متقي له قطرۍ وزیرې سره د پوهنې او روغتیا په تړاو خبرې کړې

ملا عبدالغني برادر د چار شنبې په ورځ، د غويي پر لسمه، د کندهار په سپین بولدک ولسوالۍ کې له پاکستان څخه په جبري توګه بېرته راستنو شویو کډوالو سره د لیدنې پرمهال ویلي، چې د بل تر واک لاندې خاوره کې د مالکیت احساس، عزت او غرور نشته.

نوموړی وايي، د مالکیت احساس او خوشحالې یوازې په خپله خاوره کې ده.

هغه زیاته کړې، «موږ پوهېږو چې تاسې په جبري او ناڅاپي توګه د خپلو کورونو پرېښودلو ته اړ شوي یاست، کاروبارونه مو خراب شوي، ډېر وسایل او امکانات مو پاتې شوي، تعلیم او زده کړې مو نیمګړي پاتې شول. روښانه ده چې دا سخت حالت دی.»

دغه طالب چارواکی وايي، چې د راستنو شویو افغانانو لپاره به د کار کولو زمینه او د هغوی ماشومانو ته به د زده کړو اسانتیاوې برابرې کړي. برادر وايي، « ستاسې د ستونزو د حل لپاره به له ټولو امکاناتو استفاده وکړو. ماشومان به مو مدارسو او ښوونځیو ته ځي، کاروبارونه به مو جوړېږي او ټولې ممکنه اسانتیاوې به درته برابرېږي.»

نوموړي پر همدغه مهال پر نړیوالو مرستندویه موسسو غږ کړی، چې د راستنېدونکو افغانانو لاسنیوی وکړي.

له پاکستان څخه په جبري توګه د افغان کډوالو د بېرته ستنولو لړۍ په ۲۰۲۳ کال کې پیل شوې او طالبان وايي، تردې مهاله شاوخوا شپږ سوه زره افغانان بېرته افغانستان ته راستانه شوي او دا لړۍ لا هم دوام لري.

د سې شنبې په ورځ، د مرغومي پر نهمه، د روسیې د پینزا ولایت والي د ازبکستان په پلازمینه تاشکند کې د « اننوپرام- منځنۍ اسیا» په نامه نندارتون کې د ګډون پر مهال اعلان وکړ، چې ولایت یې غواړي د خپلو صادراتو جغرافیه افغانستان ته وغځوي.

اولیګ مېلنیچینکو پر خپلو ټولنیزو شبکو ولیکل، چې « موږ اراده لرو چې د ترمذ نړیوال سوداګریز مرکز له لارې خپل توکي افغانستان ته صادر کړو».

نوموړي وویل، چې دغه مرکز د افغانستان او ازبکستان پر پوله د ازادې سوداګرۍ په سیمه کې فعالیت کوي.

افغانستان ته د خپلو صادراتي پلانونو په اړه مېلنیچینکو د ازادې سوداګرۍ د «ایریتوم» سیمې له مرستیال مدیرسنجر صادقوف سره هم خبرې کړې دي.

د روسیې د پینزا والي څرګنده کړه، « موږ وړاندیز کوو چې فرنیچر، غیرالکولي مشروبات او د ترکي غوښې محصولات افغانستان ته صادر کړو. زموږ توکو ته هلته لېوالتیا شته، نو ژر تر ژره به یو ځانګړی پلاوی ترمذ ته واستوو، چې د دغه مرکز له شرایطو سره له نږدې اشنا شي».

پینزا ولایت د روسیې د ۱۷ نورو سیمو تر څنګد تاشکند په صنعتي نندارتون کې خپل توکي او محصولات نندارې ته وړاندې کړل، چې د یاد ولایت ۵ شرکتونو هم پکې ګډون درلود.

مېلنیچینکو پر خپل ټیلیګرام کانال څرګنده کړې چې د دې لیدنې هدف دا دی چې افغانستان ته د پینزا ولایت د محصولاتو د صادراتو احتمالي فرصتونه وڅېړل شي.

د طالبانو د بهرنو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د عمان شاهي حکومت د پاچا هیثم طارق ال سعید د کوچني اختر د مبارکې ورځې په پار صادر شوي ځانګړي فرمان پر بنسټ ۹ تنه افغان بندیان خوشي شول.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د یادو افغان کډوالو له ډلې یې شپږ تنه افغانستان ته راستانه شوي او پاتې درې تنه به هم ډیر ژر هېواد ته راستانه شي.

طالبانو د عمان له زندان څخه ازادو شویو ۹ تنو افغان بندیانو نومونه هم په ډاګه کړي دي.

طالبانو د یادو افغان بندیانو د خوشې کېدو له امله د عمان شاهي حکومت څخه د نورو همکاریو غوښتنه کړې.

