د هوا ککړتیا له امله لاهور کې د ښوونځي ماشومان پرانیستي چاپیریال کې له لوبو منع شول

امریکا وړمه ورځ وویل، داسې شواهد یې موندلي چې ښيي اوکراین ته د ممکنه لېږد لپاره شمالي کوریا خپل درې زره سرتېري روسیې ته استولي دي.

لوېدیځ دغه ګام د اوکراین د جګړې په زیاتولو کې یو مهم ټکی بولي.

د اوکراین پوځي استخباراتي اداره هم وايي، روسیه کې د شمالي کوریا روزل شوې لومړنۍ پوځي ډله کروسک ته لېږل شوې ده.

کروسک له اوکراین سره د روسیې سرحدي سیمه ده او په تېر اګسټ کې د کیف پوځیانو ونیوله.

دغو پرمختیاوو ته په ځواب کې د روسیې ولسمشر د دغه هېواد دولتي تلوېزون ته نن وویل: «موږ چه چې د څه په هکله فیصله کول غواړوو نو کوو به یې... خو دا زموږ خپلواکه پرېکړه ده چې پلې کوو یې که نه، ورته اړتیا لرو که نه.»

د ولادیمیر پوتین په خبره، غرب بیا بیا دا وايي چې دا د اوکراین خوښه ده چې له ناټو سره یا له ناټو پرته خپل امنیت خوندي کړي.

ښاغلي پوتین زیاته کړه، «څومره ژر چې دوی له روسیې سره په اړیکو کې پر دې بې ګټې چلن پوه شي، نو تر نورو به د دوی په ګټه ډېر وي.»

ولادیمیر پوتین که څه هم روسیې ته د شمالي کوریا د پوځ استولو په تړاو د امریکا ادعا رد نه کړه، خو لوېدیځ یې د اوکراین د جګړې په سختولو تورن کړ او ویې ویل، دا په مسکو پورې تړلې چې له پیونګ یانګ سره څنګه خپلې دفاعي مادې پلې کوي.

شمالي کوریا ته په تېر جون کې د ولادیمیر پوتین په سفر کې نوموړي او کیم جونګ اون د ستراتیژیکې همکارۍ ټولیز تړون وکړ.

د دې تړون په څلورمه ماده کې راغلي، که د دې تړون په یو لوري د یو یا څو هېوادونو له لوري وسلوال برید کېږي د تړون بل لوری له خپلو ټولو امکاناتو سره سملاسي پوځي او نورې مرستې ورته برابروي.

نوموړې دا څرګندونې تېره ورځ ددې هېواد په بهرنیو چارو وزارت کې د خپلې اوونېزې خبري ناستې پر مهال د امريکا د ولسمشر جوبایډن ته د ډیموکرات ګوند استازو د لیک اړه د يوې پوښتنې په ځواب كې کړې دي.

د امریکا د ولسي جرګې څه باندې ۶۰ غړو د یوه لیک له لارې له ولسمشر بایډن غوښتي، چې د پاکستان د پخواني واکمن ګوند د زنداني مشر عمران خان د خلاصون لپاره پر اسلام فشار واچوي.

هغوی د پاکستان د وروستیو ټاکنو په بهیر کې پر درغلیو او ګډوډیو هم اندېښنه ښودلې.
د امریکا د ولسي جرګې غړو په دغه لیک کې ویلي:« موږ نن دغه لیک د دې لپاره لیکو، چې په پاکستان کې د سیاسي بندیانو په تېره بیا د عمران خان د خوشي کولو لپاره پر پاکستان فشار راوړې چې خوشی شي او هلته دې له بشري حقونو د پراخه سرغړونو مخه ونیول شي.»
د امریکا د ولسي جرګې استازو او د دغه خوځښت مشر ګرګ کازار وویل، چې دا د عمران خان د خوشي کولو لپاره د دغې ډلې لومړنۍ ډله‌ییزه هڅه ده، چې نوموړي د امریکا د بهرني سیاست د یو پخواني نیوکه کوونکي په توګه له امریکا سره ترینګلي اړیکي پالل.
عمران خان د ۲۰۲۳ کال اګسټ میاشتې را په دې خوا بندي دی.

عمران چې کله په ۲۰۲۲ کال کې له دندې لرې کړای شو؛ نو د اوسني لومړي وزیر شهباز شریف په مشرۍ د اېتلافي حکومت پر ضد یو اعتراضي یون پیل شو.

نوموړی په دغو اعتراضونو کې له ډول ډول تورونو سره مخ او لا هم د درغلیو په ګډون له لسګونو قضیو سره مخامخ او بندي دی.

عمران خان د پاکستان له ځواکمن پوځ سره هم ژور اختلافونه لرل او ویل یې، چې د هغه په لرې کولو کې د پوځ لاس و؛ خو پوځ دغه تورونه رد کړي دي.

