د «ستاره افغان» پوډکاسټ د مشهور امریکايي سندرغاړي جان لیجنډ په کوربه‌توب خپریږي

ملا محمد حسن اخوند ويلي، چې دې ټولنې په افغانستان کې د جګړه ځپلو او غريبو خلکو لاس نیوی کړی.

د طالبانو رییس الوزرا نن چهارشنبه د سرې مياشتې نړۍوالې ورځې په مناسبت په خپل پيغام کې ويلي، چې افغانان تېرو څلور نيمو لسيزو جګړو او ناامنيو زيانمن کړي او کړولي دي او دا مهال په بېلابيلو برخو کې لاس نيوي ته اړتيا لري.

محمدحسن اخوند زياتوي: «د زيانمنو، بېوزلو او په جګړو کې د زيانمنو کورنيو سره مرستې او له حاله یې ځان خبرول د دوی مسوليت دی.»

نوموړي سره مياشت ټولنه په افغانستان کې تر ټولو مخکښه مرستندويه اداره ياده کړه او له مرستو یې ستاینه کړې.

ملا حسن اخوند وايي، چې په سېمه کې جګړو ناخوالې او زخمتونه په ميراث پرې ايښي دي او له مرستندویه ادارو يې وغوښتل، چې په روغتيايي، اقتصادي، بيارغونې او نورو برخو کې مرستې وکړي.

واک ته د طالبانو په رسېدو په افغانستان کې يو شمېر مرستندويه نړۍوالو ادارو خپل دفترونه وتړل او ډېرو بشري سازمانونو په افغانستان کې پر بشري وضعت اندېښنې ښودلې دي.

طالبان ادعا کوي، چې خپلي ټولې چاري له داخلي منابعو څخه سرته رسوي او د چا مرستو ته اړتيا نه لري؛ خو په افغانستان کې نږدې هره کورنۍ د کمزوري اقتصادي حالت سره مخ ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع ویلي وو، چې د بدخشان مرکز فیض اباد کې د دې ډلې د ځواکونو پر کاروان چاودنه کې د دوی درې وسله وال وژل شوي او پنځه ټپیان دي.

خو د بدخشان په ولایتي روغتون کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې له دې چاودنې شپږ مړي او ۱۴ ټپیان ور وړل شوي دي.

عبدالمتین قانع وايي، چاودنه په موټر سیکل کې د باروتو له امله شوې ده او په تړاو یې پلټنې روانې دي.

دا چاودنه د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د نشه يي توکو ضد معینیت پر ځواکونو شوې ده، چې د کوکنار د کرکیلې پرضد هڅې کوي.

په بدخشان کې وروستۍ چاودنه په داسې مهال ده چې تېره جمعه د دغه ولایت په درایم او بیا ارګو ولسوالۍ کې خلکو د طالبانو پرضد مظاهرې وکړې.

طالبان وايي، دا مظاهرې په سیمه کې د کوکنارو د له منځه وړلو له کمپاین سره په مخالفت کې شوې دي، خو ځايي خلک دا ډله د خلکو د شخصي حریم په تر پښو لاندې کولو تورنوي.

خو ملا خیرالله خیرخواه نن د دې ډلې د ویاندانو ترمنځ د همغږۍ په سیمینار کې ویلي:«پر وخت د اطلاعاتو شریکول د شایعاتو په مخنیوي کې مهم دي.»

د نوموړي په خبره، «د امارتي ادارو ویاندویان دنده لري، چې په خپل وخت له رسنیو او خلکو سره د خپلو فعالیتونو او لاسته راوړنو په اړه اطلاعات شریک کړي.»

د طالبانو په واک کې ملي رادیو تلوېزون وايي، چې د اطلاعاتو او کلتور وزارت د کلتور او هنر مرستیال مولوي عتیق‌الله عزیزي هم پخپل وخت د اطلاعاتو شریکول «د هېوادوالو اړتیا ګڼلې او د ناسمو اطلاعاتو له خپرېدو څخه په مخنیوي کې یې مهم بللي دي.»

طالب چارواکي په نږدې هرو درې میاشتو کې د خپلو ادارو ویاندانو ته په ورته سیمینارونو کې دا ډول څرګندونې کوي؛ خو په عمل کې له رسنیو سره د اطلاعاتو په شریکولو کې د دې ډلې په چلن کې بدلون نه دی راغلی.

د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د طالبانو په واکمنېدو پسې نه یوازې دې ډول ګام پر ګام پر رسنیو او د بیان پر ازادۍ محدویت زیات کړی، چې ور سره اطلاعاتو ته لاسرسی هم سخت شو دی.

طالبانو د ځینې هغو نړۍوالو رسنیو پر خپرونو او یا هم وېبپاڼو فلټر کولو ته مخه کړې ده، چې خلک یې د اطلاعاتو په برخه کې مهمې بولي.

مولوي عبدالکبیر دا خبرې د چهارشنبې په ورځ ( د غویي ۱۹مه) د افغاني سرې میاشتې ټولنې له خوا د ملي ټولنو نړۍوال غورځنګ په مناسبت د "بشریت ژوندي ساتل" تر عنوان لاندې په جوړه شوې غونډه کې وکړې.

نوموړي وايي، چې دوی په سیمه کې له اقتصادي فرصتونو څخه د استفادې سیاست غوره کړی او دا مهال د سیمې له هېوادونو سره په بېلابېلو برخو کې ښه همکاري لري.

‏مولوي عبدالکبیر خپلو خبرو کې یو ځل بیا د افغانستان پر بانکي سیستم د لګول شويو محدودیتونو د لرې کېدو غوښتنه وکړه.

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې د افغانستان شاخوا ۹ میلیارده ډالره شتمني په امریکا او نورو هېوادونو کې کنګل شوې ده.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر متقي او د افغانستان بانک مشر هدایت الله بدري په ګډون یو شمېر طالب چارواکو په کراتو له نړۍوالو غوښتي چې دغه محدودیتونه لرې کړي.

د پاکستان دولتي رادیو وايي؛ ښاغلی شریف او بختیار سیدوف د سیمه ییز اتصال لپاره د افغانستان د سولې او پرمختګ پر اهمیت هم وغږېدل.

د پاکستان لومړي وزیر ویلي، چې د خپلمنځي تجارت او د سیمې د نښلولو لپاره له ازبکستان سره د پروژو ژر بشپړېدلو ته ژمن دي.

نوموړي په دغه لیدنه کې له ازبکستان د افغانستان له لارې پاکستان ته د پټلۍ تېرېدو د پروژې پر ژر پلي کېدو ټینګار وکړ.

دغه پټلۍ به د منځنۍ او سوېلي اسیا په نښلولو سره مسافرو د تګ و راتګ او د توکو د لېږدولو چارې اسانه کړي او په سیمه ییزه سوداګرۍ او اقتصادي وده کې به مرسته وکړي.

د دغو هېوادونو ترمنځ د پټلۍ د جوړولو پلان په ۲۰۱۸ کال کې د یوې لویې اقتصادي لویې لارې د جوړولو لپاره وړاندې شو. چې منځنۍ اسیا د پاکستان د اوبو له بندرونو سره نښلوي.

د دغې پټلۍ د جوړولو لګښت څه باندې څلور نیم میلیارډه ډالره اټکل شوی دی او ۵۷۳ کیلومتره اوږدوالی لري.
د دغه پلان پر بنسټ؛ دا پټلۍ د ازبکستان له ترمز پیلېږي او له مزارشریف او کابل ښارونو تر تېرېدو وروسته د پاکستان پېښور ته رسېږي.