د طالبانو تر واک لاندې د چاپیریال ساتنې ملي ادارې له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې مطیع الحق خالص د جاپان له سفیر تاکایوشي کورومییا سره د لیدنې پرمهال د چاپېریالي موضوعاتو په اړه خبرې کړې.

خالص په دې لیدنه کې له جاپان څخه غوښتنه کړې، چې له چاپېریالي کنوانسیونونو غوښتنه وکړي، څو د افغانستان ځنډول شوې چاپېریالي پروژې بیا پیل شي او افغانستان ته د فعال غړي په توګه په ټولو نړیوالو غونډو کې بلنه وکړل شي.

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د افغانستان ګڼې چاپېریالي پروژې ځنډول شوې دي.

همدارنګه د طالبانو تر واک لاندې د چاپیریال ساتنې ملي ادارې رییس له جاپان څخه غوښتنه کړې، چې د اقلیم بدلون په ۳۰م نړیوال کنفرانس کې دې دغې ډلې ته د ګډون برابره کړي، څو له اقلیمي بدلون سره د جوړښت په برخه کې ځانګړې شوې بودجې ته لاسرسی پیدا کړي.

د اقلیم بدلون نړۍوال کنفرانس ۳۰ مه ناسته (COP-30) د روان کال په نومبر میاشت کې د برازیل په بیلم ښار کې ترسره کیږي. په دغه کنفرانس کې د نړۍ هېوادونه راټولیږي او د اقلیم بدلون پروړاندې ګډې پرېکړې کوي.

مطیع الحق خالص ویلي:«جاپان باید د چاپېریالي تجهیزاتو، د ظرفیت لوړونې لنډ مهاله او اوږدمهاله پروګرامونو په جوړولو کې له افغانستان سره مرسته وکړي.»

د طالبانو د چاپیریال ساتنې ادارې ویلي، چې د جاپان سفیر د افغانستان ځنډول شويو چاپېریالي پروژو د بیا پیل په اړه د همکارۍ ژمنه کړې ده.

طالبان وايي، افغانستان په نړیواله کچه د اقلیمي بدلون له ناوړه اغېزو څخه شپږم متضرر هېواد دی.

د پاکستان دولتي ټلویزیون رپوټ ورکړی، چې د اپرېل ۲۹ او ۳۰ ترمنځ شپه کې د هند پوځ د کیاني او منډل سیمو په اوږدو کې پر ګډه پوله ډزې پیل کړې، چې پاکستاني ځواکونو سملاسي ځواب ورکړ او د هندي پوځ پر پوستو یې برید وکړ.

یاده سرچینه ادعا کوي، چې د پاکستاني پوځ په ځوابیه برید کې د هند څو پوځي پوستې زیانمنې شوې دي.

پاکستان وایي چې کره استخباراتي معلومات لري چې هند غواړي په راتلونکو ۲۴-۳۶ ساعتونو کې د پهلګام د برید په پلمه پوځي اقدام وکړي.

د اپرېل ۲۲ نېټې برید کې وسله‌والو بریدګرو د کشمیر په پهلګام کې د هندو سیلانیانو پر ډله برید وکړ، چې۲۶ تنه یې ووژل.

هند ادعا کوي چې بریدکوونکي، چې دوه یې پاکستانیان دي، د ترهګرو ډلې غړي وو، خو پاکستان دا تورونه رد کړي او د بې‌طرفه تحقیقاتو غوښتنه یې کړې.

له برید وروسته دواړو هېوادونو متقابل اقدامات کړي دي. هند د پاکستاني وګړو لپاره ویزې بندې کړې دي او پاکستان خپل فضایي حریم د هندي الوتنو پرمخ تړلی دی.

د هند د بهرنیو او دفاع وزارتونو له خوا تر اوسه کوم غبرګون نه دی ورکړل شوی، خو د هندي رسنیو له مخې، صدراعظم نریندرا مودي د امنیتي کابینې بېړنۍ ناسته رابللې او خپلو نظامي مشرانو ته یې ویلي چې د غبرګون پرېکړه کول د هغوی صلاحیت دی.

په ورته وخت کې د هند پوځ ویلي، تېره شپه له ګڼو پاکستاني پوستو څخه «بې‌ځایه ډزې» شوې دي.

ملګرو ملتونو، امریکا،چین، سعودی عربستان او بریتانیا له دواړو خواوو غوښتي چې د شخړې له پراخېدو ډډه وکړي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرش ویلي، د جګړې غځېدل د ناورین سبب کېدلی شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ټاکل شوې له دواړو هېوادونو سره خبرې وکړي.

بریتانیا خپلو وګړو ته سپارښتنه کړې چې له څو محدودو مواردو پرته دې جمو او کشمیر ته سفر نه‌کوي.