د فاریاب - جوزجان په لویه لار د خان چارباغ په ولسوالۍ کې د یوې ترافیکي پېښې له امله د ښځو په ګډون ۹ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی. د فاریاب ولایت سیمه ییزو چارواکو له رسنیو سره په خبرو کې ویلي، چې په دې پېښه د درېو ښځو په ګډون ۹ کسان وژل شوي او د یوې ښځې په ګډون درې نور ټپيان دي.
د مسوولانو په وینا، پېښه نن له غرمې مخکې هغه مهال وشوه، چې یو سراچه موټر له کرولا ډوله موټر سره ټکر وکړ.
د راپورونو له مخې، د پېښې ټپيان د اندخوی ولسوالۍ سیمه ییز روغتون ته لېږدول شوي دي.
دا په داسې حال کې ده، چې په تېرو دوو ورځو کې بیا په کاپیسا او بامیان ولایتونو کې هم د جلا جلا ترافیکو پېښو له امله پنځلسو کسانو ته مرګژوبله اوښتې ده.
که څه هم طالبانو په وار وار له موټر چلوونکو غوښتي، چې د ترافیکي پېښو د مخنیوي لپاره ترافیکي قوانین په پام کې ونیسي، خو په لویو لارو کې موټر چلوونکي بیا د سړکونو خرابوالی، د ترافیکي نښو نه شتون او د یو شمېر موټر چلوونکو له خوا د ترافیکي اصولو نه په پام کې نیول د خونړیو پېښو لاملونه بولي.
نوموړي دغه فاصله په ۱۰.۴۶ ثانيو کې ووهله او د يوې ثانيې د ۴۰۰مې برخې په توپير يې خپل پخوانۍ ريکارډ مات کړ.
نورزي د ۴۶ کسانو په منځ کې څلورم او په ټولیز ډول یوولسم مقام خپل کړی دی.
هغه د نورو ۲۵ لوبغاړو څخه مخکي د منډې ټاکل شوي خط ته ورسېد.
شاه محمود نورزي د ۲۰۲۴ کال د پاریس د المپیک د نارینه وو د ۱۰۰ مترو د ځغاستې په لومړني پړاو کې د ګامبیا، مالیزیا، سنګاپور، ګینه بیسایو، مارشال او تووالو ټاپوګانو له لوبغاړو سره سیالي وکړه او څلورم مقام یې خپل کړ.
د اولمپیک د ۱۰۰ مترو د ځغاستې د کوالیفای پړاو د شپږو قضاوت کوونکو او مختلفو هیوادونو د ۵۲ لوبغاړو په ګډون ترسره شو.
په دې سياليو کې د المپيک ريکارډ ۹ ثانيې او د يوې ثانيې ۶۳ برخه ده او نړيوال ريکارډ هم ۹ ثانيې او د ثانيې ۵۸ برخه ده.
په دې سياليو کې د نورزي تر ټولو ښه ريکارډ ۱۰ ثانيې او د ثانيې ۶۸ برخه وه، چې اوس يې نوی ريکارډ جوړ کړ او ۱۰ ثانيې او د ثانيې په ۶۴ برخه کې ټاکل شوي هدف ته ورسېد.
یونېسف ویلي، چې له شپږمې میاشتې وروسته د مور شیدې کافي نه وي او نور خواړه لکهمیوه او ترکاري باید ماشومانو ته ورکړل شي.
د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق پر اېکس خواله رسنۍ خپرې کړې اعلامیه کې ویلي، چې هڅه کوي د اروپايي ټولنې په همکارۍ دغه بهیر بدل کړي.
دا بدلون باید د تغذیې په اړه میندو ته د مشورې ورکولو له لارې ترسره شي، په دې تمرکز وکړي چې کله او څنګه د شیدو تغذیه وکړي، ترڅو د یونېسف په وینا، نوي زیږیدلي ماشومان خپل ژوند په ښه توګه پیل کړي.
دغې ادارې زیاته کړې، چې د مور شیدې ماشوم له شپږو میاشتو وروسته نه مړوي، او نور خوراکي مواد لکه مېوه، ترکاري او حبوبات باید د ماشوم د ورځني خوړو په پلان کې شامل شي.
یونېسف وايي، چې په افغانستان کې د اروپايي ټولنې د دفتر په مرسته، دغې ادارې د ښاري تغذیې په مرکزونو کې داسې پروګرامونه پیل کړي، چې میندې زده کړي چې څنګه له سیمه ییزو خوړو صحي خواړه جوړ کړي.
باختر خبري اژانس د شنبې په ورځ د ځایي طالب استخباراتو له لوري د دغه تاریخي اثارو د ترلاسه کولو خبر ورکړی.
په خپرو شوو انځورونو کې لیدل کیږي چې په دغو تاريخي اثارو کې لوښي، کاسې او کوچنیو ګلاسونو ته ورته توکي شامل دي.
باختر اژانس دا نه دي ويلي، چې دغه اثارو څه ډول ترلاسه شوي او نه یې هم په تړاو د نیول شویو کسانو په اړه څه ويلي دي.
څه موده مخکې د طالبانو د هنر او کلتور مرستيال عتيق الله عزيزي ويلي و، چې د دوی د مشر هبت الله اخوندزاده د ځانګړي فرمان له مخي د تاريخي اثارو او سيمو د تخريب او قاچاق مخنيوی يې کړی او د ځينو سيمو د ترمیم په برخه کې يې ستونزې حل شوې دي.
د عزيزي په خبره، چې له ډېرې مودې راهیسې يو شمېر کسان د تاريخي اثارو او شتمنيو د قاچاق، تخريب او لوټولو هڅې کوي، چې دوی یې مخنیوی کړی.
د تېرو جګړو پرمهال د افغانستان ډېر مهم تاریخي اثار لوټ شوي او له هېواده بهر لېږدول شوي دي او ځني تاريخي مېني د زورواکو له لوري غصب شوې هم دي.