لاهور کې په ۳ مياشتو کې ۲۷ ښځې وژل شوي، په ۱۵۱ جنسي تېري شوي او ۱۱۸۲ تښتول شوي دي
د پاکستان په ستر ښار لاهور کې د روان کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د ښځو او ماشومانو پر ضد د جرمونو کچه خوره لوړه شوې ده. له جنوري څخه تر مارچ ۳۱ پورې ۲۷ ښځې وژل شوي.
د پاکستان په ستر ښار لاهور کې د روان کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د ښځو او ماشومانو پر ضد د جرمونو کچه خوره لوړه شوې ده. له جنوري څخه تر مارچ ۳۱ پورې ۲۷ ښځې وژل شوي.
د جیو نیوز د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ کال لومړیو درېیو میاشتو کې د ۲۷ ښځو د وژنې تر څنګ په ۱۵۱ ښځو جنسي تېري شوي دي او همدا ډول ۱۱۸۲ ښځې تښتول شوي هم دي.
د پوليسو د معلوماتو له مخې، په تېرو درېيو مياشتو کې د ښځو د تښتونې ١١٨٢ پېښې ثبت شوې دي. د تښتول شویو ښځو له جملې څخه یوازې ۹۸۸ ښځې راخوشې شوي، خو ۱۹۴یې تر اوسه نه دي موندل شوي.
د پولیسو په وینا په همدې درې میاشتو کې ۱۳۸ ماشومان تښتول شوي چې له ډلې یې ۱۴ ماشومان نه دي موندل شوي.
د دوی په وینا له جنوري څخه د مارچ تر اخره پر ښځو د جنسي تېري ۱۵۱ پېښې ثبت شوې، چې له دې ډلې يې ۱۱۰ تورن کسان نيول شوي او ۴۱ نور يې بیا نه دي نيول شوي.
همدا ډول د ماشومانو د ځورونې ۴۷ قضيې ثبت شوي، چې ۴۴ تورن کسان نيول شوي او ۳نور يې نه دي نيول شوي.
د پولیسو مشر فيصل کامران ویلي دي چي د ماشومانو او ښځو په ضد جرمونو کي هیڅ ډول کمی نهدی راغلی خو زیات شمېر قضیې حل شوي دي.
د پاکستان په کراچۍ ښار کې د طالبانو قونسلګري وایي چې د کراچۍ په ښار کې مېشت اوولس افغان کډوال یې د پولیسو له منګولو خوشې کړي او پرته له زنداني کېدو یې خپلو کورنو ته لېږلي دي.
په کراچۍ ښار کې د طالبانو قونسلګرۍ په ایکس لیکلي: «په کراچۍ کې مېشت ۱۷ افغانان د پولیسو له توقیف ځای څخه خوشې شول او زندان ته د لیږدولو د مخه خپلو کورونو ته ستانه شول. دا افغانان، چې د کډوالۍ کارتونه یې درلودل، د ګلشن معمار پولیسو له خوا ونیول شول، چې پر وخت اقدام مو وکړ، د نیول کېدو دمخه له پورته ذکر شوې سیمې څخه خوشې شول.»
نن د پاکستان په زیاتو ښارونو کې د پولیسو له خوا افغان کډوال نیول شوي.
د پاکستان حکومت د (ای سي سي) او (پي او ار) کارت لرونکو افغانانو ته خبرداری ورکړی چې د روانې میاشتې تر لسمې نېټې له پاکستان ووځي.
همدا ډول د پاکستان په ټولو ښارونو کې پولیسو د افغان کډوالو پر وړاندې عملیات پېل کړي، افغانان نیول کیږي او جبري ویستل کیږي.
یاده دې وي چې د پاکستان حکومت پلان لري چې درې میلیونه افغان کډوال له خپلې خاورې جبري اوباسي او بېرته یې افغانستان ته ستانه کړي.
د خېبر پښتونخوا اویا کلن حیات خان چې د میراوس په نامه یې لسګونه کاله پښتنو ته ټوکې، مسخرې، تمثیلي پارچې او سندرې وویلې د ورپېښې ناروغۍ له امله د پېښور په یو روغتون کې مړ شو. میراوس د شکر ناروغي لرله.
