سرچینې: مولوي کبیر له دولتي بودیجې څخه له حقانیه مدرسې سره اوه میلیونه افغانۍ مرسته کړې

د «مور معتادینو کمپ» بنسټګره لیلا حیدري نن پر خپله اېکس پاڼه ليکلي، چې درې ورځې وړاندې له افغانستانه وتلې او هالنډ ته تللې ده.

اغلې حیدري په کابل کې د «تاج بیګم» په نوم یو رسټورانټ هم جوړ کړی و، چې د معتادینو د کمپ لګښتونه به یې په پوره کول.

د ښځو د حقونو دغې فعالې، چې کلونه کلونه یې عادي ژوند ته د نشه یانو د ستنولو لپاره کار کړی لیکلي، چې ډېر لږ کسان غواړي د افغان ښځو او نجونو لپاره صادقانه کار او پانګونه وکړي.

هغې پر خپله اېکس پاڼه ليلکي: «افغانستان واقعا خپل تور دور ته ستون شوی دی. خلک په زرګونو ډوله ځورول کیږي. خلک د ژوندي پاتې کیدو لپاره جنګیږي او په دې هیواد کې د ښه ژوند هیله مړه شوې ده.»

طالبانو له دوو کلنو زيات د ښځو پر تعلیمي، مسلکي او ټولنیز ژوند پراخ بنديزونه لګولي دي.

دې بنديزونو ډیرې فعالې او سوداګرې میرمنې دې ته اړ کړې چې هیواد پریږدي.

طالبانو تر شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدکړو بندیز لګولی او د نجونو پر مخ یې د پوهنتونونو دروازې هم تړلې دي.

په دې وروستیو کې ملګرو ملتونو اعلان وکړ، چې د ښځو پر وړاندې د طالبانو د بندیزونو له امله د افغانستان اقتصاد ته تر یو میلیارد ډالرو پورې زیان رسېدلی دی.

دغه پاکستاني عالم د جمعیت علمای اسلام له یو شمېر مشرانو سره کابل ته سفر کړی دی.

تر دې مخکې د جمعیت علمای پاکستان مشر مولانا فضل رحمان هم کابل او کندهار ته سفر کې له طالب چارواکو سره کتلي وو.

د طالبانو د رییس الوزرا سیاسي مرستیال دا هم ویلي، چې طالبان له ګاونډیو هېوادونو سره ښې اړیکې غواړي او هیچا ته به اجازه ورنه کړي، چې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر ضد وکاروي.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون د سه شنبې په ورځ (د کب په ۸ مه) خبر ورکړ، چې د جمعیت علمای اسلام مشر له مولوي کبیر سره په کتنه کې وویل: «د پاکستان علما او خلک د افغانستان او پاکستان ترمنځ ښې اړیکې غواړي.

د دغې رسنۍ د راپور له مخې، دغه پاکستاني عالم هیله څرګنده کړې، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو تر څنګ به سیاسي اړیکې هم په داسې ډول پراخې شي چې د دواړو لورو په ګټه وي.

ویل کيږي، چې د جمعیت علمای اسلام پاکستان مشر مولانا حامد الحق، د حقانيه دارالعلوم له مرستیال او د دغه ګوند له یو شمېر نورو غړو سره پرون کابل ته تللی دی.

په پاکستان کې د ناامنیو له زیاتیدو سره دغه هیواد طالباان په وار وار پاکستاني طالبانو ته په پناه ورکولو تورن کړی دی.

پاکستاني چارواکو څو ځله نور هم ویلي، چې دغه ډله له افغانستانه خپل بریدونه پلانوي او تنظیموي.

طالبانو څو ځله دا ادعا رد کړې ده.

ښاغلي سلاجقه دا هم وویل، چې له طالبانو سره د هلمند اوبو په تړاو لا کومه مهمه پېښه نه ده شوې، خو پرلپسې د کار او انرژۍ وزارت له دې ډلې سره غونډې کوي: «خو د چاپېریال حقابه مو بېله کړې او د طالبانو دویم کس ته مو ویلي چې د ژواک چاپېریال حقابه باید د افغانستان او ایران له تړون بېله وي.»

