د ملګرو ملتونو نننۍ غونډه؛ امریکا په غزه کې د اوربند لپاره د امنیت شورا پرېکړه لیک ویټو کړ

د حماس د روغتیا وزارت چارواکي وايي، چې په دې موده کې ۶۹ زره او ۱۷۰ کسان ټپیان شوي هم دي.

د دغه وزارت د معلوماتو له مخې؛ په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په غزه کې د اسرايیلي پوځ په بریدونو کې لږ تر لږه ۱۰۳ تنه وژل شوي دي.
دا په داسې حال کې ده، چې د رویټرز له خوا د دوشنبې په ورځ د لیدل شویو اسنادو له مخې؛ متحده ایالاتو د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته په غزه کې د اوربند لپاره د یوې بدیلې مسودې وړاندیز کړې، چې "په غزه کې د لنډمهاله اوربند ملاتړ په ممکنه وضعیت کې کوي".

ډېپلوماټانو د یکشنبې ورځ رویټرز خبري اژانس ته ویلي وو، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ښايي نن سې شنبې په ورځ د الجزایر په ابتکار د دغې شورا د ۱۵ غړو له خوا د اسراییل او حماس په جګړه کې د سمدستي بشري اوربند غوښتنه وکړي، امریکا داسې نښې نښانې ښودلي چې دغه غوښتنه به ویټو کړي.

واشنګټن د اسراییل او حماس جګړې په اړه د ملګرو ملتونو په هر اقدام کې د اوربند له کلمې سره مخالف کړی؛ خو اوس د متحده ایالاتو د مسودې متن هغه الفاظ تکراروي چې ولسمشر جوبایډن ویلي، چې تېره اونۍ یې د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره په خبرو کې کارولي وو.

پر هغه تور و چې د ۲۰۱۸ او ۲۰۲۲ کلونو په منځ کې یې لږ تر لږه ۶۷ ځلې پر مېرمنو چې دوه یې ایرانۍ وې تېری کړی او هغوی یې ځورولې دي.

د راپورونو له مخې په دغه کمپ کې مجردې پېغلې او مېرمنې د خپلو بچیانو سره اوسېدلې.
تېری کوونکی کس ۵۴ کلن او د دوه زامنو پلار دی، چې پخوا له عراقه جرمني ته د کډوال په توګه ورغلی و.

د نوموړي دوسیه تر ټولو نورو ستره او لانجمنه دوسیه ده، چې د جرمني د کډوالو په کمپ کې ثبت شوې ده.
دغه امنیتي ساتونکي مېرمنې اړ اېستلې، چې د هغه غوښتنو ته غاړه کېږدي او د محکمې په خبره د هغه دغه کړنې یو اړخیزه او په جبري توګه ترسره کېدلې.

هغه دغه مېرمنې ګواښلې، چې که یې غوښتنې و نه مني د هغه له‌خوا په جوړو شویو شکایتونو سره به دوی خپل ماشومان له لاسه ورکړي.
ویل کېږي، چې د دغه جنسي تېري قرباني شوې مېرمنې د پنډغالي چارواکو ته شکایت کړی و؛ خو دغه خبره هغه مهال بربنډه شوه چې نوموړي په خپله له مېرمنو څخه پولیسو ته شکایت وکړ.
پولیسو د دغه شکایت د ارزولو پر مهال وموندله، چې هغه په خپله پړ او متجاوز دی.

دغه برید د غزې د جګې له امله د فلسطینیانو سره د پیوستون د ښودلو دوام او د نړۍوالې سوداګرۍ د ګډوډولو لپاره د حوثي وسله والو د بریدونو پراخوالی ښيي.

ایران پلوه حوثي یاغیانو د نومبر له میاشتې راهیسې په سور سمندرګي او باب المندب تنګي کې په سوداګریزو بیړیو پرله پسې د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو بریدونه کړي دي. امریکايي او برتانوي ځواکونو د دغو بریدونو په غبرګون کې د حوثي یاغیانو پر مرکزونو څو ځلکې هوايي بریدونه ترسره کړي خو بیا هم د دغو بریدونو په مخنیوي کې پاتې راغلي دي.

د حوثي یاغیانو ویاند یحیی ساریه په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د روبیمار بیړۍ عمله خوندي ده خو دغه بیړۍ سخته زیانمنه شوې او د ډوبیدو له خطر سره مخامخ ده.

ساریه زیاته کړه، چې حوثیانو د یمن په حدیده بندر کې د امریکا یوه بې پیلوټه الوتکه هم رانسکوره کړې ده.

د متحده ایالاتو مرکزي قوماندانۍتایید کړې چې دوه د کښتۍ ضد بالستیک توغندي د یمن له حوثیانو تر کنټرول لاندې سیمو څخه توغول شوي او د فبرورۍ په ۱۸ مهیې روبیمار بیړۍ په نښه کړې ده.

اغلې یولیا د دوشنبې په ورځ په یوه نهه دقه‌ای ویډیو کې ویلي: "درې ورځې دمخه ولادیمیر پوتین زما میړه الیکسي ناوالني وواژه."