میراوس درې لسیزې د راډيو او تلوېزون له لارې طنزیه پروګرامونه مخته یوړل، د سټيج په سر یې تمثیلي پارچې وړاندې کړې او په خپل طنز، ټوکو ټکالو او طنزیه سندرو یې پښتانه وخندول.
د پښتو ژبې دغه ممثل له اوږدې مودې په روغتون کې و او درملنه یې روانه وه؛ خو سخت اقتصادي مشکلات یې درلودل.
د نوموړي مینه وال حکومتي ادارې او پښتون قام ملامته کوي چې د مېرواس په درملنه کې یې ورسره لاسنوی ونه کړ.
په دې ورستیو کې د خېبرپښتونخوا حکومت د سیاحت ادارې د مېراوس له کورنۍ سره ۵ لکه کالدارې مرسته کړې وه؛ خو د کورنۍ غړو یې ویلي وو چې په درملنه یې ډېرې پېسې راځي.
دغه پېژندل شوی ټوکمار د خېبر پښتونخوا د چارسدې ولسوالۍ اړوند د تنګي ملاخېلو اوسېدونکی و، نوموړي له یوې مېرمنې پنځه اولادونه درلودل.
د کورنۍ غړو یې رسنیو ته ویلي وو، چې د نوموړي جنازه به سبا د جمعې په ورځ د چارسدې په تنګي سیمه کې ادا شي او په خپل پلرني ټاټوبي کې به خاورو ته وسپارل شي.
د افغانستان د سولې په چارو کې د امریکا پخواني استازي زلمي خلیلزاد ویلي، چې د پاکستان پوځ د ناسمو تګلارو له کبله دغه هیواد له سخت امنیتي، سیاسي او اقتصادي ناورین سره مخ دی.
دغه جګپوړي امریکایي ډېپلومات همدا راز له پاکستان څخه غوښتي، چې ژر تر ژره دې د دغه هېواد پخوانی لومړی وزیر عمران خان چې اوسمهال زنداني دی ازاد کړي.
هغه ټینګار کړی، چې د تحریک انصاف ګوند، پوځ او د پاکستان اوسني واکمن ګوند ترمنځ باید خبرې وشي، څو له روان ناورین څخه خپل هېواد وژغوري.
زلمی خلیلزاد وایي، باید د عادلانه ټاکنو ترسره کیدو پر سر هم یاد لوري بحثونه وکړي، څو یې د ترسره کیدو لپاره یو روڼ مهالوېش رامنځته شي.
نوموړی باور لري، چې پاکستان بسنټیزو او جدي اصلاحاتو ته اړتیا لري، څو د روان ناورین د له منځه وړلو په برخه کې کوټلې مبارزه وکړي.
خلیلزاد تر دې دمخه هم څو څو ځله د پاکستان د پوځ پر تګلارې نیوکې کړې او اندېښنه یې څرګنده کړې چې دغه هېواد د ګړنګ پر غاړه ولاړ دی.
د دغه امریکایي ډېپلوماټ اندېښنې داسې مهال دي، چې په پاکستان کې هم نا امنیو زور اخیستی او هره ورځ د بلوچستان په ګډون له پښتونخوا څخه د نا امنیو خبرونه ترلاسه کېږي.
په پاکستان کې د «ټي ټي پي» وسله وال او بلوڅ بېلتون غوښتونکو خپل فعالیتونه پراخ کړي چې د پاکستان پوځ ته یې لوی سرخوږی جوړ کړی دی. پاکستان نیوکه کوي چې دغو وسله والو ډلو ته په افغانستان کې د طالبانو تر سیورې لاندې پناه ځایونه ورکړل شوي او له هماغه ځایه یې د دوی پر ضد وسله وال بریدونه پلانوي.
طالبان بیا د پاکستان دغه ادعاوې رد کړي او ترې یې غوښتي دي چې د خپلو امنیتي ناکامیو پړه دې پر دوی نه اچوي.
د پاکستان دغه اندېښنه داسې وخت کې ده، چې د ملګرو ملتونو له لوري د افغانستان د امنیتي وضعیت په تړاو وروستي راپور کې هم په ډاګه شوی، چې د طالبانو تر ولکې لاندې اوس ترهګرو ډلو امن پناه ځایونه ترلاسه کړي دي.