په ۱۳۵۱ کال کې ایران او افغانستان په هلمند سیند ک د ایران د حقابې د معلومولو لپاره تړون لاسلیک کړ.

تر دې مخکې د ایران چارواکو طالبان له دې تړون په سرغړونه تورنول او ویل یې، چې د ۱۳۵۱ کال تړون نړیوال دی او عملي کول یې اختیاري چاره نه ده.

طالبان په افغانستان کې سخته وچکالي د ایران د اوبو د حق په برابرولو کې خڼډ بولي.

یو ایراني پلاوي هم تېر دوبی د هلمند سیند تر لیدلو وروسته د اوبو کمښت موضوع تایید کړه، خو په همدې حال کې، ایران د سیند په اوږدو کې د بندونو پر جوړولو اعتراض کړی.

خو واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د ملي سرتېرو د ملاتړ بنسټ د شمېرو له مخې، یوازې ایران ته شاوخوا ۱۵۰۰۰ دغه سرتېري له خپلو کورنیو سره تښتېدلي دي.

د افغان سرتېرو د ملاتړ بنسټ وایي، چې د جمهورت پر مهال د ۲۰۲۱ کال جون میاشتې پورې د وژل شویو ملي سرتېرو ۷۵۵۴۴ او د ۱۴۵۷۸ معلوله سرتېري له دوی سره ثبت شوي دي؛ خو د جمهوریت له پرځېدو وروسته د طالبانو په واکمنۍ کې د پخوانیو وژل شویو سرتېرو په اړه کره شمېرې په لاس کې نشته.

د دغه بنسټ مشر محمد سلیم وردک افغانستان انټرنشنل پښتو ته وایي، چې اوس‌مهال د وژل شویو سرتېرو کورنۍ او ماشومان په بد وضعیت کې ژوند کوي.
د هغه په وینا، د بشري مرستو په وېش کې هم له دوی سره سلیقوي چلند شوی چې اوس‌مهال ان په خپل هېواد کې له بشري ناورین او امنیتي ستونزو سره مخ دي.
ښاغلی وردک د اندېښنې په څرګندولو سره وایي، چې د افغانستان په اړه په تېرو وروستیو ناستو کې د دغو سرتېرو د وضعیت په اړه بې غوري شوې ده او په دې اړه تراوسه هیڅ دغو ملي مسلو ته پاملرنه نه ده شوې.
د راپورونو له مخې، اوس‌مهال د تېر حکومت پوځیان او کارکوونکي د طالبانو په هغو تورو لېستونو کې دي چې ورته د طالبانو په حکومت کې دنده نه ورکوي.
یو پخوانی سرتېری د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل پښتو ته وایي:« څو ځلې مې د کار لپاره انټریو ورکړه؛ خو دوی په وروستي پړاو کې موږ استخباراتو ته معرفي کوي او هلته زموږ ټولې پخوانۍ دندې څېړل کېږي.»
هغه وایي، دغه کار میاشتې، میاشتې وخت نیسي او په پای کې هم موږ په دندو نه ګومارل کېږو.
تېر کال په اګسټ میاشت کې یوناما د ۸۰۰ پخوانیو سرتېرو د ورکېدو او وژل کېدو راپور خپور کړی و؛ خو د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد دغه راپور رد کړی و.
تر دې وړاندې د لړم په ۲۷مه شاوخوا ۵۰۰۰ پخوانیو سرتېرو هم د امریکا کانګرس ته پرانیستی لیک استولی و.
په دغه لیک کې د افغانستان دننه، ایران او پاکستان کې د پخوانیو پوځیانو وضعیت ته د پاملرنې غوښتنه شوې وه.
له بل پلوه د شنبه‌های ارغواني غورځنګ مشره مریم معروف اروین افغانستان انټرنشنل پښتو ته وایي، د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پخواني سرتېري ترټولو ډېر زیان منوونکي کسان دي، چې یوشمېر یې په دې توانیدلي چې ګاونډیو هېوادونو ته ولاړ شي.
د هغې په وینا:« دوی ته تر هرڅه د مخه د هغوی امنیت لومړیتوب لري، چې په دې کې یې ډېری په ناقانونه لارو ګاونډیو هېوادونو ته تللي او اوس د هغو هېوادونو څخه د شړل کېدو له ګواښ سره مخ دي.»
له بل پلوه د پخوانیو سرتېرو د ملاتړ کمیټې د مالوماتو له مخې، نړۍواله ټولنه او د افغانستان خلکو د پخوانیو سرتېرو قربانۍ بابېزه ګڼي.
د دوی په وینا، د طالبانو په زندانونو کې د بندیانو لوی شمېر پخواني سرتېري جوړوي.
خو د تېر حکومت پرمهال هم د سرتېرو د تنخواوو او نورو امتیازاتو کې د هغوی ستونزې خورا ډېرې وې.

