د امریکا د بهرنیو چارو وزارت: د محمود شاه حبیبي د روغتیا په اړه اندېښمن یو

د طالبانو دغه وزارت وایي، په دغو مېرمنو کې یې ۲۲تنه د جبري نکاج له ګواښ سره مخ وې او ۳۰کسه نورې بیا د کورني تاوتریخوالي له امله ځورول کېدې چې دوی ژغورلې دي.

یاد وزارت ادعا کړې، چې د ښځو د شرعي حقونو د ورکړې اړوند ۸۴ قضیې یې تېره میاشت حل کړې دي چې پکې ۳۲ قضیې د مهر او میراثونو اړوند هم وې.

طالبان داسې مهال ښځو ته د شرعي حقونو د ورکړې خبره کوي، چې دغه ډلې د اسلامي شریعت خلاف ښځې له کار کولو منعه کړي او نجونې یې د ښوونځيو او پوهنځیو له زده‌کړو هم محرومې کړې دي.

د دې ډلې مشر نه یوازې د زده‌کړو په برخه کې؛ بلکې د کار په ګډون په بېلابېلو برخو کې پر ښځو سخت بندیزونه لګولي دي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت خبرپاڼه زیاتوي، چې د دوی محتسبینو په بېلابېلو ولایتونو کې له سوداګرو او کاروباریانو سره تېره میاشت ۲۸ اصلاحي ناستې کړې دي؛ څو د توکو بیې کنټرول کړي.

همدا راز زیاته شوې، چې د غیر شرعي کړنو او خرافاتو په تور یې اتلس تنه کوډګر هم نیولي دي.

د طالبانو دغه وزارت خبر ورکوي، چې تېره میاشت ورسره شاوخوا ۱۰۰۰ شکایتونه ثبت شوي چې له ډلې یې یوازې ۹۴ حل شوي او نور یې لا پاتې دي.

نیوکې دا دي ،چې د طالبانو محستبانو څخه هم پراخه شکایتونه شوي؛ خو دغه ډله د خپلو متحسبانو د افراطي او سپکاوي ډک چلند پر وړاندې هېڅ ډول اقدام نه کوي.

که څه هم د طالبانو امربالمعروف او شکایتونو اورېدو وزارت ځان د شکایتونو مسوول بولي؛ خو په هېواد کې د همدوی له محتسبانو او کارکوونکو خلک په تنګ راغلي دي.

له دې وزارت او کارکوونکو څخه په بېلابېلو ولایتونو کې خلک سرټکوي او پرې تور پورې کوي، چې له خلکو سره له سخت دریځۍ ډک چلند کوي.

د دغه وزارت محتسبان ان په لارو کوڅو کې هغه کسان چې ږېرې یې خریلې وي ودروي او سپارښتنې ورته کوي، چې ږیېې پرېږدي؛ ان په ځینو ځایونو کې یې خلک د ږېرې خریلو له امله رټلي هم دي.

دغو محتسبانو نایان منع کړي، چې د خلکو ږېرې به نه خروي او نه به هم د سینګار په ډول خلکو ته وېښته جوړوي.

دا ډله همدا راز په ښارونو کې ټکسي چلوونکي څارې او هغه مېرمنې له موټرو ښکته کوي‌، چې د محرم په توګه ورسره د کورنۍ نارینه غړی نه وي ناست.

دغې چارې د هغو مېرمنو ژوند له جدي ستونزو سره مخ کړی، چې د کورنۍ نارینه غړي نه لري او په ځانګړې توګه کونډې مېرمنې له دې حالت څخه خورا اندېښمنې دي.

په راپور کې راغلي، هغه په دغه سفر کې له طالبانو سره د پاکستان ضد هغو وسله‌والو ډلو اسناد هم شریک کړي، چې په افغانستان کې پناه ځایونه لري او له هماغه ځایه په دغه هېواد کې وسله‌وال بریدونه پلانوي.

د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق په دغه سفر کې د امنیتی مسایلو سربېره د ډیورنډ پر کرښه د دوی او طالبانو ترمنځ د رامنځته شویو شخړو او د افغان کډوالو د وضعیت په تړاو هم خبرې کړې دي.

ټربیون لیکلي، د پاکستاني پلاوي په ترکیب کې د بهرنیو چارو وزارت اضافي سېکرټر، په کابل کې د پاکستان سرپرست سفیر او د سوداګرۍ وزارت یو تخنیکي ټیم هم شامل وو.

محمد صادق له طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر سره د لیدنې وروسته، په خواله رسنیو کې ولیکل چې پاکستان له افغانستان سره د دوامداره تعامل او دوه اړخیزو ګټورو اړیکو ته ژمن دی. نوموړي زیاته کړه، دواړو خواوو هوکړه وکړه چې د لوړپوړو چارواکو په کچه به تعامل او خبرې اترې زیاتې کړي.

