سور صلیب: د افغان کډوالو راستنېدل ښايي تر ټولو ناوړه بشري وضعیت رامنځته کړي

محمد محقق په دغه غونډه کې د طالبان مخالفو جبهو خوځښتونو ته په اشارې ویلي: «موږ بېرته افغانستان راګرځېدونکي یو او دا بېرته راستنېدل به ځورونکی، قوي او پیاوړي وي.»

نوموړي د لومړي ځل لپاره ادعا وکړه، چې له طالبانو سره په جګړه بوخت دی، خو تر اوسه یې د فعالیت راپور نه دی خپور شوی.

محقق له طالبانو سره د سیمې د ځینو هېوادونو او امریکا په اړیکو سختې نیوکې وکړې او ویې ویل: «د سیمې هېوادونه طالبانو ته له وېرې امنیت ورکوي او لوېدیځ هېوادونه او ملګري ملتونه دغې ډلې ته مالي سرچینې برابروي.»

محقق په خپلو خبرو کې دغه راز زیاته کړه، چې د طالبانو په وړاندې د سیمې د ځینو هېوادونو په دریځ کې بدلون د طالبانو د سقوط لامل کېدای شي.

هغه د طالبانو او پاکستان تر منځ وروستیو تاوتریخوالو ته اشاره وکړه، چې د تحریک طالبان پاکستان (TTP) اورپکو ته د پناه ورکولو له امله رامنځته شوي.

پاکستان ادعا کوي، چې طالبانو د تحریک طالبان پاکستان غړو ته په افغانستان کې پټنځایونه ورکړي او له دغه هېواده په پاکستان کې برېدونه پلان کوي.

طالبان بیا دغه تورونه ردوي او وایي، چې هېچا ته اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو په ضد وکاروي.

د نوموړي ګوند اړوند شهادت ورځپاڼې د دوشنبې په ورځ (د وري ۲۵مه) لیکلي، د محکمې له حکم پرته هېڅوک حق نه‌لري، چې د چا کور او شخصي وسایل مصادره کړي او د طالبانو رژیم ته په اشارې یې ټينګار کړی، چې د یو شخص کور یا دفتر ته ننوتل او د هغه مالکیت ضبطول یوازې د قانوني حکم او د څښتن د رضایت په صورت کې ممکن دی.

د طالبانو د عدلیې وزارت په مکتوب کې امر شوی، چې د اسلامي حزب تر نامه لاندې هر دفتر چې فعالیت لري، هغه باید مهر و لاک شي او د دفتر ټول تجهیزات یې د عدلیې ریاست ته وسپارل شي، خو د اسلامي حزب په بیان کې ادعا شوې چې دوی په کندوز ولایت کې هېڅ دفتر نه‌لري.

په بیان کې دا هم راغلي، چې د دې ګوند کوم غړی هم نه دی نیول شوی.

د طالبانو عدلیې وزارت د حزب اسلامي د دفترونو د ضبطولو حکم صادر کړی

شهادت ورځپاڼې دا بیان تر هغه وروسته خپور کړی، چې له دې مخکې د ګلبدین حکمتیار زوی حبیب‌الرحمان حکمتیار هم د خپلې اېکس‌پاڼې له لارې پر طالبانو تور پورې کړ، چې د پخوانیو کمونیستي رژیمونو سیاستونه تکراروي.

حبیب‌الرحمان د طالبانو د عدلیې وزارت له خپاره شوي مکتوب سره لیکلي، طالبان د خپلې نسکورېدا لارې په‌خپله برابروي او وضعیت به داسې حد ته ورسېږي، چې همغه ځانمرګي بریدونه به پر دوی کېږي.

نوموړي زیاته کړې: «دا خلک همغه کار کوي چې کمونستانو کاوه، د خلق ډیموکراتیک ګوند چې پر ډېموکراسۍ یې هېڅ باور نه درلود، ویل چې یا له موږ سره یا زموږ دوښمن. ننني طالب مشران هم دا وایي چې حکومت یوازې د طالب حق دی».

د یادونې ده، چې د طالبانو او اسلامي حزب ترمنځ ناندرۍ ډېرې شوي چې په پایله کې یې د دغه ګوند دفتر، ټلوېزیون، پوهنتون او روغتون وتړل شول او حکمتیار اړ شو، څو د لنډ وخت لپاره په وزیر اکبرخان کې د سراج‌الدین حقاني یوه مېلمستون ته کډه ولېږدوي.

