• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

سرچینې: طالبانو د خوست شېخ زاید پوهنتون ۱۲۰ استادان او اداري کارکوونکي له دندو وشړل

۲۲ غویی ۱۴۰۴ - ۱۲ می ۲۰۲۵، ۱۹:۳۳ GMT+۱تازه شوی: ۲۲ زمری ۱۴۰۴ - ۱۳ اګست ۲۰۲۵، ۰۹:۵۱ GMT+۱

له خوست نه لږترلږه درېیو باوري سرچینو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل چې طالبانو د دغه ولایت له دولتي شېخ زاید پوهنتون نه د «تنقیص» په نوم د استادانو او کارکوونکو د ګوښه‌کېدو لړۍ پیل کړې ده.

سرچینو د دوشنبې په ورځ (د غويي ۲۲مه) زیاته کړه، چې طالبانو د یاد پوهنتون د یو شمېر استادانو او کارکوونکو د ګوښه‌کېدو لېستونه چمتو او همدا نن دغې ډلې یو شمېر استادان او اداري کارکوونکي خپلو کورونو ته رخصت کړي دي.
د افغانستان انټرنشنل-پښتو د سرچینو د معلوماتو پر بنسټ، طالبانو شاوخوا ۱۲۰ استادانو او اداري کارکوونکو ته سپارښتنه کړې، چې نور شېخ زاید پوهنتون ته له ورتګ نه ډډه وکړي.
د سرچینو په وینا، په دې لېستونو کې ټول د جمهوري نظام د ماسټرۍ، پوهاندۍ او دوکتورا درجې درلودونکي استادان په نښه شوي او په وینا یې، دا لړۍ به دوام ولري.
سربېره پر دې، له دغه تنقیص نه د یاد پوهنتون یو شمېر نور پخلي‌کوونکي، صفاکاران او نور اداري کارکوونکي هم په امن نه دي او ښايي په نېږدې راتلونکي کې له خپلو دندو ګوشه شي.
سرچینو د شېخ زاید پوهنتون د یوه استاد په حواله ویلي، چې طالبان غواړي د تنقیص په نوم هغه استادان چې د دغې ډلې نه‌خوښېږي، له شېخ زاید پوهنتون نه ګوښه کړي او پر ځای یې د دغې ډلې له مدرسو فارغ ملایان وګوماري.
یوه استاد د نوم نه ښودلو په شرط د افغانستان-پښتو سرچینې ته وویل:« طالبان به له دې وروسته په پوهنتونونو او نورو ادارو کې د تنقیص په نوم هغه کسان هدف وګرځوي، چې د دوی نه خوښېږي او یا له جمهوري نظام ورپاتې دي، نو دا د طالبانو لپاره ښه پلمه ده چې زرګونه ماسټر او دوکتورا لرونکي کسان رخصت او پر ځای یې پوهنتون ته خپل ملایان دننه کړي.»
د یادونې ده، چې طالبانو تر دې وړاندې د ننګرهار، کونړ، پروان، لغمان، بدخشان او یو شمېر نورو دولتي پوهنتونونو نه د جمهوري نظام یو شمېر مسلکي استادان د بېلابېلو پلمو له‌مخې ګوښه کړل.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته په علمي او تخصصي مرکزونو کې د اکاډمیکو کسانو ګوښه‌کېدل په سېستماتیک شکل روان دی او یاده ډله هڅه کوي، چې په دې ځایونو کې له خپلې ایډيالوژۍ سره جوړ او د مدرسو ملایان وګوماري.
د طالبانو له‌خوا پر مدرسې د پوهنتون د بدلېدو روان بهیر د افغان اکاډمیکو شخصیتونو، محصلانو او استادانو ترمنځ پراخې اندېښنې راپاورلي دي.
څه موده مخکې د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزارت د انسجام کمېټې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ويلي و، چې دغه وزارت د البيروني او پروان پوهنتونونو ۱۴ استادان د استادۍ له دندو ګوښه او اداري بستونو ته یې تبديل کړي دي. ورپسې دغې ډلې د بدخشان پوهنتون شپږ استادان هم له دندو ګوښه کړل.
په افغانستان کې د پوهنتونونو د متخصصو او تجربه‌لرونکو استادانو د ګوښه‌کېدو بهیر داسې مهال روان دی، چې هېواد تر بل هر وخت ډېر علمي او مسلکي پرمختګ ته اړتیا لري.
دا په داسې حال کې ده، چې طالب چارواکو په ځلونو د پوهنتون له هغو استادانو چې له افغانستانه وتلي غوښتي څو بېرته هېواد ته ستانه شي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

