د متحده‌ایالاتو د خزانې وزارت د ایران د نفتو پر وزیر بندیز ولګاوه

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مرستیال ویاند حافظ ضیاء احمد تکل پر اېکس کاږلي چې امیر خان متقي قیس بن محمد الیوسف سره په پلازمېنه مسقط کې وکتل او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ، پانګونې او ټرانزیټ پر لارو چارو خبرې شوي.

‏تکل پر اېکس کاږلي: «په دې ناسته کې دواړو لوریو د افغانستان او عمان ترمنځ د سوداګریزو پلاوو او خصوصي سکټورنو ترمنځ پر تبادلې هوکړه وکړه.»

هغه زیاته کړه: «دواړو لوریو د افغانستان او عمان تر منځ د صادراتو او وارداتو پر پراختیا، د کرنې او د خوړو مصونیت سربېره پر سوداګریزي راکړه ورکړې او ټرانسپورټ هم د نظر تبادله وکړه او هوکړه وشوه چې گډ کاري ټیمونه او سکتوري ادارې به د یادو برخو تخنیکي خبرې پيلوي.»

تر دې وړاندې امیر خان متقي د عمان په پلازمېنه مسقط کې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر بدر بن حمد البوسعيدي سره په لیدنه کې په دوه اړخیزه اړیکو ټینګار کړی وو او ویلي یې وو، چې په افغاانستان کې د عماني سوداګرو لپاره د پانګونې ښه فرصت دی.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې د عمان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال کابل ته په خپل سفر کې د صنعت او سوداګرۍ، کانونو او پټرولیم له سرپرست وزیرانو او د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې له غړو سره په کتنه کې د کانونو او د نړۍوالو لابراتوارونو د جوړېدو په برخه کې د دغه هېواد د سوداګرو د لېوالتیا په تړاو خبرې کړې دي.

‏یاده دې وي، چې د عمان شاهي دولت که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، خو د رسمیت نه پېژندو سربېره یې په ۱۴۰۳ کال د وږي په ۲۷ مه د دغه هېواد په پلازمېنه مسقط کې د افغانستان سفارت د طالبانو استازي ته وسپاره.

نوموړي دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ (د کب ۲۳مه) د بلاروس له ولسمشر الکساندر لوکاشینکو سره په یوه ګډه خبري کنفرانس کې وکړې او ټینګار یې وکړ چې داسې سوله باید د شخړې «اصلي رېښې» حل کړي.

پوتین تر دې وړاندې څو ځله د موقتي اوربند وړاندیزونه رد کړي، تر څو چې ورته تضمین نه وي ورکړل شوی، چې اوکراین به ناټو ته نه ننوځي او روسیه به د اوکراین نیول شوي سیمې بېرته ونه سپاري.

روسي ځواکونو درې کاله جګړې راهیسې، د اوکراین شاوخوا پنځمه برخه خاوره تر کنټرول لاندې لري. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې غواړي دا جګړه پای ته ورسوي.

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې وویل، هیله لري چې کریملین د امریکا د ۳۰ ورځني اوربند وړاندیز ومني، هغه وړاندیز چې اوکراین یې هم ملاتړ کړی دی.

پوتین د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ټرمپ له هڅو مننه وکړه.

نوموړي وویل، ښایي د سولې د موافقې په اړه له ټرمپ سره خبرې وکړي. پوتین وویل: «موږ له سوله‌ییزو لارو د دې شخړې د پای ته رسولو نظر ته درناوی لرو.»

هغه زیاته کړه چې لا هم «جدي پوښتنې» موجودې دي، لکه د اوربند د تطبیق څرنګوالی او دا چې څوک به پرې نظارت کوي.

ورته مهال د ټرمپ ځانګړی استازی ستیو ویتکاف د پنجشنبې په ورځ مسکو ته ورسېد، ترڅو د دې موضوع په اړه خبرې وکړي. روسیې چارواکو هم ویلي چې د امریکا د ملي امنیت سلاکار، مایک والتز، د چهارشنبې په ورځ د اوربند د وړاندیز جزییات وړاندې کړل او روسیه د خبرو لپاره چمتو ده.

اشرف غني د خپلو پاډکاسټونو په لړ کې د پنجشنبې په ورځ په یوه پاډکاسټ کې وویل، « زه ټینګ په دې باور یم چې افغانان اوس پخپله د برېښنا د تولید په څېر لویو پروژو د پلي کولو مسلکي او مالي وړتیا او له نړۍ سره د همکارۍ ژبه لري، خو دا کارونه بې سیاسي مشروعیته ناشوني دي».