په دغه هېواد کې افغان کډوال وایي، که ایران دغه پرېکړه عملي کړي نو ډېر خلک به له ګواښ سره مخ شي.

د ایران د سرشمېرنې ادارې د دوشنبې په ورځ (د وري ۲۵مه) یو شمېر افغان کډوالو ته فورمې سپارلي، چې ډکې یې کړي او وروسته له ۱۵ ورځو د جبري بېرته ستنولو کمپونو ته دې لاړ شي ترڅو افغانستان ته ستانه کړل شي.

په ایران کې مېشت یوه افغان خبریال له افغانستان انټرنشنل - پښتو سره په خبرو کې وویل: «نن چې زموږ یو شمېر همکاران د سرشمېرنې فورمې نوي کولو ته تللي وو، یادې ادارې د سرشمېرنې د فورمونو او کاري کارتونو له سپارلو وروسته له ایرانه د وتلو فورمې ورکړي. په دې فورمه کې راغلي، چې له ۱۵ ورځو وروسته باید د کډوالۍ کمپونو ته تسلیم شي او له ایرانه ووځي.»

دغه خبریال د نوم د نه اخیستو په شرط وویل، چې که ایران دغه پرېکړه عملي کړي د ډېرو هغو افغانانو ژوند به له ګواښ سره مخ شي، چې د طالبانو له حکومته تښتېدلي او په ایران کې مېشت شوي دي.

د دغه فورمې یوه کاپي چې افغانستان انټرنشنل - پښتو ترلاسه کړې، پکې افغان کډوالو ته د بېرته ستنېدو په اړه مالومات ورکړل شوي.

افغانستان ته د راستنېدو لپاره په دغه ۱۵ ورځیني لیک کې راغلي: «که دوی زده کونکي ولري، لیک د درېیو میاشتو لپاره اعتبار لري. د وتلو لپاره دوی باید کمپ ته ولاړ شي او خپل ځان معرفي کړي. که دوی د کار سپین کارټ ولري، نو باید په افغانستان کې د ایران سفارت او قونسلګرۍ نه د پېژندنې لیک په نوم یو لیک ترلاسه کړي، چې دوی ته اجازه ورکوي د کار لپاره بېرته ایران ته راستانه شي. البته یوازې د ۱۸ او ۶۰ کلونو ترمنځ نارینه کولی شي بېرته راشي.»

د خبریالانو د خوندیتوب سازمان په نړۍوالو سازمانونو غږ کړی، چې په ایران کې د افغان کډوالو وضعت ته پاملرنه وکړي او د یو بل ناورین مخه ونیسي.

دغه سازمان په یوې اعلامیه کې ویلي: «وضعیت خورا د اندېښنې وړ دی. که د مهاجرینو وضعیت او د کډوالو د اجباري بېرته ستنولو خبرونه له ایران څخه خپاره نه شي، دا د رسنیو سانسور دی. که داسې نه وي، په ایران کې د افغان کډوالو وضعیت په پاکستان کې د کډوالو په پرتله خراب دی. خو تر اوسه هېڅ یوې ادارې یا ارګان د دغو ځورېدلو خلکو حالت ته پام نه دی کړی. مونږ هیله لرو چې د خبریالانو د خوندیتوب اداره به په دې برخه کې رهبري وکړي او د کډوالو په ځانګړې توګه په ایران کې د کډوالو غږ پورته کړي.»

ایران په داسې حال کې افغان کډوالو ته د وتلو لپاره وخت ټاکلی چې تر دې وړاندې پاکستان هم د کډوالو د اېستلو بهیر چټک کړی دی.

که څه هم په پاکستان کې هغه افغانان چې په ویزو ژوند کوي، په جبري توګه نه اېستل کېږي خو حالات پرې سخت شوي دي.

دغه هېواد د شپږ میاشتنیو ویزو د تمدید موده یوې میاشتې ته راوستې او په خپل وخت هم نه تمدیدېږي، خو په ایران کې مېشت افغانان چې قانوني اوسېږي ورته امر شوی، چې له ۱۵ نه تر درېیو میاشتو دې دغه هېواد پرېږدي.

هغه د دوشنبې په ورځ (د وري ۲۵مه) په سالنګ کې د ازادۍ جبهې د غړو د وژنې د دویمې کلیزې په مناسبت په مراسمو کې ټینګار کړی: «هېڅ رژیم د ولس له ملاتړ پرته دوام نه‌شي کولای او بدلون او تحول به راځي.»

