له افغانستان د شوروي د وتلو د ۳۵مې کلیزې په مناسبت په روسیه کې نندارتون جوړ شو

د خوړو نړیوال پروګرام په اېکس ټولنیزه شبکه کې لیکلي: یونیسف، بریتانیا، المان، ناروې او د متحده ایالاتو پراختیايي پروګرام په ۲۰۲۳ کال کې د دې ادارې ملاتړي بنسټونه او هیوادونه دي.

دغه دفتر تېره اوونۍ ویلي وو، چې په افغانستان کې لس میلیونه کسان له خوراکي مرستو بې برخې شوي دي.

په راپور کې رغلي، چې دا لوی نفوس مجبور دی څو د خپلو ماشومانو ته د خوړو ورکولو او ګرم ساتلو ترمنځ یو انتخاب وکړي.

بنسوین یهشواراز د افغانستان انټرنشنل پښتو له خبریال عبدالحق عمري سره مرکه کې ویلي، د افغانستان، بخارا او ایران په یهودیانو باندې د ۵ څیړنیرو کتابونو سره یې تر اوسه یې د رومان، شعر او تحقیق په برخه کې ۱۵ کتابونه لیکلي دي.

د دغه افغان توکمه یهیودي څیړنې ښيي چې په نهمه مخزېږد یا قبل المیلاد پېړۍ کې د بابلیانو پاچا بخت نصر د یهودانو لس قبیلې له خپل هېواد وکوچول او تر اوسني ایران ورسېدل، خو هلته یې هم ژوند تریخ و، ځکه افغانستان ته واوښتل.

د هغه په خبره، افغانستان ته د یهودانو لس ټبرونو اوښتو د پیسو لپاره عسکري کوله او پښتو یې هم زده کړه، خو د وخت په تېرېدو سره بېرته خپل هېواد ته وکوچیدل.

نوموړی وايي، څو سوه کاله پخوا په هرات کې یهودیانو ژوند کاوه چې د کورنیو تعداد یې له درې زرو څخه زیات وو او په هرات، کابل او مزار کې د افغان یهودیانو قبرونه او نور تاریخي ځایونو ترڅنګ یې کورونه اوس هم شته.

بنسوین یهشواراز وايي په افغانستان کې د جنګونو له امله دغه یهودیان یو څه مړه شول او یو څه هم مجبور شول چې ووځي.

د دغه څېړونکي مالومات یې ښيي چې تر شل زرو افغان توکمه یهودان اسراییل ته تللي چې تر ډېره بیت المقدس او تل ببیب کې استوګن دي، خو لا هم ځینې افغان دودونه پالي.

له افغانستان دوو کلونو کې اسراییل ته رسېدل

100%

بنسوین یهشواراز وايي، پلار یې په یارلس کلنۍ کې بر ۱۸۹۸ کال له هرات څخه بیت المقدس ته په دوو کلونو کې رسېدلی او بیا یې له یوې اسپانوی سره واده کړی و.

د نوموړي د پلار پارسي زده ده او وايي، ده به ور سره په پارسي ژبه خبرې کولې.

دی وايي، پلاره یې رفایل له هغه وروسته له افغانستان څخه ووت چې د ده سوداګر نیکه ځایي اوسیدونکو وواژه.

دا افغان الاصله یهیودي ته په پارسي خبرې کول یو څه ستونزمن دي، خو پلار یې چې ورته کوم پارسي شعرونه ویلي وو اوس یې هم په یاد او څو یې راته زمرمه کړل.

له افغانستان سره مینه

100%

بنسوین یهشواراز وايي، له افغانستان سره ډېره مینه لري او اوس هم د دوی په کورنیو کې افغاني دودونه ژوندي دي، خوراک او د ودونو راجونه یې افغاني دي.

ښاغلی یهشواراز وايي، له افغانستان سره دومره مینه لري چې یوځل یې د لیدلو لپاره ترکمنستان ته سفر وکړ او هلته له هرات سره په سرحدي پوله کې ودرید او د خپل پلار وطن یې چې له لرې هم ولید ډېر ورته خوشال و.

« ارمان مې دا دی چې افغانستان ته او بیا هرات ته لاړ شم او د خپلو نیکونو قبرونه وګورم.»

دی وايي د افغانستان له روانو حالتو خبر دی خو په دغه وضعیت یې زړه درد کوي او هيله لري چې افغانستان کې امن راشي او دوی د خپلو نیکونو او پلار وطن له نژدې وګوري.

ښاغلي محسن نایبي ویلي، چې په دې برخه کې به هېڅ ډول فشار ته غاړه کېنږدي.

