د امریکا د روغتیا ادارې خبرداری: الکولي مشروبات اووه ډوله سرطانونه رامنځته کوي

د راپور له مخې دغه ماشومان هره ورځ د بشري حقونو له جدي سرغړونو سره مخ دي او له خپلو بنسټیزو حقونو بې برخې کېږي.

یونېسف ټینګار کړی چې دغه وضعیت باید د یوې «نوې عادي پدیدې» په توګه ونه منل شي او نړۍواله ټولنه باید د دغه حالت د پای ته رسېدو لپاره بېړني ګامونه پورته کړي.

په راپور کې راغلي، ماشومان په ځانګړي ډول د جګړو پر وړاندې ډېر زیان‌منونکي دي او د جګړو تر ټولو زیات زیانونه همدوی ګالي.

د یونېسف په باور دوی نه یوازې د چاودېدونکو وسلو په پایله کې وژل کېږي یا ټپیان کېږي، بلکې له خپلو کورنیو څخه بېلېږي، کورونه یې ورانېږي، او د جګړو د شرایطو له امله ډېر ماشومان د جنسي ځورونو او تاوتریخوالي قرباني کېږي. همدارنګه، د ښوونځیو او روغتونونو پر وړاندې د بریدونو له کبله دوی له تعلیمي او روغتیایي خدمتونو بې برخې کېږي او ډېری یې ان له بشري مرستو هم بې برخې کېږي.

یونېسف ویلي چې حکومتونه او نړۍوال بنسټونه باید بېړنیو اقداماتو ته لومړیتوب ورکړي. د جګړو ښکېلې خواوې باید ژر تر ژره خپلې ژمنې پوره کړي او د ماشومانو ساتنه یقیني کړي، پر ښوونځیو، روغتونونو او استوګنیزو سیمو بریدونه ودروي، او د هغو ماشومانو د خوندیتوب لپاره کوټلي ګامونه پورته کړي چې د جګړو لپاره ګمارل شوي یا د جنسي او فزیکي ځورونو ښکار شوي دي.

یونېسف همدارنګه د جګړې سیمو کې ماشومانو ته د بشري مرستو د خوندي لاسرسي غوښتنه کړې، ځکه چې ډېری ماشومان د شخړو له امله اړینې مرستې نه شي ترلاسه کولای.

دغه سازمان له حکومتونو او نړۍوالو ادارو غوښتنه کړې چې د جګړو د درولو او د ماشومانو د ساتنې په برخه کې د نړۍوالو قوانینو په پلي کېدوکې له خپل اغېز کار واخلي. نړۍواله ټولنه باید د بشري مرستو د ملاتړ لپاره مالي سرچینې زیاتې کړي، د جګړو په سیمو کې د ماشومانو د حقونو د سرغړونو څارنه وکړي، او د جګړو د پای ته رسېدو لپاره عملي او ډیپلوماټیک اقدامات وکړي.

په پاکستان کې د ایکس شبکې یو شمېر کارونکي نن یکشنبه د (مرغومي ۱۶مه) وايي، چې په دغه هېواد کې پر دغې ټولنیزې رسنۍ لګیدلي بندیزونه پای ته رسیدلي او دا مهال یې د پاکستان په بیلابیلو ایالتونو کې پرته له (وي پي این) هم کارولی شي.

د روان میلادي کال په فبرورۍ میاشت د پاکستان حکومت پر ایکس ټولنیزه شبکه بندیز ولګاوه او کارونکو یې د استعمال پر مهال د (وي پي این) ځانګړې مجازې شبکې په کارولو سره ایکس پاڼې ته لاسرسی لرل.

په ۲۰۲۳ کال کې د دغه هېواد د پخواني لومړي وزیر عمران خان تر نیول کیدو وروسته به د دغه ګوند پلویانو ته په رسنیو کې وخت نه ورکړل کیده چې خپل نظر څرګند کړي بیا دوی خواله رسنیو ته مخه کړه او د پاکستان پر حکومت یې نیوکې کولې چې د بیان د ازادۍ مخه یې نیولې.

د طلحه ارشد په نوم د ایکس یوکارونکي لیکلي چې « ډېره موده وروسته یې پرته له وي پي این فعالولو څخه خپله ایکس پاڼه کارولې ده».

پر ایکس د پاکستان حکومت له لوري په نااعلان شوې توګه بندیزونه لګیدلي وو او بېرته هم پرته له کومې حکومتي خبرتیا لرې کړای شوی دی. لا تر اوسه معلومه نه ده چې پر دغه ټولنیزې رسنۍ په موقتي توګه بندیزونه پای ته رسیدلي او یا هم د تل لپاره دغه به په عادي ډول فعال وي.

د ځینو پاکستانیانو ترمنځ دا نظرونه هم شته چې د ایکس شبکې مشر «ایلن ماسک» د امریکا له تازه ټاکل شوي‌ ولسمشر ډونالډ ټرامپ سره د انډیوالۍ تارونه لري او ښايي پاکستاني حکومت د هغه له ویرې هم پر دغه ټولنیزې شبکې بندیزونه لرې کړي وي.