یاده پاکستاني رسنۍ د خپلو سرچینو په حواله لیکي، محمد صادق به د طالبانو لوړ پوړو غړو ته داسې شواهد وسپاري چې هغوی د ترهګرو ډلو، په ځانګړې توګه د تحریک طالبان پاکستان (ټي‌ټي‌پي)، د پټنځایونو پر ضد غوڅ اقدام ته وهڅوي.

په کابل کې د خبرو اترو پر مهال پاکستاني پلاوي د «ټي‌ټي‌پي» وسله‌والې ډلې د فعالیتونو زیاتوالي او د تورخم پر کرښه د شخړو په اړه خپلې اندېښنې څرګندې کړې.

پاکستان په وروستیو کې د ګڼو ترهګریزو بریدونو په غبرګون کې د خپل هېواد د پارلمان ګډه امنیتي غونډه هم راوبلله، چې پکې پرېکړه وشوه چې ځانګړی استازی محمد صادق یې باید کابل ته سفر وکړي.

پاکستاني چارواکو ادعا کړې، چې دوی شواهد لري چې د دوی ضد وسله‌والو د افغانستان خاوره په پاکستان کې د وروستیو بریدونو د پلان په برخه کې کارولې چې پکې د بلوچستان د سبۍ سیمې د رېل ګاډي پر تمځای برید او د بنو پر پوځي قرارګاه حمله هم شامله ده.

پاکستاني چارواکي ادعا لري، چې د بلوچستان د ازادۍ پوځ وسله‌وال د رېل ګاډي د برید پر مهال له خپلو قوماندانانو سره په افغانستان کې په اړیکه کې کې وو. همداراز، د‌ پاکستان امنیتي ادارو ویلي، چې د خېبر پښتونخوا په بنو کې پر پوځي قرارګاه وسله‌وال برید کې هم افغان وګړي ښکېل وو.

خو د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت له امیرخان متقي سره د محمد صادق تر لیدنې وروسته یوه خبرپاڼه خپره کړې، چې پکې د «ټي‌ټي‌پي» او نورو وسله‌والو ډلو یادونه نه ده شوې؛ بلکې یوازې پر دوه اړخیزو اړیکو، اقتصادي او سوداګریزو همکاریو او د خلکو پر تګ راتګ تمرکز شوی دی.

ټربیوڼ ورځپاڼه لیکي، چې له امیرخان متقي سره د محمد صادق د ناستې پر مهال د «ټي‌ټي‌پي» موضوع د دغو خبرو اترو په سر کې وه او پرې بحث شوی دی.

تمه کېږي، چې محمد صادق به د یکشنبې په ورځ د (وري درېیمه) هم په کابل کې ځینې ناستې ولاړې وکړي او بیا به بېرته مخ پر پاکستان ولاړ شي.

دا په داسې حال کې ده، چې (د کب په ۳۰مه) د امریکايي زندانیانو د خلاصون لپاره زلمی خلیلزاد د امریکايي پلاوي په ترکیب کې کابل ته تللی و.
تر هغه وروسته د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي و، چې امیر خان متقي د بنديانو په چارو کې د امریکا د ولسمشر له ځانګړي استازي اډم بوايلر او د افغانستان لپاره د امریکا له پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد سره کتلي دي.
خو اغلې فوزیه کوفي دغه څرګندونې کابل ته د زلمي خلیلزاد تر سفر وروسته پر اېکس پاڼه کړې دي.
هغې په دغه یادښت کې دارنګه د نجونو د زده‌کړو یادونه هم کړې ده.
نوموړې کاږلي، په افغانستان کې نوی ښوونیز کال پیلېږي؛ خو نږدې څلور کاله کېږي، چې نجونې د طالبانو له‌خوا له زده‌کړو منع شوې دي.

هغې زیاته کړې:« تر ټولو دردناکه د هغو کسانو ننداره ده، چې هېواد یې تورو تیارو ته ټېل وهلی.»

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته، نږدې څلور کاله کېږي چې له شپږمو ټولګیو پورته نجونې له زده‌کړو محرومې شوې دي او تازه یو بل ښوونیز کال هم د دغو نجونو پرته پیل شو.

تازه د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو نړۍوال صندوق اندېښنه ښودلې، چې په سږني ښوونیز کال کې د طالبانو د بندیزونو له کبله په ټول افغانستان کې شاوخوا ۴۰۰ زره نجونې ښوونځي ته له تګه محرومې شوې دي.

سارا اډمس د امریکا په یوې ټلویزوني پروګرام کې ویلي، چې الجولاني د ۲۰۲۱ کال په نومبر میاشت کې افغانستان ته سفر وکړ او د طالبانو له لوړپوړو مشرانو سراج الدین حقاني او ملا محمد یعقوب سره یې لیدنه وکړه.

د هغې په وینا، جولاني د دغو لیدنو پر مهال د طالبانو له مشرانو د خپلو وسله والو لپاره د روزنیزو مرکزونو ژمنه ترلاسه کړه.