سرچینې: څو لوړپوړو طالب چارواکو د طالبانو د رسنیز فعال جنرال مبین د خوشې کولو هڅې پیل کړې

•
•
•

نور کیسې

امریکا افغانانو ته د لنډمهالي خوندیتوب پروګرام تمدید رد کړ

۲۲ غویی ۱۴۰۴ - ۱۲ می ۲۰۲۵، ۱۹:۱۲ GMT+۱

د امریکا د کورني امنیت وزارت اعلان کړی، چې د افغان کډوالو لپاره د لنډمهالي خوندي وضعیت (TPS) به نور تمدید نه شي. دا وضعیت به د ۲۰۲۵کال د مې په ۲۰ نېټه پای ته ورسېږي او د جولای په ۱۲مه به بشپړ ختم شي.

د دغه وزارت په یوې اعلامیه کې د کورني امنیت وزیرې کریستي نویم په وینا، د افغانستان امنیتي او اقتصادي وضعیت ښه شوی او نور د TPS شرایط نه پوره کوي.

نوموړې وايي، ځیني TPS لرونکي کسان د درغلیو او امنیتي ګواښونو له امله تر څېړنو لاندې دي، نو د TPS ختمول د امریکا د ملي ګټو لپاره اړین دي.

د قانون له مخې، لږ تر لږه ۶۰ ورځې مخکې له دې چې د TPS موده پای ته ورسېږي، وزارت اړ دی چې له اړوندو امریکایي ادارو سره مشوره وکړي او د هغه هېواد وضعیت وارزوي، تر څو معلومه کړي چې د TPS د تمدید لپاره شرایط لا هم پر ځای دي که نه او که وي، نو څومره موده باید تمدید شي.

وزیرې نویم وویل: «دا اداره TPS بېرته خپل اصلي، موقتي هدف ته راګرځوي. موږ د خپلو همکارو ادارو سره یوځای د افغانستان وضعیت وڅېړه او دا پایله مو ترلاسه کړه چې افغانستان د TPS شرایط نه پوره کوي. هلته د امنیت وضعیت ښه شوی، اقتصاد یې باثباته شوی او نور داسې شرایط نه شته چې افغانان دې بېرته خپل هېواد ته ستانه نه شي. برسېره پردې دا پرېکړه د امریکا د ملي ګټو سره همغږې ده، ځکه زموږ ریکارډونه ښيي چې ځیني TPS لرونکي کسان د درغلیو او د عامه خوندیتوب او ملي امنیت ته د ګواښ له امله تر څېړنو لاندې دي. د TPS ارزونه د کډوالو د نظام د شفافیت د بېرته راوستلو یوه مهمه برخه ده.»
دا پرېکړه د امریکا د تابعیت او کډوالۍ خدماتو (USCIS) له خوا د افغانستان د وضعیت د ارزونې پر بنسټ او له بهرنیو چارو وزارت سره په مشوره شوې ده.

د کورني امنیت وزیرې دا هم وویل، چې د امنیتي او اقتصادي وضعیت ښه والي ته په کتو، افغان وګړي بېرته خپل هېواد ته ستنول د هغوی شخصي امنیت ته ګواښ نه متوجه کوي. همدارنګه، دا پرېکړه وشوه چې افغانانو ته د لنډمهال لپاره په امریکا کې د پاتې کېدو اجازه ورکول د امریکا د ملي ګټو خلاف ده.

د راپورونو له مخې، نږدې ۱۴ زره افغان کډوالو د ټي پي اېس (لنډمهالي خوندیتوب) پروګرام له مخې په متحده ایالاتو کې ژوند کوي، چې له دغې ډلې ډېر شمېر یې لا هم په دې باور دي چې په افغانستان کې یې ژوند له ګواښ سره مخ دی.

یوه جګپوړي بریتانیايي جنرال بریتانیا ته د افغان شاهدانو د تګ مخه نیولې

۲۲ غویی ۱۴۰۴ - ۱۲ می ۲۰۲۵، ۱۸:۰۳ GMT+۱

یو لوړپوړی بریتانیایی جنرال، چې په افغانستان کې یې د ځانګړو ځواکونو مشري کوله، تورن شوی چې د یادو ځواکونو د جنګي جرمونو د افشا کېدو د مخنیوي لپاره یې د افغان ځانګړو ځواکونو د سرتېرو سلګونه پناه غوښتنلیکونه رد کړي، څو دا احتمالي شاهدان برېتانیا ته لاړ نه شي.

