د شهباز شریف مرستیال: د پاکستان ناامني د چایو د پیالې بیه ده چې فیض حميد په کابل کې وڅښله

د تهران ټایمز په راپور کې راغلي، چې دغه روغتیايي کارکوونکي په ایران کې خپلو زده کړو ته دوام ورکوي او د طالبانو د روغتیا وزارت ویلي، چې افغانستان ته د دوی له راستنېدو سره به خپلې زده کړې د افغانستان روغتیايي سیسټم ته انتقال کړي.

د طالبانو روغتیا وزارت ویلي، چې د دوی په کور دننه او بهر د روغتیايي کارکوونکو روزنې ته ژمن دي.

دغه وزارت ویلي، چې د دې نوښت موخه دا ده، چې د روغتیايي پاملرنې یو پیاوړی سیستم رامنځته شي او په ټول هېواد کې ټولو ناروغانو ته په لوړ کیفیت روغتیایي خدمتونه وړاندې کړي.

د راپور له مخې؛ افغان روغتیايي کارکوونکي به په ایران کې د روزنې له لارې د روغتیا په برخه کې د دغه هېواد له لاسته راوړنو او تجربو څخه ګټه پورته کړي.

د ایراني رسنیو د راپور له مخې؛ دغه هېواد په روغتیايي برخو کې خوار پرمختګ کړی او خپل د اړتیا وړ ۹۹ سلنه درمل په کور دننه جوړوي.

د دغه هیواد ډېری ناروغان تر ډېره د درملنې لپاره بهرنیو هېوادونو ته د تللو اړتیا نه لري.

د سواد نړۍواله ورځ په داسې حال کې راځي، چې طالبانو د ۱۴۰۰ کال د زمري په ۲۴ کابل ته له ننوتلو وروسته په ټول افغانستان کې د نجونو لپاره د منځنیو او عالي ښوونځیو د بیا پرانیستلو مخه ونیوله.

دې ډلې په پوهنتونونو کې هم د نجونو زده کړې بندې کړې.

د ملګرو ملتونو د علمي، کلتوري او تعلیمي ادارې یونسکو د شمېرو له مخې؛ طالبانو ۲.۵ میلیونه نجونې له زده کړو بې برخې کړې دي.

د دې ورځې په مناسبت په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي دفتر پلاوي د یوناما پر اېکس پاڼه ليکلي، چې زده کړه او سواد د هر انسان اساسي حق دی.

یوناما لیکلي: «په بېلابېلو ژبو د زده کړو ترویج د متقابل تفاهم، ټولنیز تحرک او سولې لامل کېږي او په دې توګه خلک د خپلو حقونو د غوښتلو توان تر لاسه کوي.»

هر کال د سواد نړۍواله ورځ د نړۍ په مختلفو هېوادونو کې د ټولو خلکو لپاره تعلیم او سواد ته د لاسرسي د ودې لپاره د فرصت په توګه نمانځل کیږي.

په افغانستان کې د پوهنې بحران په ځانګړې توګه ښځې او نجونې اغېزمنې کړې، چې په تېرو درېیو کلونو کې سلګونه زره نجونې له زده کړو بې برخې شوې دي.

له کندهار څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ويلي، چې له تېرې جمعې ورځې څخه د امربالمعروف محتسبان پر يو شمېر څلولارو ځوانان را ګرځوي او د ږيري پرېښېدو او وېښتانو کمېدو سپارښتني ورته کوي.

سرچينه وايي، چې د طالبانو امربالمعروف کارکوونکي په دومداره توګه نه وي؛ خو کله - کله د څلور لارو پر سر د نور طالبانو سره د تالاشۍ پر ځايونو ولاړ وي.

د نور احمد په نوم يو ځوان چې تېره جمعه له عينو مېنې څخه کور ته تلی او د کندهار ښار د لسمې حوزې اړوند په دوراهي کې د امربالمعروف محتسبانو راګرځولی وايي: « تقريبا لس دقيقې يې درولی وم او طالبانو نصیحت راته کاوه، چې ږيره پرېږدم، زما نوم یې هم ولیکه او راته يي وویل؛ که بل ځل مو په داسې حالت کې وليدې، چې ږيره دې نه وه، بیا به ګيله نه کوې.»

طالبانو په مېله ځايونو او تګ راتګ پر مهال په موټرونو کې د موسيقي اورېدل هم بند کړي دي.

د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده په وروستیو کې د امر بالمعروف نوی قانون توشیح کړ.

د دې قانون د ۲۴ مې صفحې په ۱۱مه او ۱۲مه ماده کې خلکو ته هغه شرطونه وړاندې شوي، چې بايد ترې ډډه وکړي.

د دې مادې په اوله او دویمه فقره کې راغلي: «په داسې منکر بوختېدل، چې نه کول يې شرعاً واجب وي.۲: د داسې نېک عمل پرېښول، چې کول يې شرعاً واجب وي.»

د امربالمعروف د نوي قانون د ۷۳مې صفحې په ۲۴ مه ماده کې همدې کسانو ته چې «منکر» عمل تر سره کوي هم سزاوې ټاکلې دي.

په دې قانون کې ليکل شوي: « خلکو ته لومړۍ توصيه کول، د الله د عذابه وېرول، په قهرجنو الفاظو تهديد، له یو ساعت څخه تر ۳ ورځو د بند سزا او د محتسبو له لوري سزا ورکول شامل دي.»