د اېرنا د خبری اژانس د راپور له مخې نوموړي د پلازمېنې تهران د امنیتي چارواکو په غونډه کې وویل، چې له دې وروسته به له اسنادو پرته هیڅ بهرني وګړي ته اجازه ور نکړي چې دغلته پاتې شي.

هغه له ټولو امنیتي کسانو غوښتي، چې دغه کسان دې ونیسي او ژر تر ژره دې له پولو واړوي.
اېرنا په خپل راپور کې زیاته کړې، چې د کډوالو او بهرنیو وکړو په چارو کې د ځانګړې ادارې سرپرست مشر احسان حیدري هم ویلي چې د بې اسناده کډوالو د اېستلو چارې یې چټکې کړې او ډاډ یې ورکړی، چې د وروستي بې اسناده کس تر اېستلو به دغه لړۍ روانه پاتې شي.
ښاغلي حیدري دا رنګه زیاته کړې، چې د ایران د کار قانون د ۱۸۱مې مادې له مخې ناقانونه وګړي نه شي کولای په دغه هېواد کې کار وکړي او هر چا چې بې اسناده کډوالو ته کاري زمېنې برابرې کړې له هغوی سره به قانوني چلند وشي.
له هغه مهاله چې طالبانو یو ځلې بیا پر افغانستان ولکه ټینګه کړه، ګڼو افغانانو د پاکستان او ایران پر لورې پښې سپکې کړې، ډېر دغه کسان د وزګارتیا او تنګلاسۍ له امله دغو هېوادونو ته وکوچېدل او یو شمېر نور یې د دې وېرې دغو ګاونډیو هېوادونو ته پناه یوړه، چې د طالبانو له نېولو، ځورولو او ګواښونو څخه بچ پاتې شي؛ خو دغو دواړو ګاونډیو هېوادونو هم افغانانو پسې راخیستې او په زوره یې افغانستان ته د ستنولو تکل لري.
سره له دې چې د دغو دواړو هېوادونو دغه کړنې د نړۍوالو کنوانسیونونو او د کډوالۍ له قانون سره په تکر کې دي؛ خو د دغو هېوادونو چارواکي وايي، چې دوی په خپله خاوره کې د تاوتریخوالي د ډېرېدو له امله اړ دي چې دغه کډوال په زوره له خپلې خاورې وباسي.
که څه هم چې په دې تړاو د ملګرو ملتونو یو شمېر ادارو او د بشري حقونو سازمانونو د اعتراض غږ پورته کړی؛ خو تر دې مهاله دغو دواړو هېوادونو پر دغو غوښتنو غوږ نه دی ګرولی.

د خراسان رضوي سرحدي قومندانۍ قومندان مجيد شجاع ویلي، چې دغه نشه يي توکي په يوه لارۍ کې ځاى پرځاى شوي وو او له افغانستان نه ايران ته د ننوتلو پرمهال نیول شوي دي.

د ایران ایسنا خبري اژانس د جمعې په ورځ د ښاغلي شجاع په حواله ویلي،‌ چې دغه نشه يي توکي د «مسلکي قاچاق وړونکو» له خوا د لارۍ په لاندنۍ برخه کې ځای پر ځای شوي وو.

د مجید شجاع په وینا، کشف شوي نشه یې توکي، لارۍ او د نشه یی توکو قاچاق وړونکی د ایران قضایی برخو ته سپارلی دی.

په وروستیو ورځو کې د ایران په زندانونو کې د اعدامونو د شمېر زیاتوالي د بشري حقونو د بنسټونو اندېښنې راپارولي دي. د بشري حقونو سازمانونو ویلي دي، چې په اعدام شویو کسانو کې یو شمېر سیاسي بندیان او د مخدره موادو په قاچاق تورن کسان هم شامل دي.

د دغه وزارت په وینا، دواړو لورو په افغانستان کې د سولې او ثبات د ټینګښت لپاره د خپلو هېوادونو پر ژمنو ټینګار کړي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت پر اېکس خوالۍ رسنۍ لیکلي، چې دا لیدنه د جمعې په ورځ ترسره شوې ده. ښاغلي قریشي او یوشیایویونګ د سیمه ایز ثبات د تضمین لپاره د همغږۍ د زیاتولو پر اړتیا ټینګار کړی.

دغه وزارت زیاته کړې، چې دواړو لورو په سیمه کې د سولې، ثبات او سوکالۍ په تامین کې د افغانستان د ګاونډیو هېوادونو پر حیاتي رول هم ټینګار کړی دي.