رومي قحطاني افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په افغانستان کې واکمنې ډلې ته یې پیغام دا دی، چې اسلام د قران د ایتونو پر اساس د سختۍ نه بلکې د اسانتیا لپاره راغلی دی.

هغې د طالبانو مشرانو ته د سورة البقرې ۱۸۵ ایت یادونه وکړه، چې په یوه برخه کې یې راغلي دي: یريدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ژباړه: "خدای غواړي پر تاسو یې اسانه کړي، نه غواړي چې سخته یې کړي."

دې ۳۰ کلنې سعودي مېرمنې په وروستیو کلونو کې د عربستان په استازیتوب د بېلابېلو هېوادونو د ښکلا ملکې او د ښایسته نجلې په سیالیو کې ګډون کړی دی.

نوموړې له افغانستان انټرنشنل سره په ځانګړې مرکه کې وويل: په افغانستان کې (د طالبانو تر واکمنۍ لاندې) د ښځو وضعيت ډېر دردناک دى او زه د هغوی د رواني ثبات او امنیت هیله لرم.

مېرمن قحطاني وویل: "دا سمه ده چې زما هېواد (عربستان) هم یو اسلامي هېواد دی، خو زما هېواد هېڅکله هم د ننني افغانستان په څېر سخت دریځه نه و."

د رومي قحطاني په وینا" سعودي ښځو اوس «د سعودي د با نفوذه ولیعهد محمد بن سلمان تر واکمنۍ لاندې» خپل بشپړ حقونه تر لاسه کړي دي."

د سعودي عربستان له نوم او بېرغ سره د ښکلا په سیالیو کې د اغلې قحطاني د ګډون ویډیوګانې او عکسونه په ټولنیزو شبکو او رسنیو کې هممهاله د محمد بن سلمان دا خبر هم خپریږي چې ویلې یې و: « په عربستان کې اوس خپله ښځې دې چې د خپل پوښښ په اړه پرېکړه کوي.»

رومي قحطاني افغانستان انټرنشنل ته وويل، چې د خپلې کورنۍ او سعودي ټولنې له مخالفت پرته يې د مصر، ايټاليا، الجزاير، ماليزيا او کمبوډيا په ګډون په بېلابېلو هېوادونو کې د ښکلا ملکه او د ښایسته نجلې په سياليو کې د سعودي عربستان استازيتوب کړى دى.

د دغې ځوانې سعودي مېرمنې عکسونه او ویډیوګانې په عصري جامو کې د سعودي عربستان له نوم او بیرغ سره په ټولنیزو شبکو کې په داسې حال خپریږي، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان کې ښځې له ډېرو سختو بندیزونو سره مخ دي.

مېرمن قحطاني هغو طالب مشرانو ته افغاني ټولنې ته د اسلامي شریعت سخت دریځه تفسیر کوي، يادونه وکړه چې ښځې د ټولنې نيمایي برخه ده او د هېواد په پرمختګ کې مهم رول لوبولى شي.