د شیخ حسینې زوی وايي، کله چې د ټاکنو په اړه پرېکړه وشوه مور یې بېرته راستنېږي

د بومي وګړو د نړۍوالي ورځې په مناسبت ملګري ملتونو ویلي، چې د دوی د حقونو د ساتنې او د دوی د جلا، جلا کلتورونو او د ژوند د بڼې د ساتلو لپاره ځانګړي اقداماتو ته اړتیا ده.

د اګسټ ۹مه د بومي خلکو نړۍواله ورځ ده.
ملګري ملتونه وايي، د نړۍ په ۹۰ هېوادونو کې ۴۷۶ مېلیونه بومي وکړي ژوند کوي.
د ملګرو ملتونو له لوري په خپاره شوي راپور کې ویل شوي، چې دغه بومي وګړي د نړۍ په ۷۰۰۰ بېلابېلو ژبو خبرې کوي.
د ملګرو ملتونو په راپور کې د یادو بومي وګړو د حقونو په اړه اندېښنه ښودل شوې.
همدارنګه د ملګرو ملتونو سرمنشي د بومي وګړو د نړۍوالې ورځې په مناسبت وايي:« چې نن او هره ورځ، نړۍ باید د بومي وګړو د حقونو تر شا ودرېږي؛ تر څو خپل راتلونکی په خپله جوړ کړي. راځئ په ګډه د دوی د حقونو ساتنه وکړو، چې په سوله کې ژوند وکړي.»
ملګرو ملتونو په خپل راپور کې ویلي، چې د بومي وګړو شاخوا ۲۰۰ ډلې اوس‌مهال په داوطلبانه انزوا او لومړنۍ اړیکه کې ژوند کوي.
دوی په بولیویا، برازیل، کولمبیا، اکوادور، هند، اندونیزیا، پاپوا نیو ګیني، پیرو او وینزویلا کې په لېرې پرتو ځنګلونو کې ژوند کوي چې طبیعي زېرمې لري.
دوی د نورې نړۍ څخه جلا ژوند غوره کوي او د دوی د خوځښت بڼه دوی ته اجازه ورکوي، چې په راټولولو او ښکار کې برخه واخلي، په دې توګه د دوی کلتور او ژبې خوندي کوي.
د دوی په طبیعي استوګنځي کې هر ډول بدلون کولای شي د انفرادي غړو بقا او په ټوله کې ډله دواړه زیانمن کړي.
سره له دې چې د دوی د خپلواکۍ حق لکه څنګه چې د ملګرو ملتونو په اعلامیه کې د بومي وګړو د حقونو په اړه بیان شوی، بومي وګړي په داوطلبانه انزوا او ابتدايي تماس کې د ځانګړو ننګونو سره مخ دي چې ډېری وختونه د اوسنۍ نړۍ له‌خوا له پامه غورځول کېږي.
ملګري ملتونه وايي، په ۲۰۲۴ کال کې د نړۍ د بومي وګړو نړۍواله ورځ "په داوطلبانه انزوا او ابتدايي اړیکو کې د ځایی خلکو د حقونو پر ساتنه" تمرکز کوي.
د ملګرو ملتونو په راپور کې ویل شوي، دوی په داوطلبانه انزوا او ابتدايي تماس کې ځایي خلک او د ځنګل غوره ساتونکي دي.

دوی د نړۍ د نفوس له ۶ سلنې څخه کمه برخه جوړوي؛ مګر لږ تر لږه د ۱۵ سلنې تر ټولو بې وزله خلک همدوی دي.
دوی د نړۍ په اټکل شويو ۷۰۰۰ ژبو خبرې کوي او د ۵۰۰۰ مختلف کلتورونو استازیتوب کوي.
د ملګرو ملتونو په راپور کې ویل شوي، چې بومي وګړو د کلونو راهیسې د دوی د هویت پېژندلو، د ژوند کولو طریقې او د دودیزو ځمکو، سیمو او طبیعي زېرمو د حق غوښتنه کړې؛ خو د تاریخ په اوږدو کې د دوی حقونه تر پښو لاندې شوي دي.
ملګري ملتونه وايي، نړۍواله ټولنه اوس په دې پوهېږي چې د دوی د حقونو د ساتنې او د دوی د جلا کلتورونو او د ژوند طرز ساتلو لپاره ځانګړي اقداماتو ته اړتیا ده.