هغې په داسې حال کې چې په سختۍ سره د خپلو اوښکو مخنیوی کاوه، وویل:"د الیکسي په وژلو سره، پوتین زما نیم زړه او نیمه روح ووژله.… خو زه لاهم نیمایي نوره پاتې یم، او زما دغه نیمه ژوندۍ برخه راته وايي، چې زه د تسلیمیدو حق نه لرم. زه به د الیکسي ناوالني کار ته او د خپل هیواد لپاره د هغې مبارزې ته دوام ورکړم."

اغلې ناوالنیا وویل: "زه غواړم په یوه ازاده روسیه کې ژوند وکړم. زه غواړم یوه ازاده روسیه جوړه کړم."

هغې زیاته کړه: "زه له تاسو غواړم چې زما تر څنګ ودریږئ. زه له تاسو غواړم چې خپله غوسه له ما سره شریکه کړئ. خپل قهر، غوسه او کرکه د هغو کسانو په وړاندې چې زموږ د راتلونکي د وژلو جرات یې کړي."

۴۷ کلن ناوالني د جمعې په ورځ د مسکو په شمال ختیځ کې د خرپ په ښار کې په IK-3 په نوم د امنیت په زندان کې مړ شو، چیرې چې هغه د افراطیت په تور په ۱۹ کلونو بند محکوم شوی و.

د اپوزیسیون د دغه مشر د مړینې لامل لا هم نه دی معلوم شوی. مسکو وايي، چې ناوالني د قدم وهلو وروسته په ناڅاپي توګه په ځمکه راولوید او د هغه د لپاره د ډاکټرانو هڅې ناکامې شوې.

د هغه له مړینې درې ورځې وروسته، د ناوالني کورنۍ ته لاهم اجازه نه ده ورکړل شوې چې د هغه جسد وګوري.

د زندان چارواکو د شنبې په ورځ د ناوالني مور ته ویلي و، چې د زوی مړی یې زندان ته څېرمه په سالخارد ښار کې د مړو په سړه خونه کې دی، خو د دغې کورنۍ یو ویاند ویلي چې مړی په هغه ځای کې نه و.‌

د دوشنبې په ورځ، روسي چارواکو د ناوالني مور او وکیلانو ته خبر ورکړی چې د هغه د مړینې په اړه تحقیقات تر نامعلومې مودې پورې غځیدلي، او زیاته کړې یې ده چې د مړینې لامل لاهم "نامعلوم" دی.

اغلې ناوالنیا پر روسي چارواکو تور لګولی چې د ناوالني جسد یې پټ کړی اود هغه له بدنه د زهرو د نښو نښانو ورکیدو ته انتظار باسي.

دغه مراسم د دې میاشتې په پیل کې د ایران د پلازمینې تهران په عمومي هدیره کې ترسره شوي وو، چیرې چې یوه کوچنی ډله پر څو قطارو ایښو څوکیو ناسته وه، نارینه په مخکې قطارونو کې او ښځې په شا قطارونو کې، له دغو مراسمو په خپره شوې ویډیو کې لیدل کیږي، چې ماشومان شاوخوا په داسې حال کې منډې وهي چې یو ځوان د خوږو یوه کڅوره د مراسمو په ګډون والو ګرځوي او یو بل سړی د قران کریم تلاوت کوي.

خو وژل شوي ۱۲ کسان ایرانیان نه وو. د نورو سرتېرو او د محلي رسنیو د راپورونو له مخې؛ دوی افغانان او د فاطمیون د لېوا برخه وو.

دغه په لویه کچه د پام وړ ځواک یوه لسیزه وړاندې د سوریې کورنۍ جګړې پر مهال د سوریې د ولسمشر بشارالاسد سره د مرستې په موخه د ایران له لوري جوړ شوی و.

ایران هغه وخت په زرګونو افغان کډوال د جګړې لپاره وګومارل چې د سوریې د حکومت ضد ځواکونو او داعش ترهګرو سره مبارزه وکړي.

دغو افغان جنګیالو ته د دې کار په بدل کې د میاشتې ۵۰۰ډالر معاش، بچو ته یې ښوونځي او کورنیو ته یې ایران کې د اقامت اجازه ورکول کېده.

دا فاطمیون لیوا اوس هم شاوخوا زره غړي لري او یو پیاوړی ځواک بلل کیږي، چې ډېری غړي یې په ایران کې مېشت افغان کډوال دي.

دغه لیوا د د قدس ځواک تر قوماندې لاندې کار کوي، چې د ایران د سپاه پاسداران بهرنۍ څانګه ده.

هغو ایراني رسنیو چې له سپاه پاسداران سره تړاو لري او فاطمیون ډلې ته ځانګړې شوې د ټولنیزو رسنیو حسابونو، د دغو وژل شویو افغان جنګیالیو نومونه او عکسونه خپاره کړي او ویلي یې دي، چې دوی په عراق او سوریه کې د امریکا په بریدونو کې وژل شوي دي.

د امریکا دغه بریدونه د جنورۍ په میاشت کې په اردن کې د امریکا په یوه پوځي اډه باندې په ایران کې د جوړې شوې بې پیلوټه الوتکې د برید په غچ کې ترسره شوي. په دغه برید کې درې امریکايي پوځیان وژل شوي وو او امریکا په عراق کې د ایران له ملاتړه برخمنې ملېشې د دغه برید مسوولې بللې وې.