د مقاومت په نوم د طالبانو د دغې مخالفې جبهې مشر زیاته کړې :«زه داسې ورځ وینم چې موږ د خپل ولس تر څنګ ازادي، عدالت او ولسواکي ولمانځو.»

احمد مسعود طالبان پر «ظلم او وحشت» تورن کړي او د دغې ډلې پر ضد د مخالفو خوځښتونو د يووالي پر اړتیا ټینګار کړی دی.

مسعود د خپلو خبرو په یوه برخه کې وويل: «ساعت د طالبانو، خو وخت د افغان ولس په لاس کې دی.»

مسعود دغه راز خبرداری ورکړی، چې هېڅ رژیم د ولس له ملاتړ پرته دوام نه‌شي کولای او سيمه‌ييزې او نړۍوالې تکتيکي او جيوپوليټيکي سيالۍ نه‌شي کولای د طالبانو رژيم وساتي.

د مقاومت جبهې مشر چې دمګړۍ په خپله له هېواده بهر ژوند کوي، د طالبانو له مخالفو خوځښتونو څخه غوښتنه کړې څو «د قوم، جغرافیې او ولایت» په نوم د طالبانو دسیسې ونه‌مني.

د یادونې ده، چې د ازادۍ جبهې نن (دوشنبه) د احمد مسعود، یونس قانوني او یو شمېر سیاسي مشرانو په ګډون انلاین غونډه ترسره کړې ده.

دا غونډه د ۱۴۰۲ کال په سالنګ کې د طالبانو د برید په ترڅ کې کې د اکمل امیر په ګډون د نوموړې جبهې د اوو غړو د وژل‌کېدو کلیزې په مناسبت جوړ شوې ده.

فرشته سدید په کاپيسا ولایت کې د راډيو بهار خبریاله وه او دمګرۍ د اسلام اباد په بي-۱۷ ښارګوټي کې اوسېده، خو د اوسېدو لپاره یې قانوني اسناد نه‌لرل.

د نوموړې د کورنۍ یوه غړي چې نه یې غوښتل نوم یې خپور شي، افغانستان انټرنشنل-پښتو سره په خبرو کې وویل، چې فرشتې سدید د ویزې په برخه کې یو کال جریمه شوې وه، خو د فرانسې سفارت اسناد یې لرل چې د نیول کېدو په وخت کې یې پولیسو ته ښکاره کړي وو.

نوموړي وویل: «فرشتې اسناد نه‌لرل. څو ورځې پولیس راغلل، خو دوی ورته دروازه خلاصه نکړه خو نن مازدیګر پولیس له خپل کور څخه نیولې ده چې له خپلو خویندو سره اوسېده. پولیسو ته یې پاسپورټ او د فرانسې سفارت له‌خوا ورکړل شوی سند هم ښودلی و او د جمعې په ورځ یې د فرانسې ویزه هم راغلې، اوس د پولیسو په کمپ کې ده، ار اس اېف او نور خبریالان په دې هڅه کې دي، چې نوموړې خوشې کړي، خو تر اوسه خوشې شوې نه ده».

د یادې خبریالې د کورنۍ دغه غړي وویل، که نوموړې جبري بېرته افغانستان ته ولېږل شي، نو د طالبانو له لورې به ونیول شي.

دی زیاتوي: «فرشته سدید له طالبانو راتښتېدلې او پاکستان ته راغلې ده، که ډېپورټ شي او تورخم ته ورسېږي، نو موږ مطمین یو چې په تورخم کې به ونیول شي او زنداني به شي. موږ د بشري حقونو له سازمانونو هیله کوو چې د فرشتې په خلاصېدو کې همکاري وکړي.»

د فرشتې کورنۍ د ملګرو ملتونو، د بشر حقونو او د خبریالانو اړوندو سازمانونو څخه غوښتنه کوي، چې د هغې په خلاصون کې همکاري وکړي او نوموړې له جبري بېرته ستنولو وژغوري.

په پاکستان کې له تېرو درېیو میاشتو راپدېخوا د پولیسو له لورې کور په کور د افغان کډوالو تالاشۍ روانې دي، زیات شمېر افغانان نیول شوي او جبري بېرته افغانستان ته ستانه کړل شوي او زیات شمېر لا هم د دوی له‌خوا د افغان کډوالو لپاره په ځانګړو کمپونو کې ساتل کېږي چې جبري بېرته ستانه کړل شي.

معلومات ښيي، چې تر اوسه د پاکستان حکومت لږ تر لږه شپږ لکه افغان کډوال په جبري توګه بېرته افغانستان ته ستانه کړي او لا هم دا لړۍ روانه ده.