برېتانيا: اسراييل بايد پر رفح بريد ودروي، د دې ښار اوسېدونکي د تګ لپاره هېڅ ځای نه لري

د اسراییلو پوځ وايي، چې دغه عملیات د پوځ، د شین بیټ امنیتي خدماتو او د پولیسو ځانګړې قطعې له خوا ترسره شوي، چې په پایله کې یې ۶۰ کلن فرناندو سیمون مارمن او ۷۰ کلن لوئس هیر خوشې کړل شوي دي. دوی د هغو ۲۵۰ کسانو په ډله کې وو چې د اکټوبر په اوومه د حماس وسله والو له خوا پر اسراییل د برید په پایله کې نیول شوي وو. د دغه برید وروسته اسراییل پر غزې پراخ هوايي او ځمکني عملیات پیل کړل.

د څه باندې څلورو میاشتو راهیسې د اسراییلو د دغو بمباریو او ځمکنیو عملیاتو په پایله کې د غزې تړانګې ډیری برخه ویجاړه شوې. د غزې د روغتیايي چارواکو په وینا، تر اوسه ۲۸ زره ۳۴۰ فلسطینیان وژل شوي، ۶۷ زره ۹۸۴ نور ټپیان شوي او ګڼ نور د نړیدلو ودانیو لاندې ښخ شوي دي.

د اسرایلو پوځ وايي، چې په دې موده کې ۳۱یرغمل شوي کسان وژل شوي دي، خو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د دوشنبې په ورځ ویلي، چې د دوو یرغملو شوو کسانو د ژغورنې عملیاتو دا وښودله چې پوځي فشار باید دوام ومومي. نوموړي په رفح کې د ځمکني برید د پلان په اړه نړیوالو ګواښونو ته پام نه دی کړی.

هغه ویلي: "فرناندو او لوئس، خپل کور ته ښه راغلاست." او د اسراییلي ځواکونو د ژغورنې عملیاتو هرکلی یې کړی. نوموړي زیاته کړې: " تر بشپړې بریا پورې، یوازې دوامدار پوځي فشار به زموږ د ټولو یرغمل شویو کسانو د خوشې کیدو لامل شي."

د غزې د روغتیا وزارت ویلي، چې د شپې په اوږدو کې د ژغورنې د عملیاتو پر مهال ۶۷ فلسطینیان وژل شوي او ښايي دا شمېره نوره لوړه شي. د رویټرز خبریال د عملیاتو په ځای کې یوه پراخه سیمه لیدلې چې د جومات په ګډون پکې ټولې ودانۍ ویجاړې شوې دي. اسراييل وايي، چې په وژل شويو کې ډېری يې وسله وال دي خو د غزې روغتیا وزارت بیا ویلي، چې ۷۰ سلنه وژل شوي ولسي وګړي دي.

د ژغورنې عملیاتو د سیمې یو اوسیدونکي براهیم حسونا وايي: "زه د سهار راهیسې د خپلې کورنۍ د بدن غړي راټولوم، زه یوازې د دوی ګوټې او د پښو څوکې پیژندۍ شم، نوره څیره یې د پیژندلو وړ نه ده."

د اسراییل د پوځ ډګرمن ریچارډ هیچټ وايي: "موږ په دې عملیاتو له ډیر وخت راهیسې کار کاوه." "موږ سمو شرایطو ته په تمه وو."

د ارجنټاین حکومت له اسراییلو څخه د دغو دوو کسانو د ژغورلو له امله مننه کړې، چې ویل کېږي دوه ګوني تابعیت لري.

د رویټرز خبري اژانس د سرچینو په وینا، دغه کسان اسراییل ته په جاسوسۍ تورن و، که څه هم هند او قطر د دوی په وړاندې دغه تور نه دي تایید کړي. دغه اته هندي وګړي د اکتوبر په میاشت کې په اعدام محکوم شوي وو او په ډسمبر میاشت کې دغه سزا لغوه شوې وه.

د هند د بهرنیو چارو وزارت یو چارواکي خبریالانو ته ویلي، چې د هند لومړی وزیر نریندرا مودي، چې "په خپله یې د دغې قضیې ټول پرمختګونه څارل"، به د فبرورۍ په ۱۴ مه نیټه قطر ته سفر وکړي او د دې هیواد له واکمن شیخ تمیم بن حمد ال ثاني سره به وګوري.

هندي چارواکې ویلي، چې د دغو کسانو له ډلې اوه تنه یې هیواد ته راستانه شوي او چارواکي هڅه کوي چې اتم کس هم بیرته هیواد ته راستون کړي. د دغو کسانو له ډلې ځینو یې نوي ډیلي ته په رسیدو سره سیمه ایزو رسنیو ته ویلي، چې د مودي د مستقیمي مداخلې په پایله کې خوشې شوي دي.

نوي ډیلي، د ۲۰۲۲ کال په اګست کې د دغو کسانو له نیول کیدو وروسته له قطر سره د څو میاشتو لپاره په خبرو اترو بوخت و او دې قضیې د دوحې سره اړیکې ننګولې. قطر، هند ته د طبیعي ګاز یو مهم پلرونکی دی.