ایراني چارواکو په رسمي توګه دا رد کړې چې د امریکا په بریدونو کې د ایران سره تړلي پوځي کسان دې وژل شوي وي. په ملګرو ملتونو کې د ایران سفیر امیر سعید ایراواني د امریکا له برید څو ورځې وروسته د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته وویل، چې هیواد یې په عراق او سوریه کې د بریدونو لاندې راغلو پوځي مرکزونو سره کوم تړاو نه لري. نوموړي پر امریکا تور ولګاوه چې پر هیواد یې ناسم تورونه پورې کوي او ویې ویل، چې په د امریکا په بریدونو کې یوازې ملکي وګړي وژل شوي دي.

د ایران سپاه پاسداران، د دوی تر قوماندې لاندې د افغانانو جنګیالیو د وژل کېدو پخلی نه دی کړی، او نه هم کوم ایراني چارواکي ویلي، چې د دغو وژل شوو جنګیالیو غچ به اخلي.‌

د افغان جنګیالیو د وژل کیدو موضوع د ایران له څلورو ښارونو - تهران، شیراز، قم او مشهد څخه راڅرګنده شوه، چیرې چې د ایراني رسنیو له خوا د خپرو شوو د عکسونو او ویډیوګانو له مخې د افغانانو جسدونه په پټه توګه د هغوی کورنیو ته سپارل شوي دي.

د جنازې په مراسمو کې د افغانانو تابوتونه په شنو ټوکرانو پوښل شوي وو؛ خو د هېڅ هېواد بېرغ پرې نه و لګیدلی. دغه جنازې په مشهد، قم او شیراز ښارونو کې د جنازې مراسمو لپاره زیارتونو ته ور وړل شوې وې.

ځینو ماتم کوونکو د فاطمیون لېوا ژېړ بېرغ او نښان ځان سره لیږدوه. د عکسونو او ویډیوګانو له مخې، ځایي چارواکو، دیني عالمانو او د سپاه پاسداران یوه استازي او د افغان کډوالو د ټولنې غړو په ځینو جنازو کې ګډون کړی و.

دوو کوچنیو نجونو چې ګلابي جاکټونه یې اغوستي وو او سرونه یې پټ وو، د تهران په څنډه کې د یوې بلې جنازې په مراسمو کې د خپل پلار تابوت ته ژړل.

حسین احساني په منځني ختیځ کې د اورپکو او تروریستي ډلو کارپوه، چې په ایران کې رالوی شوی؛ خو په خټه افغان دی،‌ وايي: «د افغانانو تر منځ دا اندېښنه مخ پر زیاتېدو ده چې هغوی وژل کېږي او ایران د خپلو ګټو د خوندي کولو لپاره د هغوی ساتنه نه کوي. افغانان داسې احساس کوي، چې دوی د جګړې د سون‌توکو په توګه کارول کیږي. "

په ملګرو ملتونو کې د ایران ماموریت دې پوښتنې ته ځواب نه دی ورکړی، چې ایا په ملګرو ملتونو کې د ایران سفیر په امنیت شورا کې د وینا پر مهال د فاطمیون له مرګ ژوبلې خبر و که نه.

د قدس ځواک د جنګیالیو په ګډون یو شمېر افغانانو د دغو وژنو په اړه خپله غوسه او ناهیلي د فاطمیون ډلې ته ځانګړو شویو ټولنیزو شبکو د حسابونو له لار څرګند کړې ده. ځینو غړو د قدس ځواک چوپتیا تر پوښتنې لاندې راوسته او دا یې تبعیض بللی دی.

د ایراني رسنیو د راپورونو او عکسونو له مخې؛ په وژل شویو افغان جنګیالیو کې دوه جګپوړي قوماندانان هم شامل وو، چې د قدس ځواک د وژل شوي پخواني قوماندان جنرال قاسم سلیماني نږدې ملګري وو او د سوریې د جګړې په ډګر کې یې یو ځای عکسونه اخیستي وو. دوی د سید علي حسیني او سید حمزه علوي په توګه معرفي شوي.

سلیماني په ۲۰۲۰ کال کې په عراق کې د امریکا له خوا ووژل شو.

ډېری افغانان چې په تېرو لسیزو کې ایران ته کډوال شوي، هزاره ګان دي، دوی په افغانستان کې یو له لویو توکمونو څخه دي او لکه ډېری ایرانیان د شعیه مذهب پېروان دي.

په کور دننه، هزاره ګان د امریکايي ځواکونو له طبیعي متحدینو څخه وو، ځکه طالبانو او القاعده د امریکا سره د دوی ګډ دښمنان و؛ خو نن د منځني ختیځ په کړکېچن حالت کې، دوی اوس له ایران سره یو ځای له سیمې څخه د امریکايي ځواکونو د ایستلو په لټه کې دي.

یادونه:‌ دغه مطلب له عراقي رسنۍ شفق نیوز څخه ژباړل شوی دی.