د روسي چارواکو په وینا؛ د دوه کلنې جګړې په لړ کې پر روسیې د اوکراین تر ټولو لوی برید کې شاوخوا ۱۰۰۰ اوکرایني پوځیان د اګست د شپږمې نېټې په لومړیو ساعتونو کې ټانکونو او زغره والو موټرو سره د روسیې پولې ته ننوتل، چې پر سر یې ډرون او جنګي الوتکو هم روانې وې او د توپونو ډزې یې کولې.

د سودزا ښار ته نږدې د سختې جګړې راپور ورکړل شوی، چیرې چې د روسیې طبیعي ګاز اوکراین ته تیریږي، چې اروپا ته د لیږد احتمالي ناڅاپي بندیدو په اړه یې اندېښنې راپورته کړي.

دغه برید د روسیې لپاره د یوې لویې ناکامۍ په توګه بلل کیږي، ځکه چې د جګړې له پیل نږدې دوه نیم کاله وروسته لا هم اوکراین کولای شي چې روسیې ته خپل پوځ واستاوي.

پوتین د اوکراین برید د "د یو لوی ګوزار" په توګه بللی دی.

د کرملین د وفادار سیاسي ګوند مشر سرګي میرونوف دا یو "ترهګریز برید" او "په نړۍواله کچه پېژندل شوې بهرنی برید" بللی دی.

د کورسک سیمه ییز سرپرست والي الیکسي سمیرنوف ویلي، چې د سیمې زرګونه اوسیدونکي یې امنو ځایو ته ایستلي دي.

سپینې ماڼۍ ویلي، چې متحده ایالاتو د برید په اړه له وړاندې معلومات نه درلودل او له کییف څخه به نور جزيیات وغواړي.

امریکا د اوکراین تر ټولو لوی ملاتړ کوونکی دی.

د روسیې د دفاع وزارت د پنجشنبې په ورځ وویل، چې اردو او د فدرالي امنیت خدماتو د اوکراین د پرمختګ مخه نیولې او په کرسک سیمه کې د اوکرایني واحدونو سره جګړه کوي.

میسچوسټس ټاپو کې له کب نیولو یوه ورځ وروسته نوح کاربرګ کور ته په لار روان و، چې مېرمنې یې ورته زنګ وواهه او له نوموړي څخه یې کور ته د سودا ور وړلو غوښتنه وکړه.

کاربرګ د سې شنبه په ورځ ویلي، چې هغه د کب نیولو په جامو کې و او جامو یې جېب هم نه درلوده.

نوموړی وایي: "ما د خپلو پیسو بټوه او ټلیفون د سودا اخیستو په ټوکرۍ کې کېښوده او سودا مې واخیسته، نو کله چې موټر ته مې سودا پورته کوله ټوکرۍ ته مې پام شو، چې یوه مرغۍ پرې ناسته وه او زما بټوه یې واخیسته او والوته."

کاربرګ زیاته کړه: «داسې ښکارېده چې مرغۍ ښه په پلان سره راغلې وي.»

د الجزایر ایر، ایر انډیا، ایرفرانس، کی ایم ال، دلتا ایرلاین په ګډون شاوخوا لسو معتبرو هوايي شرکتونو منځي ختيځ ته خپلې الوتنې ځنډولي دي.

د الجزایر هوایي شرکت په لنډمهاله توګه لبنان ته الوتنې تر بلې خبرتیا پورې وځنډولې.