دغه کسان چې د یوې خصوصي کمپنۍ له خوا ګمارل شوي وو، د قطر د سمندري ځواکونو لپاره یې د یو شمیر پروګرامونو او فعالیتونو د ملاتړ لپاره کار کاوه.

په قطر کې له اته لکو څخه ډیر هندي وګري ژوند او کار کوي.

څه باندې څلور میاشتې کیږي چې په چمن ښار کې د یوې پوځي کلا مخې ته د سپین بولدک ـ چمن پر دزواره په پاسپورټ د تګ راتګ د جبري کېدو په غبرګون کې پرلت روان دی.

دغه پرلتوال وايي، په سوېلي پښتونخوا کې د سیاسي ګوندونو له لوري تېرایستل شوي او هغوی له پرلت څخه د خپلو ټاکنیزو کمپاینونو لپاره ګټه واخیسته.

د چمن د لغړي اتحاد مشر او د پرلت سر لاري غوث الله اڅګزي د دوشنبې په ورځ د (سلواغي ۲۳مه) پرلت ته د وینا پر مهال وویل: «نور په هیڅ سیاسي کس او سیاسي ګوند باور نه کوو، هغوی د خپلو ګټو لپاره دلته ویناوې وکړې او کومې ژمنې یې چې کړې وې په هغه یې عمل ونه کړ.»

نوموړي وویل: «موږ همدا سیاسیونو او قومي مشرانو د پاکستان د پاسپورټ د پرېکړي په وړاندې له عمل کولو څخه منع کړي وو، کنه موږ به وخته په زور دروازه خلاصه کړې وای، نور موږ دلته ارام نه کېنو او په هره لاره چې وي دروازه به خلاصوو.»

په ظاهره لېدل کیږي چې یاد پرلت کوونکي نور د پاکستان له حکومت سره د پاسپورټ د پرېکړې د بدلولو په مبارزه کې ستړي شوي.

خو د یاد پرلت ویاند وايي: «ځینې کړۍ هڅه کوي چې موږ د پاکستان حکومت او پوځ په وړاندې په ښکاره بغاوت وکړو، نو که موږ داسې هڅه وکړو موږ ټول به په قانوني لحاظ بغاوتګر معرفي شو او بندیان به شوو دا هغه عمل دی چې د پاکستان حکومت ورته انتظار دی خو موږ په امن کې خپلې مبارزې ته دوام ورکوو او په هیڅ صورت پر دغه دروازه پاسپورټ نه منو.»

بل خوا په چمن ښار کې د یو شمېر نوماندانو له لوري هم په ټاکنو کې د شویو درغلیو په اړه لاریونونه دوام لري. له تېرو درېیو ورځو راهیسې چمن ښار ته د کوئټې او نورو سیمو ترمنځ د تګ راتګ لارې بندې دي او د دغه ښار اوسېدونکي د خوراکي توکو د کمښت په اړه شکایت کوي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (سلواغي ۲۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د غزې پر رفح ښارګوټي د اسراییلو بریدونو ته په غبرګون کې ویلي چې پر رفح ښارګوټي د اسراییلو د بریدونو دوام به «بله لویه فاجعه رامنځته کړي.»

طالبان له نړېوالو او سیمه ییزو دولتونو، اسلامي هېوادونو او د بشري حقونو له سازمانونو غوښتي چې په غزه کې د روانې ټول‌وژنې مخه ونیسي.

دوی د نړۍ له اغېزمنو هېوادونو غوښتي چې د فلسطین او اسراییلو تر منځ کشالې ته حل لاره ولټوي.

طالبانو په خپله دغه خپره شوې خبرپاڼه کې لیکلي؛ چې په غزه کې د ټول‌وژنې دوام به «حاکم نړېوال نظام او مدعي ارزښتونه یې له جدي پوښتونو سره مخ کړي او دا د پيړۍ ټول‌وژنه به د نړېوالو سازمانونو او بشري کنوانسیونونو شته باور له منځه یوسي.»

د راپورونو له مخې اسراییلو په رفح ښارګوټي کې هغه پنډغالی په نښه کړی دی چې د فلسطین ولسي وګړو په کې پناه اخیستي وه.

بل خوا یو شمېر رسنیو د حماس د یو جګپوړي مشر له قوله ویلي چي دا ډول بریدونه به د بندیانو د تبادلي روانې خبرې له له ګواښ سره مخ کړي.

بل خوا پاکستاني رسنیو ویلي چې د مسلم لیګ ن او پیپلز ګوند تر منځ په سیاسي همکارۍ هوکړه شوې، تېره ورځ د یادو ګوندونو مشرانو هوکړه کړې چې د خلکو رایوته په احترام به دوی نه مایوسه کوي او دغه هیواد به له سیاسي بې ثباتۍ ژغوري.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د (ایم کیو ایم) ګوند مسولانو د نواز شریف سره هم لېدنه کړې خو په دغې لېدنه کې د ګډ حکومت جوړولو په اړه کومې پرېکړې ته نه دي رسیدلي.

په پاکستان کې د فبرورۍ په اتمه عمومي ټاکنې تر سره شوې خو هیڅ ګوند د غوڅ اکثریت رایو په تر لاسه کولو نه دی توانېدلی، او ویل کیږي چې دغه ټاکنې د پراخو درغلیو څخه ډکې وي.