په راپور کې راغلي چې د القاعده شبکې په ګډون «ټي ټي پي» اوس د افغانستان دننه خوندي پټنځایونه لري چې د سیمې امنیت یې له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.
د پاکستان د پوځ متقاعد جنرال انعامالحق په خپل تازه مقاله کې، چې اېکسپرېس ټریبیون ورځپاڼې خپره کړې، ادعا کړې چې د طالبانو دننه ژور اختلافات روان دي. هغه ویلي، د کندهاري طالبانو او حقاني شبکې ترمنځ په یو لړ کورنیو مسایلو او ټي ټي پي پر سر اختلافات ژور شوي.
د نوموړي وینا، د کندهاري طالبانو او حقاني شبکې ترمنځ پر ګڼو مهمو مسایلو لکه له پاکستان سره اړیکې، د پاکستاني طالبانو تحریک (TTP) سره چلند، د نجونو د زده کړو بندیز او کورنيو تګلارو پر سر اختلافات پیدا شوي دي.
دغه پاکستانی جنرال باور لري، چې د طالبانو کندهاري مشران له حقاني شبکې سره د هېواد پر مهمو مسلو اختلاف لري. د کندهار ډله هڅه کوي چې د طالبانو پر حکومت خپل بشپړ واک وساتي، خو حقاني شبکه ځان خپلواکه ګڼي او غواړي چې د پاکستان او سیمې له هېوادونو سره خپلواکې اړیکې وساتي.
هغه لیکي چې حقاني شبکه د کندهاري طالبانو د احمدزی-محمدزی قبیلو تر مستقیم نفوذ لاندې نه ده راغلې، بلکې د زور پر ځای د شراکت له لارې د امارت برخه شوې.
د حقاني شبکې او تحریک طالبان پاکستان اړیکې
د انعامالحق په وینا، د حقاني شبکه له وزیرستان او د پاکستان له قبایلي سیمو سره تاریخي اړیکې لري او «ټي ټي پي» د دغې ډلې پناه ورکوونکی ګڼل کېږي.
دی وايي، چې پاکستاني طالبان د افغان طالبانو د واک ته رسېدو پر مهال، د حقاني شبکې ترڅنګ جنګېدلې او د پاکستان د استخباراتي ادارو په ځانګړې توګه د (ISI) ملاتړ یې درلود.
خو دی زیاتوي چې د کندهار مشران د «ټي ټي پي» پر دوام اندېښمن دي، ځکه چې دغه ډله د افغانستان او پاکستان ترمنځ اړیکې ترینګلي کوي.
مقاله کاږي د حقاني شبکه پاکستاني طالبانو ته د «راتلونکي ځواک» په سترګه ګوري، چې که طالبان له داخلي شخړو سره مخ شي، نو دوی به دغه ډله هم د ځان په ګټه وکاروي.
د سراجالدین حقاني غیابت او د طالبانو د یووالي کړکېچ
لیکوال ادعا کوي، چې د طالبانو دننه د حقاني شبکې د خپلواک چلند له امله د دې ډلې مشر سراج الدین حقاني په وروستیو کې له کندهار سره د واټن ساتلو هڅه کړې.
د انعامالحق په وینا، حقاني هڅه کوي چې له پاکستان، سیمې او لوېدیځو هېوادونو سره خپلواکې اړیکې ولري، ان که دا د کندهارۍ ډلې د مخالفت لامل هم وګرځي.
په مقاله کې راغلي، چې د طالبانو د یووالي ساتل یوه جدي ننګونه ده.
لیکوال خبرداری ورکوي، چې که طالبان خپل اختلافات حل نه کړي، ښايي داخلي شخړې د دوی حاکمیت کمزوری کړي.
د جنرال انعام الحق په وینا، د سراج الدین حقاني د غیابت پر مهال د کندهار مشران هڅه کوي، چې د حقاني شبکې تر نفوذ لاندې سیمو ته خپل ځواکونه واستوي، څو خپل نفوذ پرې ټینګ کړي.
د پاکستان لپاره سپارښتنې
د انعامالحق په خبره، پاکستان باید له کندهار سره مذهبي او سیاسي ډېپلوماسۍ ته دوام ورکړي، د دوحې تړون ته ژمن پاتې شي، د افغانستان په اړه پوځي اقدامات له تبلیغاتو پرته ترسره کړي او د حقاني شبکې لپاره د شاتګ یوه مناسب لاره برابره کړي.