د روان کال په سر کې پاکستان له چین نه د خواله رسنیو د سانسور لپاره په دیرش میلیارده کلدارو د «فایر وال» یا اور دیوال په نوم یو سیسټم واخیست، چې ورسره یې په ایکس (پخواني ټویټر) باندې بندیز ولګاوه، خو سملاسي په میلیونونو خلکو د وي پي اېن له لارې له اېکس څخه استفاده پیل کړه.

د راپورونو له مخې، له یاد شمېر وژل شویو کسانو سره په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د قربانیانو شمېر ۶۲ کسانو ته ورسېد.

د سیمې اوسېدونکي او ډاکټران زیاتوي، چې لږ تر لږه ۱۴ کسان د الغوله کورنۍ په کور کې وو، کله چې برید وشو او ودانۍ یې ویجاړه کړه.

د رویټرز د راپور له مخې، د دغې پېښې په اړه اسراییلي پوځ لا څه نه دي ویلي.

اسراییلي پوځ د شنبې په ورځ په یوې بیانیه کې وویل، چې د دوی ځواکونو د دې اونۍ په پای کې د بیت حنون په ښارګوټي کې خپلو عملیاتو ته دوام ورکړی، چېرې چې پوځ له درېیو میاشتو راهیسې عملیات کوي او یو پوځي کمپلکس چې د حماس وسله والو له خوا کارول کېده ویجار کړی دی.

د شنبې په ورځ ناوخته د غزې په مرکزي برخه کې د دیر البلاح په ختیځ کې د اسراییلي پوځ هوایي برید له امله په یوه موټر کې درې کسان ووژل شول.

د اسراییل په عملیاتو کې د فلسطینیانو د وژلو شمېر په داسې حال کې مخ په زیاتېدو دی، چې منځګړي په قطر کې د ۱۵ میاشتنۍ جګړې او د یرغمل شویو د خوشې کېدو لپاره بیا د اوربند خبرې پیل کړي.

اسراییلي منځګړي د قطر او مصر د منځګړیتوب په همکارۍ په دوحه کې د خبرو د بیا پیل لپاره استول شوي او د جو بایډن اداره چې په دې خبرو کې مرسته کوي، د جمعې په ورځ له حماس څخه وغوښتل، چې یوې هوکړې ته سره ورسېږي.

حماس وایي، چې هوکړې ته د رسېدو لپاره ژمن دی خو څرګنده نه ده، چې دواړه لوري څومره نږدې شوي دي.

اسراییل د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر په ۷مه د حماس د برید په ځواب کې پر غزې خپل برید پیل کړ، چې د غزې روغتیایي چارواکو د معلوماتو له مخې تر دې دمه یې شاو خوا ۴۵ زره او ۷۱۷ فلسطینیان وژلي دي.

د یادولو ده، چې حماس د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر په اوومه پر اسراییل برید وکړ، ۱۲۰۰ کسان یې ووژل او شاوخوا ۲۵۰ نور یې یرغمل کړل.

د تحریک طالبان پاکستان د جعمې په ورځ د مرغومي ۱۴مه په خبرپاڼه کې وویل چې «دښمن له بېلابېلو سیمو په تېښته دی.»

ټي ټي پي لیکلي چې په دې مناسبت ځینې وختونه د دوی د وسلوالو ویډیوګانې هم خپرېږي په دې اړه ټولو «مجاهدینو ته لارښوونه کېږي چې موږ په خوښۍ او غم دواړو کې د شریعت احکامو پابند یو.»

خبرپاڼه کې راغلي:«نو له دې امله په هر ډول خوښیو کې، په ځانګړي ډول د پوستونو او سیمو د فتحه کولو پر مهال هغه "اتڼ" چې د ځینو پښتنو په ټولنو کې د خوښۍ په وخت کې رواج لري، ځان وساتئ.»

تر دې مخکې طالبانو په افغانستان کې هم پر اتڼ او نورو ملي دودونو لکه نوروز بندیز لګولی دی.

دې ډلې په خبرپاڼه کې ویلي، د بلوچستان د تربت وروستي برید کې یې زیات شمېر پاکستاني پوځیان وژلي دي. خو دغه ډله زیاتوي چې د برید پوره جزییات به هم ژر خپاره کړي.

د بلوڅو بېلتون پالې ډلې مجید لوا سرتیري په نامه وسلوالې ډلې ددې برید ویډیو هم اففانستان انټرنشنل ترلاسه کړې ده.

په دې ویډیو کې د ځانمرګي برید شیبې ښيي او شاوخوا غیر نظامي موټر هم لیدل کېږي.

له برید وروسته په نظامي موټر کې اور لګېدلی دی.

د پاکستان جیو نیوز بیا په دغه چاودنه کې د څلورو تنو د وژل کېدو او د ۳۲ نورو د ټپي کېدو خبر ورکړ.

پاکستاني انلاین رسنۍ خراسان ډایري بیا په خپله اېکسپاڼه کې د پولیسو په حواله لیکلي چې په دغه برید کې پنځه پاکستاني نظامیان وژل شوي دی، چې د اتو تنو روغتیايي وضعیت د اندېښنې وړ بلل شږی دی.