واشنګټن پوسټ: له افغانستانه د امریکا د وتلو په اړه د جمهوري غوښتونکو څېړنې په پراخېدو دي

رحمت الله نبیل پر اېکس خواله رسنۍ خپور کړي پیغام کې، په غور ولایت کې له ایران څخه د یو ستانه شوي افغان محصل د وژل کېدو په غبرګون لیکلي، چې د طالبانو ظلم او وحشت نه یوازې په انساني کرامت باندې ښکاره تېری دی، بلکې له دین څخه هم ناسمه استفاده ده.

نوموړي زیاته کړې، چې طالبان هڅه کوي د ترهګرۍ او ډار په وسیله د خلکو اراده ماته کړي، خو «هره ورځ د ملت کرکه له دې خوسا فکره ډلې څخه ژورېږي.»

ښاغلي نبیل چې تر دې وړاندې هم ویلي و، چې طالبان له دین څخه ناسمه استفاده کوي یو ځل بیا په ټینګار کوي، چې د خلکو غږ به د طالبانو د بې رحمانه او افراطپاله فکر پروړاندې له هر ځایه راپورته شي.

په ټولنیزو رسنیو کې یو شمېر راپورونه خپاره شوي، چې د کمال الدین نظامي په نوم د غور ولایت یو اوسېدونکی چې د ایران په شیراز پوهنتون کې محصل و او د رخصتیو پرمهال کور ته ستون شوی و، د طالبانو د استخباراتو له خوا له نیول کېدو وروسته وژل شوی دی.

د راپورونو له مخې، نوموړی چې د خواجه سبزپوش ولسوالۍ اوسېدونکی و، څلور ورځې د طالبانو په استخباراتو کې سخت شکنجه شوی هم و.

د یاد ځوان مړی تر هغه وروسته موندل شوی دی، چې کورنۍ یې د طالبانو استخباراتو ته د هغه د پوښتنې په موخه ورغلي و، خو د دغه ولایت د استخباراتو مشر ویلي و، چې په دې اړه به وروسته له دوی سره معلومات شریک شي.

د کمال الدین نظامي د مړي انځورونه چې هم په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي او ورسره لیکل شوي: «د استخباراتو رییس د یاد ځوان کورنۍ ته ویلي چې وروسته به د هغه په اړه معلومات ورکړل شي، خو له دوو ساعتونو په تېرېدو سره دوی د نظامي له کورنۍ سره اړیکه نیولې او ورته ویلي یې دي، چې د خپل زوی جنازه له دغه سیمې ترلاسه کړي.»

ویل کیږي، چې د یاد ځوان جنازه بیا د فیروز کوه له څلویښت کیلومترۍ څخه موندل شوی دی.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته په مرموز ډول د ځوانانو تري تم کېدل او بیا یې د مړي د موندلو پېښې زیاتې شوې دي.

د راپورونو له مخې، له یادو پېښو سره ډېری هغه کسان مخامخ کیږي چې د پخواني حکومت په بېلابېلو برخو او په ځانګړې توګه په پوځي برخو کې یې دندې ترسره کولې.

د افغانستان پخوانی ولسمشر حامد کرزي نن «د وږي ۱۷مه» پر اېکس خواله رسنۍ خپور کړ‌ي پیغام کې لیکلي، چې رسنۍ د هیواد په ځینو سېمو کې د پولیو واکسین د کور په کور ترسره کیدو د ممانعت په اړه راپورونه ورکړي. هغه له طالبانو غوښتي چې دغه ستونزه حل کړي.

حامد کرزي په دې پیغام کې لیکلي، چې په هېواد کې د روغتیا په برخه کې د جدي ستونزو لامل د علم او زده‌کړې د کچې ټیټوالی دی.

هغه همدراز پر طالبانو ږغ کوي. «چې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې پرانیزي او د فني او مسلکي زدکړو د ودې لپاره ګټور گامونه پورته کړي، څو هېواد مو له احتیاج، فقر او مرضونو خلاصون ومومي.»

افغانستان او پاکستان په نړۍ کې هغه دوه هېوادونه دي، چې لاهم د پولیو ناروغۍ پېښې په کې وخت ناوخته لیدل کیږي. له بل پلوه په روان کال کې په افغانستان کې د پولیو تازه نهه مثبتې پېښې ثبتې شوې دي. همدا تېره میاشت (د چنګاښ په ۱۹مه) په افغانستان کې د ګوزڼ ناروغۍ ضد کمپاین له پیل سره هم‌مهاله، په کندهار ولایت کې چارواکو د پولیو د درېیو مثبتو پېښو خبر ورکړی و.

