د تاجکستان د ملي امنیت مشر په کابل کې له طالبانو سره کتلي دي

د طالبانو مشر له څو ورځو راهیسې د شمالي، شمال لوېديځو او شمال ختيځو ولايتونو سفر لري.

نوموړي پرون په بلخ کې د دې ډلې له ځايي چارواکو سره لیدلي او وینا یې ورته کړې ده.

د طالبانو د مشر هبت الله د وينا یوه برخه، چې په ټولنیزو رسنیو کې نشر شوې د بلخ ولایتي مسولينو ته په خطاب کې وايي « که اسلامي نطام په عدالت باندې ولاړ و، د عدالت فيصلې يې کولې بیا به تر قيامته پوري پاته وي.»

هبت الله په خپلو خبرو کې د اندېښنې په ډول زياتوي، چې که قدرتمن او واسطه لرونکی محکمه نه شي ظلم او وحشت دی.

هغه وایي: « که ظلم راغی، وحشت راغی او سپارښتونه راغلل. قدرتمن سړی نه محکمه کېده، واسطه لرونکي خلک مخ ته وو يوازي غریب محکمه کېده او غریبان بې واسطې خلګ پاته وو، نو عدالت پاته شو بیا دا نظام نه پاتيږي.»

د طالبانو مشر ويلي، دا د خدای غوښتنه ده، چې «اسلامي نظام» به اول پر ځای او بيا پر نورو پلی کوي.

نوموړي زياتوي، چې د طالبانو په بريا سره د ادارو مشران عالمان دي او ټول يې باید اطاعت وکړي.

ملا هبت الله د اختلافاتو شتون مني او وايي، چې دغه اختلافات په عامه توګه رامنځته کېږي.

هغه ويلي: «مشران باید هوښیارې پریکړې وکړي. اختلافات اوس هم شته، اختلافونه عام شوي، ښه ده چې پای ته ورسېږي، ځکه دا چارې ملت د جهالت لوري ته بيايي.»

طالبانو ارګ په يوې خبرپاڼه کې ویلي، چې ملاهبت الله د دغو سفرونو په لړ کې بادغیس، فاریاب، جوزجان، سرپل، بلخ، سمنګان، ‏بغلان، کندز، تخار او بدخشان ولایتونو ته تللی دی.
دا لومړی ځل دی، چې د طالبانو مشر په یوه نسبتا اوږد سفر د افغانستان شمالي ولایتونو ته ځي.

تر اوسه په دې سفر کې د چا عکس نه دی خپور شوی.

څه موده مخکې طالبانو ته نږدې کسانو د هبت الله د ځانګړو ساتونکو د موټرو د کاروان انځورونه خپاره کړې وو، چې یو ولایت ته د سفر په حال کې اخيستل شوي وو.

د طالبانو احصایي او معلوماتو ادارې د سې شنبې په ورځ ويلي، چې د وارداتو ټول ارزښت يې ۱۰۱۱.۱ ميليون ډالرو ته رسيږي.

د دوی په خبره، چې په چنګاښ مياشت کې يې د وارداتو ارزښت ۹۴۷،۵ ميليون ډالرو و، چې د زمري مياشت کې په وارداتو کې ۶۳،۶ ميليون ډالره ارزښت زياتوالی راغلی.

د طالبانو احصايي او معلوماتو اداره زياتوي، چې دغه موده کې يې تر ټولو زيات صادرات پاکستان، هند او متحده عربي اماراتو ته کړي او زيات واردات یې بیا له ایرن، چین او پاکستان درلودل.

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د سې شنبې په ورځ ويلي، چې خيرالله خيرخوا د روسيې په رسمي بلنه دغې غونډي ته تللی دی.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته مسکو له طالبانو سره نژدې اړيکې پاللي؛ خو دغه ډله یې لا تر اوسه هم په رسميت نه ده پېژندلې.

روسيې افغان طالبانو ته په بېلابيلو ناستو، غونډو او لیدنو کې بلنې ورکړې دي.

تر دې وړاندي د طالبانو د پوهني وزير حبیب الله اغا، د لوړو زدکړو وزير ندامحمد نديم په روسيه کې د پوهنې په نړيواله څلور ورځنۍ غونده او د طالبانو د کار او ټولنيزو چارو وزير عبدالمنان عمري بیا په اقتصادي غونډه کې د ګډون لپاره دغه هېواد ته تللي وو.

روسيه د نورو هېوادونو په ګډون د افغانستان په اړه د يو شمېر غونډو کوربتوب هم مخ ته وړي.

طالب مشرانو هم په خبلو خبرو کې ويلي، چې له روسيې سره ښې اړيکې غواړي.

د کابل په کارته نو کې ځینو واکسیناتورو نن سې شنبې په ورځ « وږي ۲۰مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې شاوخوا دوه نیم سوه واکسیناتورې روغتیايي مرکز ته راټولې شوې وې، چې د کابل په بېلابیلو سیمو کې د ګوزڼ ضد واکسین کور په کور کمپاین کې برخه واخلي؛ خو د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د کار د پیل اجازه نه ده ورکړې.