هغه د وچکالۍ صورت کې د ایران د اوبو غوښتنې بې ځایه او بې دلیله وبللې.

اشرف غني زیاته کړه، « په ګډو سیندونو باندې باید څیړنې وشي. له دلیل او منطق پرته بې ځایه نیوکې کیږي، افغانستان د وچکالۍ په صورت کې چې اوبه نه لري، نو څنګه اوبه ور کړي».

نوموړی ټینګار کوي، چې اوبه موجودې وي او ایران ته خپله کچه اوبه رسیږي افغانستان ترې هرډول استفاده کولای شي او د هر ډول بند جوړولو حق لري.

مخکینی ولسمشر وايي، د اوبو اوضاع باید په ټوله کې پلانګذاري شي او که یو کس یواړخیز بندونه جوړوي باید د انډولیزو اصولو له مخې تاوان ور کړي.

اشرف غني د برېښنا بندونو د سترو پروژو په اړه وايي، نړۍ چې ددغسې پروژو پلیتابه ته پاملرنه وښوده، شخصي سلیقې او د ځانځانۍ ښامار یې پر وړاندې خنډ شو.

هغه دا نه ده روښانه کړې، چې د چا شخصي سلیقې ددغسې پروژو د پلیتابه پر وړاندې خنډ شوې.

مخکیني ولسمشر په دغه پاډکاسټ کې د افغانستان پر نورو اقتصادي مسایلو، په ځانګړې توګه د برېښنا د پروژو په تړاو خبرې کړې دي.

د ټرمپ دا خبرداری داسې مهال دی، چې اروپايي کمېسیون اعلان کړی له اپرېل میاشتې څخه به پر۲۶ میلیارده یورو (۲۸میلیارده ډالره) ارزښت لرونکو امریکايي محصولاتو د ګمرکي تعرفو پلي کول پیل کړي.

ټرمپ د پنجشنبې په ورځ په خپله ټروت رسنۍ کې لیکلي، «اروپايي اتحادیې، چې په نړۍ کې یوه تر ټولو ظالمانه او استثماري مالیاتي ادارو ده، د امریکا پر واین ۵۰ سلنه تعرفه لګولې ده. که دا تعرفه ژر تر ژره لرې نه شي، نو موږ به پر ټولو اروپايي شرابو، شامپاین او نورو الکولي محصولاتو ۲۰۰ سلنه مالیه وضع کړو».

د یورو سټاټ له مخې، تېر کال امریکا ته د اروپايي اتحادیې د شرابو صادرات ۴.۹ میلیارده یورو وو، چې د اتحادیې د ټولو شرابو د صادراتو ۲۹ سلنه برخه جوړوي. له دې صادراتو نږدې نیمايي د فرانسې او ۴۰ سلنه د ایټالیا وو.

د اروپايي کمېسیون یوه ویاند ویلي چې اتحادیه لا هم مذاکراتو ته چمتو ده او غواړي د ګمرکي تعرفو شخړه له اقتصادي زیان پرته حل کړي.

د ټرمپ د تعرفو د سیاستونو له امله د پانګوالو، مصرفوونکو او سوداګریزو شرکتونو اندېښنې زیاتې شوې، چې دا چاره ممکن اقتصادي بې‌ثباتي رامنځته کړي.

د ټرمپ د ګمرکي مالیو تهدید د امریکا او اروپايي اتحادیې ترمنځ د سوداګریزو شخړو نوی فصل پرانیزي.

محلي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه ځانمرګی برید د جنوبي وزیرستان او ټانک ولسوالۍ په اتصالي نقطه جنډوله کې د پاکستان د ملیشه ځواکونو پر یوه مرکز شوی.

بریدګرو لومړی د امنیتي ځواکونو پر مرکز د موټربم برید کړی او وروسته یې لاس په لاس جګړه کړې ده.

د پاکستان د پوځ اړوند اکاونټونو د پېښې ویډیو خپره کړې، چې پر لاره او سړک د جنګیالیو مړي پکې لیدل کیږي.

اړوندې سرچینې وايي، چې بریدګر مرکز ته له ننوتلو وړاندې ټول وژل شوي دي.

دغه برید په ځايي وخت دوه بجې شوی دی.

تر اوسه پاکستاني چارواکو ددغه برید د مرګ ژوبلې کره شمېر نه دی په ډاګه کړی.