په کندهار کې ډېری کسان پر طالبانو نيوکې کوي، چې کړنې يې بیا د دغه ډلې د لومړۍ دروې د ۹۰يمي لسیزې سخت دريځو ته اوښتي او په زور پر خلکو طالبي قانون پلی کوي.

د شنبې په ورځ د امربالمعروف وزير خالد حنيفي په میدان وردګ ولایت کې يوې غونډې ته ويلي، چې د «شريعت» عملي کول يې سره کرښه ده او له خلکو يې غوښتي، چې په ټولنه کې قانون ته غاړه کېږدي.

خالد حنفي د امربالمعروف د نوي قانون او د خپل مشر هبت الله اخوندزاده د فرمانونو د پلي کولو لپاره ان ولایتونو ته سفرونه پیل کړي دي.

د طالبانو د امربالمعروف په قانون کې د ښځو او نجونو ترڅنګ پر رسنيو او نورو ټولنیزو مواردو پراخ محدودیتونه هم لګول شوي او ان په کې د ښځو غږ عورت بلل شوی دی.

دغه قانون بیا له پراخو کورنیو او بهرنیو غبرګونونو سره مخ شوی او غندل شوی دی.

له دې سره، د ملي پخلاینې شورا مخکینی مشر ډاکتر عبدالله عبدالله هم په همدې مناسبت وایي، چې احمد شاه مسعود د سیاسي او نظامي کړنو ترڅنګ د یوه ثابت قدمه، اعتدال پلوي، له تعصب، کرکې، تاوتریخوالي او کینې څخه د پاک شخص په توګه ثبت شوی دی.
د نوموړي په وینا، مسعود د افغانستان له قومي او مذهبي تنوع او خلکو څخه ژوره پوهه درلوده او تل یې هڅه کوله، چې د افغانستان خلک د ملي‌ او ولسي‌ ګټو په محور سره را ټول کړي.
د یادولو وړ ده، چې د وږي اتلسمه د پخواني جهادي قومندان احمد شاه مسعود له ۲۳ تلین سره برابره ده.

د اسلامي جمعیت ګوند د یوې څانګې مشر او د افغانستان د بهرنیو چارو پخوانی وزیر صلاح الدین رباني وایي، چې د افغانستان اوسني وضعیت ته په کتو سره اړتیا ده، چې د احمد شاه مسعود له اعمال او افکارو الهام واخیستل شي.
یاد ګوند د رباني له قوله د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي : «نن چې افغانستان بیا ځلې له ناورینونو، کړاوونو او د افراطیت له هجوم سره مخ دی، د نورو وختونو په پرتله اړتیا ده، چې د احمد شاه مسعود له اعمال او افکارو څخه الهام واخیستل شي.»
د نوموړي په وینا، د احمد شاه مسعود او د هېواد د نورو (شهیدانو) د ارمانونو د پوره کولو یوازینۍ لار اتفاق او اتحاد دی، چې د افغانستان خلک له همدې لارې کولی شي خپلو حقونو، سولې او ارامۍ ته ورسېږي.
د افغانستان د مقاومت جبهې مشر او پخوانی جهادی قومندان احمد شاه مسعود ۲۳ کاله مخکې د وږي په اتلسمه د تخار ولایت په خواجه بهاوالدین ولسوالۍ کې د یوه ځانمرګي برید په پایله کې ووژل شو.
دا برید چې په افغانستان کې لومړنی ځانمرګی برید بلل کیږي، د هغو دوو عربو بریدګرو له خوا چې ځان یې خبریالان معرفي کړي و، تر سره شو.
احمد شاه مسعود د دوست محمد خان زوی، د ١٣٣٢ کال د وږي په ۱۱ مه د پنجشېر ولایت په جنګلک سیمه کې زېږېدلی دی او لومړنۍ زده کړې یې په پنجشیر کې پیل کړې.
مسعود تر هغه وروسته په جهادي شخصیت بدل شو، چې د شوروي ځواکونو پر ضد یې جهاد پیل کړ.
د جمهوریت په رامنځته کېدو سره پخواني حکومت نوموړي ته د اتل نوم ورکړ او د وږي په اتلسمه به په ټول هېواد کې عمومي رخصتي وه.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو قومندان اوس ورزشکارانو ته د یو ساعت لوبې لپاره د فوټسال لوبغالی په ۷۰۰ افغانیو کرایه کوي او د ورځې شاوخوا ۱۵ زره افغانۍ ګټي.

د خواجه بهاءالدين ولسوالۍ يو شمېر لوبغاړي وايي، چې له لسو کلونو راهيسې په دې لوبغالي کې تمرين کوي او د فوټسال یاد لوبغالی له تېرو دوو اونيو راهيسې فعال شوى او د ورزش لپاره يې د طالبانو قوماندان ته پيسې ورکوي.

لوبغاړي وايي، وروسته له هغه چې د فوټسال لوبغالی فعال شو، د لوبغالي شاوخوا ته د لوبې کولو اجازه نه نشته.

سرچینې دا هم ویلي، چې عبدالبصیر فیضاني د فوټسال لوبغالي شاوخوا کې دیوال جوړوي.

تر دې وړاندې هم په تخار کې د طالب چارواکو له لوري د دولتي ځمکو د غصب راپورونه ورکړل شوي دي.