جنرال سر ګوین جنکینز، چې اوس د بریټانیا د دفاع وزیر ستراتیژیک سلاکار دی، له هغه راهیسې له سختو نیوکو سره مخ دی، چې څرګنده شوې هغه دبریټانیا د ځانګړو ځواکونوله خوا د مشکوکو وژنو راپور نه و ورکړی او وروسته یې هغه افسر ته د پنا غوښتنو د ارزونې دنده وسپارله، چې پخپله هم د افغانستان په ماموریت کې ښکېل و.

د بي بي سي له څېړنو سره سم، د زرګونو افغان سرتیرو، په تېره د "ټریپلز" په نوم ځانګړو ځواکونو د پناه غوښتنلیکونه، چې له بریټانیايي ځانګړو ځواکونو سره یې اوږه په اوږه جګړه کړې، رد شوي.

سرچینې وایي، ځینې دغه افغان سرتیري وروسته د طالبانو له‌خوا شکنجه او وژل شوي دي.

د بیځایه شویو افغانانو د مرستو پروګرام کارکوونکو د پروسې د اعتبار پر وړاندې شک څرګند کړی، او اسناد ښيي، چې بریتانیايي ځانګړو ځواکونو ته د "ویټو" حق ورکړل شوی و، څو د غوښتنلیکونو پایله بدله کړي.

یو پخوانی وزیر، جاني مرسر، د جنورۍ ۲۰۲۴ په یوه لیک کې د دغو ځواکونورول "د پام وړ تضاد" بللی و او خبرداری یې ورکړی، چې دا مساله به د افغان تحقیق ډلې له لوري بربنډه شي.

د بریټانیا دفاع وزارت ویلي، هېڅ داسې شواهد نشته چې د افغان سرتېرو د شهادت مخه دې نیول شوې وي، خو بي بي سي وايي، چې د جنرال جنکینز د پرېکړو له امله، لسګونه افغان سرتیري برېتانیا ته نه دي پرېښودل شوي، چې دا د شفافو تحقیقاتو پر وړاندې خنډ ګڼل کېږي.

د محمد صادق په ګډون؛ پاکستاني پلاوي او طالبانو په تورخم کې ناسته کړې

۲۲ غویی ۱۴۰۴ - ۱۲ می ۲۰۲۵، ۱۶:۳۱ GMT+۱

د تورخم کميسارۍ په انګړ کې د طالبانو د تورخم کميسار ملا عبدالجبار حکمت او د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق ترمنځ دوه اړخیزه ناسته شوې. په دې ناسته کې د موجودو ستونزو حل او د خلکو لپاره د لا زیاتو اسانتیاوو رامنځته کولو په تړاو خبرې شوې دي.

د طالبانو د حکومت سیمه‌ییزو چارواکو او د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د دوشنبې په ورځ په تورخم ښارګوټي کې ناسته کړې، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ پراخوالي، د ناروغانو او مسافرو تګ‌راتګ، جنازو او ودونو، کډوالو ته د انساني چلند او نورو دوه اړخیزو موضوعاتو په اړه پکې بحث شوی دی.

په تورخم کې د طالبانو کمیسار وايي، چې دې ته ورته ناستې وخت ناوخت د دواړو لوریو له خوا ترسره کیږي، چې ځینې موضوعات پرې تر یوه بریده حل شوي او دې ناسته کې د پاتې نورو مسایلو د حل ژمنې وشوې.

ناسته کې دواړو لورو یو بل ته ډاډ ورکړی، چې د یادو ستونزو د حل لپاره به خپلې هڅې او همکارۍ لا پیاوړې کړي.

په همدې حال کې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازي محمد صادق وایي، د تورخم په لویه لاره یې تورخم ښارګوټي کې د طالبانو او پاکستاني چارواکو په غونډه کې ګډون کړی.

هغه پر خپل اېکس ولیکل، چې دا غونډه په دوستانه فضا، همکارۍ او متقابل درناوي کې ترسره شوې ده.

