې تار کې د پولې اخوا او ديخوا پښتون افغان ځپلي کډوال شول او ترهګر ياديږي.
د افغان مسلېاوږدېلویې لوبې د مذهبی انتها پسندۍ غوندې خطرناک جنګ نن په ښه اوبد طالب دواړو کې يو شان څرګند دی. دغه دواړه يو شان پاکستان جوړ کړي وو او بيا څه وخت داسې راغی چې طالبان چاڼ کړی شول نو ښه او بد دوه قسمونهترې جوړ شول - او هر هېواد ځانته ځانته خپل خپل طالب ايجاد کړ، اوس پخپله طالب ته هم معلومه نه ده چې زه کوم قسم کوم نمبر ښه که بد يم. مولانا هم دغه چاڼ په لاس کابل ته لاړ، خو اوس طالب چڼولی نشي چې ځانته څوک رانزدې کړي او څوک اخوا کړي ځکه چې ښه او بد دواړه د جنګونو فسادونو مور زېږولي دي. د جنګ مور به د امن بچی څنګه راوړي دغه ټول د پاکستان د مدرسو شاګردان پاتې دي او شاګردانو چې کوم بچي راوړيدي، هغه د شر د نيکانې نسل دی. مولانا هم د هغو مدرسو دارلعلومومالک دی چې د افغان جهاد ثمرات دي، يو خوا یې بې کوره افغانان په کيمپونو کې بدبخته افغان نسل د دنيا په نمايش کې دشربت ګلې په انځور کې وړاندې کړ، د افغانستانمعصوميت یې په ډالرو خرڅ کړ بل خوا یې خپلې وړې کچه مدرسې په غټو مينارونو ودرولې چې شاګردانو ته یېد کتاب په ځاې بارود په لاس ورکړل
دااوسنۍ ناکرارۍ د اوږدو سلسلو هاغه سلسله ده چې ټول کردارونه که نوغې او ځيلې یې ديخوا دي که اخوا دي او که ديخوا، مولانا استاز دی که اخوا ښه او بد طالب دی، ټول د يو حماملوڅ لمبيدلي دي او که هرڅو هر چا خپلې خپلې جامې بدلې کړې دي خو هر څوک د تاريخ په سترګو کې ليدل کيږي او په هر چا څرګنده ده چې چا د افغانستان لپاره څه وکړل، د دې خاورې خاين څوک دی او مین څوک----- ؟؟؟
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت په اېکس پاڼه لیکلي، چې د شنبې ورځ (د مرغومي ۲۳مه) له پاکستانه ۳۶۸ تنه کډوال د تورخم او سپین بولدک له لارې هېواد ته راستانه شوي دي. ویل کیږي لاهم له پاکستانه د افغان کډوالو په زور اېستلو لړۍ روانه ده.
د کندهار ولایت د سپین بولدک د سرحدي امریت د راپور له مخې، ۳۸ کورنۍ چې ټولټال ۲۱۰ تنه کېږي په جبري ډول هېواد ته ستانه کړل شوي دي.
دوی وایي، د کډوالۍ په ریاست کې تر ثبتېدو وروسته دغه کډوال د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ، خوړو نړیوال پروګرام او د کډوالۍ نړیوال سازمان ته ورپېژندل شوي دي.
بل لورته په ننګرهار ولایت کې د تورخم د سرحدي امریت د معلوماتو پر بنسټ، ۳۲ کورنۍ چې ټولټال ۱۵۸تنه کېږي په جبري ډول هېواد ته ستانه کړل شوي دي.
دغه کډوال هم په کډوالۍ ریاست کې تر ثبتېدو وروسته د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ، د خوړو نړیوال پروګرام او د کډوالۍ نړیوال سازمان ته ورپېژندل شوي دي.
د پاکستان سرپرست حکومت د چارواکو د معلوماتو له مخې، دا مهال په دغه هیواد کې لږ تر لږه ۱۷ لکه بې اسناده کډوال په پاکستان کې مېشت دي او په وینا یې د دغو کډوالو د اېستلو لړۍ په منظم ډول روانه ده.
پاکستان د اکټوبر په درېیمه وروسته له هغه دغه پرېکړه وکړه، چې په دغه هېواد کې تاوتریخوالی او د امنیت ضد پېښې زیاتې شوې او د پړې ګوته یې افغان کډوالو ته ونیوله.
افغانستان ته له پاکستانه د جمعیت علمای اسلام ګوند د مشر مولانا فضل الرحمان په مشرۍ تللي پلاوي ویلي، چې د افغان کډوالو د اېستلو په برخه کې د پاکستان حکومت وروستۍ پرېکړه سمه نه وه او په دې سره د افغان کډوالو ټول بشري حقونه له پامه غورځول شوي دي.