دغه پخوانۍ استخباراتي ماموره همداراز ادعا کوي، چې الجولاني تر ۲۰۲۱مخکې د سوریې د حکومت د راپرځولو لپاره کافي نظامي ځواک نه درلود، خو د افغانستان له سفر وروسته د دوو کلونو په موده کې د ننګرهار ولایت په روزنیزو کمپونو کې ۱۰,۰۰۰وسله وال وروزل شول.

دا روزنه د القاعده ډلې د مشر حمزه بن لادن په مشرۍ او د طالبانو په همغږۍ ترسره شوه.

دغو وسله والو وروسته د بشار الاسد د رژیم پر ضد جګړه کې مهم رول لوبولی دی.

سارا اډمس دا هم ویلي، چې الجولاني د افغان طالبانو په څېر لوېدیځو هېوادونو ته دروغ ویلي او د واک تر ترلاسه کولو مخکې یې د یو ټولشموله حکومت ژمنې کولې، خو اوس د یو سخت دریځې اسلامي خلافت د جوړولو لپاره هڅه کوي، اقلیتونه او غیر اسلامي ډلې ځپي.

دا په داسې حال کې ده، چې افغان طالبانو هم د واک له ترلاسه کولو مخکې له نړۍوالې ټولنې سره ژمنه کړې وه، چې د افغانستان خاوره به د ترهګرۍ لپاره نه کارول کېږي او نه به د بل هېواد پر ضد وکارول شي، خو د سارا اډمس څرګندونې ښيي چې د طالبانو عملي اقدامات د دوی له ژمنو سره په ټکر کې دي، چې دا موضوع د دوی د ریښتنو نیتونو په اړه جدي اندېښنې راولاړوي.

تر دې مخکې سارا اډمس ویلي و، چې سراج الدین حقاني او ابراهیم صدر دواړو د امریکا په خاوره د راتلونکي برید لپاره د چمتووالي په برخه کې له القاعدې سره مرسته کړې ده.

نوموړی زیاته کړې: «موږ په افغانستان کې د سولې لپاره يوې هر اړخيزې تګلارې ته اړتيا لرو او واکمن بايد په دې مسايلو فکر وکړي.»

مولانا فضل الرحمن له پاکستاني سماء ټلویزیون سره په خبرو کې ويلي: «د ترهګرۍ اړوند تاريخ شته او د دولت تېروتنو په کې د پام وړ رول لوبولى دى، پاکستان د افغان جګړې له امله له ٣٠ څخه تر ٤٠ ميليونو پورې خلکو ته پناه ورکړې او پاکستان د جګړې پر مهال اډه جوړه کړه، جګړې ١٤ کاله دوام وکړ او کله چې امريکا د روسيې پر وړاندې د جهاد ملاتړ ته راغله، حکومت ونه توانېد چې خلکو ته قناعت ورکړي چې دا جهاد دى.»

فضل الرحمان دغه راز وویل، په پاکستان کې د اورپکو د ودې لپاره باید کومه ځانګړې مذهبي ډله ملامته نه شي.

هغه یادونه وکړه، هغو کسانو چې وسلې پورته کړې د خپلو اعمالو مسوول دي.

نوموړي وویل: «د تروريزم په اړه زما دريځ له پنځلسو کلونو يو شان دى. زه نشم کولاى هغو کسانو ته چې زما استادان يې ووژل، مجاهدين ووایم.»

د پاکستان د پارلمان برحاله غړی او د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمان د طالبانو د واکمنۍ پر مهال افغانستان ته هم سفر کړی وو.

نوموړي افغانستان ته تر تګ مخکې د پاکستان د بهرنیو چارو له وزارت سره سلا مشورې کړې وې او یوه اجنډا یې جوړه کړې وه، چې هلته یې یوه اوونۍ تېره کړه او پر بېلابېلو مسایلو یې خبرې وکړې.

نوموړی وایي: «موږ په تېر کې هم د امریکا ملاتړ کړی و او هغوی ته مو اډې هم ورکړې وې. موږ هغه کسان پوښتلي چې د امریکا پر ضد جنګېږي، خو نه پوهېږم چې له هغه وروسته ولې له افغانستان سره زموږ اړیکې خرابې شوې.»

د جمعیت علمای اسلام مشر له افغانستان سره د جګړې د احتمال په اړه اندېښنه څرګنده کړه او ويې ويل: «که له افغانستان سره د جګړې ګواښ وي او که نه، نور فکر کولو ته اړتيا لري، جګړه د افغانستان او پاکستان په ګټه نه ده، موږ په افغانستان کې د سولې لپاره يوې هر اړخيزې تګلارې ته اړتيا لرو او واکمن بايد په دې مسايلو فکر وکړي او ټول سياسي ګوندونه په کې شامل کړي.»

دا په داسې حال کې ده، چې نوموړي په کراتو په افغانستان کې د تېرو شلو کلونو جګړې او افغان وژنې ته د جهاد نوم ورکهوه او بار بار یې په دغه هېواد کې د جهاد فتواوې ورکولې.