د دغو ورښتونو او سېلابونو له امله شاوخوا لس زره کسان بې کوره شوي هم دي.
د دغو سېلابونو له امله سړکونه ویجاړ شوي او زیربناوې هم سختې اغېزمنې شوې دي او ورسره ډېر کلي هم سخت ځپل شوي دي.
پولیس وايي، د بېړني حالت له امله د ژغورنې ډلې له خلکو سره مرسته کوي او خوندي ځای ته یې د لېږدولو هڅې روانې دي.

د فلیپین د ولسمشر په مشرۍ په دغه هېواد کې راتلونکو زیانونو د مخنیوي لپاره د کابینې بېړنۍ ناسته هم ترسره شوه.

په راتلونکې اونۍ کې د فلیپین په لویډځ کې د ټرامي توپان د رالوتو اټکل هم شوی دی.

د دغه وزارت په وينا، د فضايي امنيت ساتنه د چين د راتلونکي بقا او پرمختګ لپاره يوه مهمه تګلاره ګرځېدلې او په دې وروستيو کلونو کې ځينو لويديځو هېوادونو د فضايي مبارزې ځواکونو په جوړولو، د فضایي عملیاتي توان پیاوړی کړی او چين یې په فضایي برخه کې د اصلي سيال په توګه په نظر کې نیولی دی.

د چین د امنیت وزارت په دې بیانیه کې ټینګار کړی، چې بهرني جاسوسي سازمانونه د دقیقو سپوږمکیو له لارې غواړي له فضا څخه د دغه هېواد رازونه وګوري او غلا یې کړي.

که څه هم دغه وزارت په مشخص ډول د کوم هېواد نوم نه دی اخیستی، خو په اعلامیه کې راغلي چې ځینې هېوادونه د چین په فضايي حریم کې د نفوذ او غلا په فعالیتونو بوخت دي.

له لوړ دقت سپوږمکۍ د اصلي محور په توګه په پرمختللو جګړو کې ظاهرې شوې او د دوی اهمیت د اوکراین په وړاندې د روسیې په جګړه کې لیدل شوی.

پرېکړه ليک د ښځو او بېلابېلو قومونو په ګډون د ټولو افغانانو له بنسټیزو حقونو ملاتړ کړی او له طالبانو یې غوښتي چې د نجونو پرمخ د ښوونځيو او پوهنتونونو دروازې پرانيزي.

د برېکس مشرانو د خپلې ۱۶مې غونډې په پرېکړه لیک کې، چې د چارشنبې پر ورځ (د لړم دويمه) خپور شو، په افغانستان کې د ښځو، نجونو او بېلابېلو قومونو د حقونو په ګډون د افغانانو د بنسټیزو حقونو پر خونديتوب ټينګار کړی.

په پرېکړه لیک کې افغانانو ته د بې ځنډه او بېړنيو بشري مرستو پر رسولو د ټينګار په ترڅ کې له طالبانو غوښتل شوي چې د منځنیو او لوړو زده کړو په برخه کې پر نجونو لګېدلي بندیزونه لرې کړي.

د برېکس مشرانو دا راز وویل چې "په افغانستان کې باید پاموړ او تایید وړ ګامونه ترسره شي" څو ډاډ ترلاسه شي چې ترهګر د افغانستان خاوره نه کاروي.

پرېکړه لیک وايي: « موږ له یوه خپلواک، متحد او سوله ییز افغانستان نه، چې له ترهګرۍ، جګړې او نشه ‎يي توکو پاک وي، ملاتړ کوو."

برېکس د افغان ستونزې په اواري کې د ګاونډیو هېوادونو او سیمه ییزو پلټفورمونو پر لومړني او اغېزناک رول ټینګار کړی او په ورته وخت کې یې د افغانستان د ستونزې د اواري لپاره د سیمه ییزو نوښتونو د هڅو هرکلی کړی دی.

د برېکس ۱۶مه سرمشریزه د سه شنبې پر ورځ د لړم پر لومړۍ نېټه د روسیې فدراسیون د تاتارستان جمهوریت په کازان ښار کې پیل شوه، چې ۳۶ هېوادونو او شپږو نړیوالو سازمانونو پکې ګډون کړی و.

په دې غونډه کې د روسیې، برازیل، هند، چین، جنوبي افریقا، مصر، متحده عربي اماراتو، ایتوپیا او ایران په ګډون د غړو هېوادونو د پلاويو مشران ګډون لري.

د برېکس ډله په ۲۰۰۹ کال کې د برازيل، روسيې، هند او چين په ګډون په روسيه کې رامنځته شوه او په ۲۰۱۰ کال کې جنوبي افريقا ورسره يو ځای شوه.

دا ډله د روان کال په پیل کې د مصر، سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، ایران او ایتوپیا په غړیتوب سره پراخه شوه.