دغه پلاوي ویلي، چې په دې اړه هغوی پخوا هم د اعتراض غږ پورته کړی او تر دې وروسته به هم د پاکستان له حکومت سره خبرې کوي، چې د دغو کډوالو په اېستلو کې له زغمه کار واخلي.
د بلوڅانو د ژوندي تريتم کېدو او د «بېګناه» کسانو د وژنو په غبرګون کې پیل شوی لاریون نن یکشنبه د (مرغومي ۲۴مه) ۵۲ ورځو ته ورسېده. دغه لاریون د پاکستان د بلوچستان ایالت څخه پیل شوی او د حکومت له لوري د هر ډول خنډ جوړولو سربېره تر اسلام اباده رسېدلی.
دغه لاریون کوونکي د نړۍ له هیوادونو څخه غوښتنه کوي چې په بلوچستان کې د بشري حقونو د خطرناکو سرغړونو د څیړلو په موخه دې هلته یو ماموریت واستوي.
د دغه لاریون مخکښې مهرنګ بلوڅ وايي: «موږ بلوڅان په بلوچستان کې له سختو حالاتو سره مخ یو، بشري سرغړونې ترسره کیږي او په سیستماټیک ډول مو نسل وژنه کیږي. مرکزي حکومت کوښښ کوي چې زموږ دغه سوله ییز غږ بند کړي، له ګواښونو او تاوتریخوالي سره مخ یو.»
دغه لاریون کوونکو وايي، غوښتنې يې څرګندې دي او په سوله ییز ډول روان دي.
دوی غواړي چې په بلوچستان کې دې بشري سرغړونې په ګوټه شي، د بلوڅانو نسل وژنه، جبري ترېتم کیدل او د بلوڅانو پر وړاندي پوځي عملیات دې ودرول شي او څیړنې دې پیل شي.
د بلوڅانو لاریون ۵۲ ورځې وړاندې هغه مهال پیل شو چې د بلوچستان په تربت کې د پولیسو له لوري د بالاچ بلوڅ په نوم یو ځوان د پولیسو په زندان کې د ځورولو له امله ووژل شو خو پولیسو په هغه تور پورې کړ چې له هغه سره یې چاودیدونکي توکي نیولي و.
د چمن پرلت وهونکي د سپین بولدک ـ چمن پر دوازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې وايي، چې دغه پرلت به د دوی د غوښتنو تر منل کېدو دوام لري او نه غواړي بې پایلې یې پای ته ورسوي.
د سوېلي پښتونخوا په چمن ښار کې د ۲۰۲۳ میلادي کال د اکټوبر په ۱۷مه د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د تګ راتګ پر مهال د پاسپورټ او ویزې د جبري کېدو د پرېکړې په غبرګون کې پرلت وهلی.
د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې د پرلت نن یکشنبه د (مرغومي ۲۴مه) درې میاشتې پوره شوې.
د دریو میاشتو په موده کې دغو پرلت وهونکو د پاکستان له حکومته یوه غوښتنه لرله هغه دا چې، «د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه پاسپورت نه منو».
د چمن د لغړي اتحاد مشر او د یاد پرلت سرلاری غوث الله وایي، د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د حتمي کېدو په غبرګون کې له پیل شوي پرلت څخه نه په شا کیږي.
نوموړی وایي: «موږ د پاکستان ریاستي ادارو حکمرانانو ته وایو چې په مفته موږ دا پرلت پای ته نه رسوو، تاسو به یا موږ وژنئ یا به زموږ غوښتنه منئ. موږ هیڅکله له خپلې پیل شوې مبارزې څخه نه په شا کیږو د پاسپورټ د حتمي کېدو سره زموږ د زرګونو چمن میشتو اقتصاد خراب شوی دی او د افغانستان سره مو تګ راتګ محدود شوی موږ د پاکستان دا پرېکړه په هیڅ صورت نه منو.»
یادو پرلت والو د تېرو دریو میاشتو په موده کې په چمن ښار کې د زرګونو کسانو په شتون کې څو ځله لاریونونه هم وکړل خو لا هم د پاکستان حکومت د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو له پرېکړې نه دي په شا شوي.
د یاد پرلت غړی قاري امداد الله وايي: «سوله ییز لاریونونه مو وکړل، د اعتراض په ډول مو سلګونه ماشومانو باندې لاریون وکړ، معلولانو مو لاریون وکړ، سپین ږیرو مو په لاریونونو کې برخه واخیستله خو د پاکستان حکومت زموږ غږ نه اوري موږ مجبوره یو تر دې وروسته عمومي لارې بندې کړو، دولتي ادارې بندې کړو او دولتي کسان له کار کولو منع کړو چې حکومت مو غږ واوري.»