طالبان: اقلیمي بدلون په افغانستان کې د ماشومانو ژوند، روغتیا او زده‌کړې له خطر سره مخ کوي

۲۲ غویی ۱۴۰۴ - ۱۲ می ۲۰۲۵، ۱۵:۲۸ GMT+۱

د طالبانو د چاپېریال ساتنې ملي ادارې عمومي رییس مطیع‌الحق خالص په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سازمان د ماشومانو ملاتړ ادارې (یونېسف) له استازي تاج‌الدین اویوواله سره کتلي دي. مطیع الله خالص وايي، چې اقلیمي بدلون په افغانستان کې د ماشومانو ژوند، روغتیا او زده کړې له خطر مخ کوي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس ته د چاپېریال ساتنې ملي ادارې له قوله لیکلي چې په دې کتنه کې خالص ویلي دي: «افغانستان د اقلیمي بدلون له جدي پایلو سره مخ دی او د وچکالۍ دوام، بې وخته سېلابونه، د طبیعي منابعو تخریب او د هوا ککړتیا نه یوازې د اقتصادي او ټولنیزو ستونزو لامل کېږي بلکې د ماشومانو ژوند، روغتیا او زده‌کړې هم له خطر سره مخ کوي.»

هغه د ملګرو ملتونو سازمان د اقلیم بدلون د کنوانسیون سکرتریت ته په ملي کچه د افغانستان د ټاکل شوې ونډې (ان‌ډي‌سي -۲) سند په چمتو کولو کې د «یونېسف» د تخنیکي همکارۍ مننه کړې او د «کاپ – ۳۰» اقلیمي کنفرانس لپاره د لار نقشې جوړولو، د ظرفیت لوړونې پروګرامونو، د اوږدمهالو او لنډمهالو کورسونو د تنظیم او د هوا او اوبو د فزیکي، کیمیاوي او بیولوژیکي خواصو د تحلیل په برخه کې یې د یادې ادارې د همکارۍ او ملاتړ غوښتنه کړې ده.

د «یونېسف» استازي هم د ماشومانو پر رواني، فزیکي او ټولنیز وضعیت او د اقلیمي بدلون پر ناوړو اغېزو خبرې کړې دي او ویلي یې دي چې ماشومان د اقلیمي بدلون او چاپېریالي ستونزو له امله له خپلو کورونو بې‌ځایه کېږي، ښوونځي پرېږدي او د خوارځواکۍ، ناروغیو او بې‌وزلۍ له ګواښونو سره مخ دي.

هرات کې ښوونکي: په وږې خېټه درس نه شو ورکولای، دوه میاشتې کیږي معاش مو نه دی اخېستی

۲۲ غویی ۱۴۰۴ - ۱۲ می ۲۰۲۵، ۱۴:۳۸ GMT+۱

په هرات کې یو شمېر ښوونکي وایي چې له دوو میاشتو راهیسې یې معاشونه نه‌دي ترلاسه کړي او د طالبانو له ادارې غواړي چې ژر تر ژره دې ستونزې ته رسېدنه وکړي. دوی ټینګار کوي چې په وږې خیټې، تشو جېبونو او مضطربو ذهنونو زده‌کوونکو ته تدریس نه‌شي کېدای.

یوه ښوونکي چې نه یې غوښتل نوم‌ یې واخیستل شي، افغانستان انټرنشنل ته وویل، « په داسې حالت کې څنګه تمه لري چې موږ په حوصله، تمرکز او شوق سره ټولګي ته لاړ شو؟ دا ناشونې ده چې په لوږي او اندېښنو درس ور کړو».

دوی زیاتوي چې د معاشونو نه‌ورکولو د دوی د کورنیو ژوند له سخت اقتصادي فشار سره مخ کړی، او حتا تر دې چې ښوونځي ته د تګ‌ راتګ کرایه نه‌لري.

یوه بله ښوونکې وایي، « موږ هم انسانان یو، مسوولیتونه لرو. معاش زموږ حق دی، نه کوم احسان. که د هېواد راتلونکی زموږ په لاس جوړېږي، باید زموږ اوسني وضعیت ته هم پام وشي».

دا یوازې د هرات ښوونکي نه‌دي. له دې وړاندې د کندهار، خوست او ننګرهار ښوونکو هم ورته شکایتونه کړي.

دوی اندېښنه څرګنده کړې چې د معاشونو ځنډ یې نه یوازې کورنۍ له ستونزو سره مخ کوي، بلکې د تدریس کیفیت هم تر اغېز لاندې راولي.

پر افغانستان د امریکا د مرستو له بندېدو وروسته، طالبانو خپلو دولتي کارکوونکو ته ویلي وو چې ښايي د دریو میاشتو معاشونه یې وځنډېږي.

په داسې حال کې چې طالبان د پوهنې نظام پر «اسلامي کولو» تمرکز کوي، د ښوونکو دا اقتصادي بحران یوه ستره ننګونه ده چې کولی شي د هېواد د ښوونیز سیستم بنسټونه کمزوري کړي.