د هند ملي هوايي شرکت ایر انډیا هم د اګست تر 8 پورې تل ابیب ته خپلې الوتنې ځنډولې دي.

بل خوا ایر فرانس د پاریس او بیروت ترمنځ د الوتنو ځنډول د اګست تر ۱۱ مې پورې غځولي دي.

د کی ایم ال شرکت بیا د اګست له پیل څخه د اکټوبر تر ۲۶ مې پورې تل ابیب ته خپلې ټولې الوتنې لغوه کړې دي.

په همدې حال کې انګلستان د دغه هېواد هوايي شرکتونو ته سپارښتنه کړې، چې د اګست له ۸مې څخه د نومبر تر ۴مې پورې د لبنان هوایي حریم ته له ننوتو ډډه وکړي، ځکه چې "د پوځي فعالیت له امله الوتنو ته احتمالي خطر" شته.

د حماس تر مشرۍ لاندې وسله والو سره د اسراییل جګړه په داسې حال کې روانه ده، چې دغه هېواد په سیمه کې د احتمالي پراخې جګړې لپاره چمتووالی نیسي.

ډاکټرانو ویلي، چې اسراییلي الوتکو د غزې په مرکزي البوریج کمپ کې پر یو شمېر کورونو برید کړی، چې لږ تر لږه ۱۵ کسان یې وژلي او د النصیرات کمپ ته نږدې یې په بل برید کې څلور تنه وژلي دي. نصیرات او بوریج د ګڼ مېشته سیمو له اتو تاریخي کمپونو څخه دی او د اسراییل له خوا د وسله والو سخت دریځو د پټنځایونو په توګه لیدل کیږي.

بل خوا اسراییلي الوتکو د غزې په ښار کې پر یو کور بمباري کړې، چې له امله یې پنځه فلسطینیان وژل شوي او په سویلي ښار خان یونس کې په یو بل هوايي برید کې یو کس وژل شوی او یو شمېر نور ټپیان شوي دي.

د سیمې د ملکي اضطراري خدماتو ادارې په یوه اعلامیه کې وویل، چې د پنجشنبې په ورځ د غزې ښار په ختیځ کې پر دوو ښوونځیو د اسراییل په بمباریو کې ۱۵ فلسطینیان ووژل شول او ۳۰ نور ټپیان شول.

د اسرايیل پوځ ویلي، چې د غزې ښار په طوفه سیمه کې یې د عبدالفتاح حمودا او الزهرا په ښوونځیو کې د حماس د قوماندې او کنټرول مرکزونه په نښه کړي، چې د حماس وسله وال پکې فعالیت کوي.

اسراییل پر حماس تور لګوي چې د پوځي اهدافو لپاره د ملکي خلکو او ملکي ملکیتونو څخه کار اخلي؛ خو حماس دا تور ردوي.

په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي انځورونه ښیې چې ټپیان ګاډۍ ګانو کې روغتون ته وړل کیږي.

د حماس او اسلامي جهاد وسله والو ډلو ویلي، چې دوی د غزې په اوږدو کې پر اسراییلي ځواکونو د ټانک ضد راکټونه او هاوانونونه غورځولي، چې له امله یې ګڼو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

د اسراییل پوځ ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې یې په غزه کې لسګونه پوځي هدفونه په نښه کړي، چې پکې د راکټونو د توغولو مرکزونه هم شامل دي.

د حماس په مشرۍ وسله والو د تېر کال د اکټوبر په اوومه پر اسراییل برید وکړ او ۱۲۰۰ اسراییلیان او بهرنیان یې ووژل او شاوخوا ۲۵۰ یې یرغمل کړل.

د غزې د روغتیا وزارت د پنجشنبې په ورځ په یوه تازه اعلامیه کې وویل، چې له هغه وخت راهیسې په غزه کې د اسراییل په ویجاړونکي هوايي او ځمکنۍ جګړه کې ۳۹ زره ۶۹۹ فلسطینیان وژل شوي او لسګونه زره نور ټپیان دي.