د ځینو واکسیناتورو په وینا، طالبانو ځینې شرایط وړاندې کړي دي.

په دغو شرایطو کې له واکسیناتورو سره د کار پرمهال محرم او حجاب جبري بلل شوي دي.

دوی زیاتوي طالبانو ورته ویلي چې د کور په کور کمپاین پرځای دې په جوماتونو کې ماشومانو ته د ګوزڼ ضد واکسین وشي.

په کابل کې یوه واکسیناتوره وايي « مونږه اقتصادي مشکلات لرو، طالبان د کار اجازه نه را کوي او بلخوا به د طالبانو له بندیزونو سره ډېری ماشومان د ګوزڼ ضد واکسین څخه پاتې شي»

تر اوسه طالبانو په رسمي ډول د واکسیناتورو د فعالیت بندولو او یا هم د تازه شرایطو په اړه څه نه دي ویلي.

خو تر دې پرمختیا څو اونۍ مخکې د طالبانو د امربالمعروف نوي قانون کې د ښځې غږ «عورت» ګڼل شوی دی.

له کلونو راهسې افغانستان د واکیسناتورو له کمښت سره مخ دی او د طالبانو له نويو شرایطو سره به دا ستونزه نوره هم پسې زیاته شي.

د نهو کسانو پولیو کېدل

له بل پلوه په روان کال کې په افغانستان کې د پولیو تازه نهه مثبتې پېښې ثبتې شوې دي.

همدا تېره میاشت (د چنګاښ په ۱۹مه) په افغانستان کې د ګوزڼ ناروغۍ ضد کمپاین له پیل سره هم‌مهاله، په کندهار ولایت کې چارواکو د پولیو د دریو مثبتو پېښو خبر ورکړی و.

د نویو پېښو د زیاتېدو یو لامل یې هم د واکسین په مخ کې خنډونه بلل کېږي.

د افغانستان پخوانی ولسمشر حامد کرزي «د وږي ۱۷مه» له طالبانو وغوښتل چې دغه ستونزه حل کړي.

حامد کرزي په اېکس پیغام کې لیکلي و، چې په هېواد کې د روغتیا په برخه کې د جدي ستونزو لامل د علم او زدکړې د کچې ټیټوالی دی.

افغانستان او پاکستان په نړۍ کې هغه دوه هېوادونه دي، چې لاهم د پولیو ناروغۍ پېښې په کې وخت ناوخته لیدل کیږي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس نن سې شنبه د (وږي ۲۰مه) په ایکس پاڼه د دغې ډلې د کار او ټولنیزو چارو وزارت په حواله لیکلي چې سبا د چهارشنبې ورځ به د ټاپي پروژې د «پرانیستې» لپاره یوازې په هرات کې رخصتي وي.
د ټاپي پروژه په ۱۳۹۴ کال کې د تېر جمهوري حکومت پر مهال د ترکمنستان په پلازمېنه عشق‌اباد کې د افغانستان ولسمشر اشرف غني په ګډون د ترکمنستان، پاکستان او هند د ولسمشرانو او لومړیو وزیران له لوري په ګډه پرانیستل شوه.
خو دغه پروژه له هغه وروسته په افغانستان کې د نا امنۍ او د ۱۴۰۰ کال د جمهوري حکومت له پرځېدو وروسته یې چارې په ټپه ودرېدې.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزیر ملا هدایت الله بدري د ۱۴۰۳ کال د وږي میاشتې په پیل کې د یوه پلاوي په مشرۍ ترکمنستان ته په سفر تللی و.

له نوموړي سره په هغه سفر کې د طالبانو د بهرنیو چارو، ماليې، او ټولګټو چارو وزارتونو او د برېښنا شرکت استازی هم مل وو.

طالبانو ویلي وو، په دغه سفر کې له ترکمنستاني چارواکو سره په عشق ابا کې د ټاپي، ټاپ او ریل پټلۍ پروژو او د دوه اړخیزو همکاریو پراختیا او د افغانستان په خاوره کې د ټاپي پروژې د عملي چارو د پیل په تړاو خبرې کوي.

تر هغه یوه ورځ وړاندې د وږي په شپږمه د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي هم د ترکمنستان او افغانستان تر منځ پر پوله له ترکمنستاني چارواکو سره په دې اړه خبرې کړې وې.

دغه نل‌لیکه په ترکمنستان کې له ۱۴۷ کیلومتره غځېدو وروسته د افغانستان خاورې ته ننوځي او له هرات، فراه، کندهار او هلمند ولایتونو تېرېږي او پاکستان ته ننوځي چې له هغې لارې هندوستان ته غځيږي.

د ټاپي نل‌لیکه ۱۸۴۰ کیلومټره اوږدوالی لري، چې د افغانستان له لارې به له ترکمنستان څخه پاکستان او بیا هند ته ۳۳ میلیارډه متره مکعبه ګاز ولېږدول شي.

له دغه ګازو څخه پنځه میلیارډه متره مکعبه به یې په افغانستان کې وکارول شي. چې د معلوماتو له مخې، د یادې پروژې ټول لګښت لس میلیارډه ډالره اټکل شوی.