د صرافانو په وینا طالبانو لومړی د ننګرهار مرکز جلال اباد ښار کې دستګیر او غلام دستګیر صرافانو مارکیټونو کې دوکانونه مهرلاک کړي دي.

د سرچینې د معلوماتو له مخې په دې عملیاتو کې د طالبانو استخباراتو ریاست، ننګرهار امنیه قومندانۍ او د افغانستان بانګ مامورینو برخه درلوده.

په ننګرهار کې ځیني صرافان وايي، چې د طالبانو افغانستان بانک له لوري د جوازونو په برخه کې نوي سخت شرایط نه شي پوره کولی او صرافان یې له ستونزو سره مخ کړي.

دوی زیاتوي افغانستان بانک د جواز اخیستلو لپاره لوړ قیمت ورته ټاکلی او دا د ډیری صرافانو له توان پورته ده.

د ننګرهار ځیني صرافان خبرداری ورکوي، چې که دا شرایط اسانه نه شي مجبور دي، چي صرافۍ پرېږدي.

د صرافۍ جواز اخیستو لپاره د طالبانو د نویو شرایطو له امله په نورو ولایتونو کې هم صرافان له ورته ستونزو سره مخ دي.

طالبانو له نږدې دوو میاشتو راهیسې هرات کې د صرافۍ مارکېټونه تړلي دي.

د هرات صرافان د تېرې پنجشنبې په سهار د صرافۍ د لوړ جواز له امله د طالبانو د والي دفتر مخې ته راټول شوي او اعتراض یې کړی و.

د امريکا د عدليې وزارت د جمعې په ورځ (د وږي ١٦مه) په يوه خبرپاڼه کې ليکلي، ټاکل شوې وه محمد شهباز خان دغه بريد د اکتوبر په اوومه پر اسراييل د حماس د بريد د کليزې په شاوخوا کې په نيويارک کې ترسره کړي.

د خپرو شويو معلوماتو له مخې، نوموړي په نيويارک کې د يهودانو پر يوه مرکز د ډزو نيت درلود.

دغه پاکستانی وګړی تېره چهارشنبه د کاناډا په کبک کې ونیول شو.

د امریکا د عدلیې وزارت وايي، محمد شهباز خان چې په شازب جادون مشهور و، د ایف بي ای او کاناډايي امنیتي چارواکو په همکارۍ پېژندل شوی دی.

دغه وزارت ټینګار کړی، چې امریکا به له خپلو کورنیو او نړیوالو شریکانو سره د داعش او نورو ترهګرو سازمانونو او د هغوی د ملاتړو له خوا له رامنځته شوي ګواښ سره د مقابلې لپاره ګډ کار ته دوام ورکړي.

ښاغلي زیلنسکي وویل، اوږد واټنه توغندي به د جګړې پای ته رسولو لپاره پر روسیې فشار راوړي.

خو د امریکا دفاع وزیر لویډ اسټین د اوکراین د ولسمشر له دې غوښتنې وروسته خبریالانو ته وویل، «هیڅ داسې وړتیا نشته چې د روسیې پرضد د اوکراین هڅو کې ټاکونکی رول ولوبوي.»

هغه دا هم وویل، چې اوکراین د اوږد واټنه توغندیو پر ځای ډرون کارولی او په روسیه کې اهداف په نښه کولی شي.

له دې سره د امریکا دفاع وزیر د روسیې پرضد جګړه کې د اوکراین لپاره د ۲۵۰ میلیون ډالرو امنیتي مرسته اعلان کړه.

هغه دا هم وویل ، چې امریکا او ملګري یې د اوکراین قوي ملاتړ جاري ساتي.

په جرمني کې د امریکا پوځي اډه کې د اوکراین له ولسمشر سره تر لیدنې وروسته پرون جرمني او کاناډا هم کییف ته د نورو تجهیزاتو ور کولو ژمنه وکړه.

دا لومړی ځل و چې ولادیمیر زیلنسکي هم د امریکا په کوربتوب د جرمني په رامسټین هوايي اډه کې د اوکراین د متحدینو په غونډه کې ګډون درلود، خومتحدینو یې د روسیې پر خاوره د اوږده واټن توغندیو د کارولو غوښتنه ونه منله.