سرچینې: د طالبانو استخباراتو په جلال اباد کې یو ډاکټر له خپل کلینیک وړی دی

امید مهدوي مجد ویلي، که د قشم ښار اوسېدونکي افغانانو ته ملکیتونه یا کورونه په کرایه ورکړي، سرغړونکي به وګڼل شي او قانوني چلند به ورسره وشي.

افغانان په ایران کې د بهرنیو کډوالو تر ټولو لوی نفوس جوړوي.

تر دې مخکې د کرمانشاه د ښاروالۍ او د بهرنیو کډوالو چارو ادارې په ۱۶ ولایتونو کې د افغان کډوالو پر تګ راتګ، استوګنې او کار کولو بندیز لګولی و.

ختیځ اذربایجان، غربي اذربایجان، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، چهارمحل او باختیاري، کهګیلویه او بویر احمد، ګیلان، مازندران، سیستان او بلوچستان، هرمزګان او همدان هغه ولایتونه دي چې افغانان پکې له کار او استوګنې منع دي.

د تلې په میاشت کې له ۵۴۰ څخه زیاتو ایراني هنرمندانو، وکیلانو، ډاکټرانو، ژورنالیستانو او د مدني ټولنې فعالانو په ایران کې د افغان کډوالو د ځورونې د پای ته رسولو غوښتنه وکړه.

دوی وویل چې په وروستیو کلونو کې د ایران حقوقي نظام په ټولنه کې د کډوالو د ادغام په لاره کې تر ټولو مهم خنډونه او ننګونې رامنځته کړې دي.

یوې ځايي سرچینې ویلي، چې د طالبانو او پاکستاني وسله والو ترمنځ "سخته جګړه" روانه ده.

تر اوسه د نښتې لامل معلوم نه دی، پاکستاني او طالب چارواکو په رسمي ډول د ډزو د تبادلې په اړه څه نه دي ویلي.

دا د طالبانو او پاکستان ترمنځ لومړۍ سرحدي او پوځي نښته نه ده.

په تېرو درېیو کلونو کې د طالبانو او پاکستاني پوځیانو تر منځ څو ځلې نښتې شوي، چې دواړو لورو ته په کې مرګ ژوبله اوښتې ده.

د یادو شخړو تر څنګ د پاکستان او طالبانو ترمنځ سیاسي او ډېپلوماتیکې اړیکې هم د پاکستاني طالبانو د فعالیتونو له امله ترینګلې دي.

په وروستیو میاشتو کې پاکستان په افغانستان کې دننه د ټي ټي پي د وسله والو پر ضد بریدونه پیل کړي او د پاکستان د دفاع وزیر په دې وروستیو کې یو ځل بیا خبرداری ورکړی، چې د پاکستان پوځ په افغانستان کې پر اهدافو بریدونه کوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر هم د پنجشنبې په ورځ وویل، چې داعش د سیمې او افغانستان په ګاونډیو هېوادونو کې اډې لري او په افغانستان کې د حملو لپاره ترې ملاتړ کېږي.

د نوموړي په خبره، چې د یو شمېر قرارداديانو ځمکو او برېښنايي وسایلو ته هم زیان اوښتی؛ خو تر ټولو ډېر زیان ځنګلونو او دولتي باغونو ته اوښتی دی.

د ننګرهار کانال ادارې د معلوماتو پر بنسټ د کانال په څلورو لویو فارمونو کې ځنګلونه، د زیتون باغونه، د مالټو ونې، د اوبه خور سیستم، د خرما ونې او د باغونو په منځ کې ولاړ فصلونه پنځوس سلنه له منځه تللي دي.

د ننګرهار د بټي کوټ ولسوالۍ یوه اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې طالبانو له بېخه وتلې ونې خرڅې کړې دي او دا مهال د لرګو سوداګر ونې ټولوي.

د ننګرهار ناوې پروژه چې د ننګرهار د شاهي کانال مربوط یوه پخوانۍ پروژه ده، زرګونه هېکټاره ځمکه لري، چې د ستروسو د مېوو سلګونه زره ونې لري.

وروستیو بارانونو او طوفانونو په ننګرهار کې نه یوازې دا چې مالي زیانونه اړولي؛ بلکې په سره رود، کوټ، بټي کوټ، بهسود او یو شمېر نورو ولسوالیو کې یې ځاني زیانونه هم اړولي دي.

دغه سرچینه چې نوموړي سره پېژندګلوي لري ویلي، چې د ښاغلي شینواري د نیول کیدو لامل لا نه دی معلوم.

طالبانو هم د نوموړي د نیول کیدو په اړه تر اوسه څه نه دي ویلي.

په تیرو درې کلونو کې پر افغانستان د طالبانو له بیا حاکمیدو وروسته، د دغې ډلې استخباراتو په وار - وار خبریالان، مدني فعالان او د ټولنې نور غړي نیولي او څېړنې یې ترې کړي.

ځینې کسانو له میاشتو راهیسې د دغې ډلې د استخباراتو په بند کې دي او تر ډېره دوی د کسانو د نیول کېدو په اړه له تبصرې ډډه کوي.

دوه ورځې وړاندې د جلال اباد ښار یو شمېر مدني فعالانو د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست په همغږۍ یوه ځانګړې کمېټه جوړه کړې وه، چې د طوفان ځپلو لپاره مرستې راټولې کړي؛ خو نن له څو ساعته مرستو راټولو وروسته ورته طالبانو ویلي، چې حق نه لري مرستې راټولې کړي.

د جلال اباد ښار یو مدني فعال افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې لومړی ورسره طالبانو منلې وه، چې د جلال اباد ښار د عیدګاه په جومات کې دې خېمه ووهي او مرستې دې راټولې کړي؛ خو وروسته یې د دوی د خېمې مخالفت کړی دی.

هغه زیاته کړه: "کار مو شروع کړ، د خلکو علاقه زیاته وه؛ مګر طالبان راغلل ویل یې چې تاسو حق نه لرئ چې مرستې راټولې کړئ".

د یوې خیریه ټولنې غړي د نوم د نه ښودلو په شرط وویل، چې دا مهال په سره رود، بهسودو او یو شمېر نورو ولسوالیو کې طوفان او سېلاب ځپلي له سختو ستونزو سره مخ دي؛ خو طالبانو کومه محسوسه مرسته نه ده کړې.

بل خوا په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ اداره (اوچا) وايي، د وروستیو سېلابونو له امله ۷۳۴ کورنۍ بېړنیو مرستو ته ارتیا لري.
اوچا نن ویلي، په بدخشان، کونړ، لغمان، ننګرهار او نورستان کې د دې سېلابونو له امله ۴۰ تنه مړه شوي، ۲۵۱ ټپيان شوي او ۵۷۳ کورونه ویجاړ شوي دي.