لیکوال خبرداری ورکوي، چې که د پاکستاني طالبانو مسله حل نه شي، د پاکستان صبر به پای ته ورسېږي چې د سیمې امنیت به لا پېچلی کړي.
هغه وړاندوینه کوي، چې که طالبان خپل اختلافات حل نه کړي، ښايي د پخوانیو مجاهدینو، ناراضه طالبانو، او د جمهوري نظام پاتې شونو یو نوی ایتلاف رامنځته شي، چې د طالبانو واکمني به له ګواښ سره مخ کړي.
نوموړی لیکي: «که دا وضعیت دوام ومومي، کابل یو ځل بیا د بدلون له خطر سره مخ کېدای شي.»
د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د چهارشنبې په ورځ د دغه هېواد لومړي وزیر شهباز شریف سره کتلي او د پاکستان ملي امنیت تر څنګ یې د افغان کډوالو د ستنېدو د روان بهیر په اړه ورسره خبرې وکړې دي.
د روانې (وري ۱۳مه) د لومړي وزیر د دفتر له لوري په خپره شوې خبرپانه کې راغلي چې محسن نقوي لومړي وزیر ته د اختر د امنیتي تدابیرو او د هغو افغان کډوالو د ستنېدو بهیر په اړه معلومات ورکړي، چې قانوني اسناد نه لري او یا د افغان وګړي کارت (ACC) لري.
په یاده ناسته کې د پاکستان کورنیو چارو وزارت اړوند مسایل په ځانګړې توګه د افغان کډوالو د ایستلو لپاره د ټاکل شوې نېټې له پای ته رسیدو وروسته د عملي ګامونو ارزونه هم شوې ده.
د وروستیو شمېرو له مخې ( ۸۸۶,۲۴۲ ) افغان کډوال خپل هېواد ته ستانه شوي دي. چارواکو تایید کړې چې له دې وروسته به د هغو کسانو پر ضد قانوني اقدامات پيل شي، چې د پاکستان د تګلارې خلاف لا هم په دغه هېواد کې پاتې دي.
په ورته وخت کې د فډرالي حکومت له لوري د اختر د رخصتیو له امله د زرګونو افغان کډوالو د ایستلو ټاکل شوې نېټه هم ځنډول شوې ده.
د پاکستان حکومت مخکې د ۳۱ مارچ نېټه د هغو افغانانو د وتلو لپاره ټاکلې وه چې مشخص اسناد لري او د جبري ایستلو بهیر یې چټک کړی و. خو اوس، د یو حکومتي چارواکي په وینا، دا موده تر راتلونکې اوونۍ غځول شوې ده.
ویل کېږي چې شاوخوا ۸۰۰ زره افغان کډوال چې د پاکستان حکومت له لوري ورکړل شوی افغان وګړي کارت (ACC) لري، د نوې نېټې تر پای ته رسېدو وروسته به له پاکستانه وایستل شي.
په ورته مهال د طالبانو لوړ پوړو غړو له پاکستان څخه غوښتي چې د افغان کډوالو د ایستل کیدو بهیر کې دې نرمي راولي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر، ادراي مرستیال عبدالسلام حنفي او د دغه ډلې د کډوالو وزیر مولوي کبیر د اختر د لمانځه پر مهال د پاکستان په ګډون پر ګاونډیو هېوادونو غږ کړی چې د افغان کډوالو د ایستل کیدو بهیر دې ودروي.
طالبان له پاکستانه غواړي چې د کډوالو د ایستل کیدو لړۍ دې په باعزته توګه ترسره کړي او باید په جبري توګه له ناڅاپه ایستلو دې یې ډډه وکړي.
هاخوا د بشري حقونو یو شمېر ملاتړ کوونکو ادارو هم د پاکستان دغه اقدام غندل شوی دی او دا یې له کډوالو سره د هر ډول نړۍوالو اصولو خلاف عمل بللی دی.
د بښنې نړۍوال سازمان په ګډون بېلابېلو ادارو پر پاکستان غږ کړی چې ژر تر ژره دې د جبري ایستل کیدو دا لړۍ ودروي.