د دغو پرلت وهونکو او د پاکستان د بلوچستات ایالت د ځايي حکومتي چارواکو تر منځ د پرلت د پای ته رسیدو او د دوی د غوښتونو د اوریدو په موخه څو ځله خبرې اترې هم وشوې خو ټولې له کومې مثبتې پایلې پرته پای ته ورسیدې.
په تېرو دریو میاشتو کې پرلت وهونکو د اعتراض په ډول د سپین بولدک ـ چمن تر منځ پر لاره د ټرانزیټي موټرونو پر تګ راتګ، د پاسپورټ پر ادارې او د ګوزڼ ضد واکسین پر کمپاین بندیز لګولی دی.
د پښتون ژغورنې غورځنګ غړي وايي، پاکستاني پولیسو په بنو کې تېره شپه د پيټيایم پر غړو برید کړی او یو شمېر هغه کسان یې نامعلوم ځای ته بیولي دي چې په بنو کې یې نن یکشنبه (د مرغومي ۲۴مه) د یوې غونډې لپاره په چمتوالي بوخت وو.
دوی وايي، پولیسو پرې هوايي ډزې کړې او د جلسې له ځایه یې د سټېج جوړولو توکي، لوډسپیکرونه او څوکۍ ترې وړې دي.
په پام کې وه چې د پښتون ژغورنې غورځنګ له لوري نن یکشنبه په بنو کې یوه لویه غونډه جوړه شي.
د دغه غورځنګ غړو افغانستان انټرنشنل پښتو څانګې ته ویلي چې په بنو کې د پيټيایم د هغو غړو پرکورونو هم پولیسو چاپې وهلې چېله نورو ولسوالیو او سیمو څخه دغې غونډې ته د ګډون په موخه یوه ورځ وړاندې ورغلي وو.
د پښتون ژغورنې غورځنګ یوه غړي مظلوم محسود افغانستان انټرنشنل پښتو څانګې ته وویل: «پي ټي ایم نن د خپل مشر منظور پښتین او نورو مشرانو د راخوشي کولو، د چمن پرلت او انګور اډې پرلت د غوښتنو په ملاتړ او د پاکستان پوځ لخوا د ترهګریزو چارو پر ضد نن په بنو کې د یوې لویې احتجاجي جلسې تابیا کړې ده.»
د دغه غورځنګ د مرکزي کمیټې او د غورځنګ د سرپرست مشرتابه کمیټې غړي عبدالصمدخان په یوه ويډیویي پیغام کې په خپلو پلویانو غږ کوي چې غونډه ته دې ورشي او دغه غونډه به ترسره کوي: «که پوځ هم راشي موږ به خپله جلسه کوو هیڅوک موږ له جلسې کولو نه شي ګرځولی.»
منظور پښتین کله او څنګه ونیول شو:
د بلوچستان پوليسو منظور پښتين د ډېسېمبر پر څلورمه په چمن ښار کې هغه مهال ونیو، چې هغه تربت کې د بلوڅانو په اعتراضي پرلت کې د ګډون لپاره روان و. خو تر نیول کېدو وروسته نوموړی د اسلام اباد پوليسو ته وسپارل شو.
د پاکستان پوليسو منظور پښتين تر دې مخکې هم څو ځلې نیولیو، او پر هغه یې تور پورې کړی دی، چې نوموړی د ریاست پر ضد د خلکو پارولو هڅه کوي؛ خو نوموړي دا تورونه رد کړي او وايي، چې د پاکستان د قانون په چوکاټ کې دننه د پښتنو د حقونو لپاره مبارزه کوي او پر خپله سيمه امن غواړي.
د تحقیقاتو مرکزي ادارې (اېف ای اې) په قضیه کې پر منظور پښتين تور پورې کړی و، چې غورځنګ یې له بهره پیسې ترلاسه کوي؛ خو د پښتين يو وکيل اېمل خان مندوخېل پر موکل لګېدلي تورونه بې بنسټه بللي وو.
پر منظور پښتين ټولې څلورې مقدمې وې. د ډېسېمبر پر ۲۶مه عدالت د ترهګرۍ په دوو مقدمو کې د هغه ضمانت ومانه؛ خو وروسته یې په يوه بله مقدمه کې د ترنول پولیسو ته وسپاره.
تر دې وړاندې، د ډېسېمبر پر ۱۸مه او ۲۳مه د پښتين د قضيې اورېدنه د قاضي د ناسوبتیا له امله ځنډېدلې وه.
بلخوا د پاکستان د بشري حقونو کمیسیون هم د منظور پښتين پر نیولو «اندېښنه» څرګنده کړې او هغه یې د بشري حقونو ښکاره سرغړونه بللې ده.
ويل کیږي د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتين د پنجاب جهلم ته وړل شوی او هلته زنداني دی.