• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

رینا امیري: افغانستان کې روان وضعیت نه یوازې یوه تراژیدي، بلکې د بشریت پر وړاندې جرم دی

۳۰ غویی ۱۴۰۴ - ۲۰ می ۲۰۲۵، ۱۰:۰۵ GMT+۱

د افغان ښځو نجونو او بشري حقونو لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت پخوانۍ ځانګړې استازې رینا امیري وایي، چې ټول باید د افغان مېرمنو ترڅنګ ودرېږي؛ ځکه چې په خبره یې افغانستان کې روان وضعیت نه یوازې یوه تراژیدي، بلکې د بشریت پر وړاندې جرم دی.

نوموړې دغه څرګندونې د کلیفورنیا ایالت په سکرمېنټو ښار کې د «جنسیتي توپیر پای ته ورسوئ» تر عنوان لاندې یوې ناستې ته کړې دي.

هغې ویلي، جلاوطنه افغانان د افغان ټولنې هغه پیاوړي استازي دي، چې هیڅکله د بشري حقونو د ټینګښت لپاره په خپله مبارزه کې نهیلي شوي نه دي.

هغې د هغو مېرمنو د ملاتړ غوښتنه وکړه، چې په دغه ډول سختو شرایطو کې د طالبانو تر واک لاندې جنسیتي توپیر سره په افغانستان کې ژوند کوي.
اغلې امیري زیاته کړه، چې نړۍواله ټولنه باید طالبان د افغانستان دننه د هر ډول جرم په تړاو مجرم وګڼي او هغوی ځواب ورکونې ته راوکاږي.
د اغلې امیري ترڅنګ په دغې ناسته کې جلاوطنه افغان ښځینه فعالانو او د ځینو نورو هېوادونو ښځینه فعالانو هم ګډون کړی و.
د دغې ناسته په خبرپاڼه کې ښځینه‌و ګډونوالو له حوالې راغلي، چې افغانان باید د ښځو د وضعیت د ښه‌والي او د طالبانو د جنسیتي توپیر د پای ته رسولو لپاره په ګډه سره کار وکړي.
د دغه ناستې ویناوالو په افغانستان کې د ښځو وضعیت د اندېښنې وړ وباله او ویې ویل، چې د ښځو د طبیعي حقونو محدودول باید د ټولو نړۍوالو معیارونو سره سم د «جنسیتي توپیر» په توګه په رسمیت وپېژندل شي.
ملک ستیز چې د نړۍوالو اړیکو او بشري حقونو کارپوه دی په ناسته کې یې د خپلې وینا پرمهال وویل، اوس‌مهال د طالبانو نظام، د دغې ډلې د مشرتابه فتواګانې او د دوی ستره محکمه په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې عمل کوي.
هغه زیاته کړه، چې اوسني شرایط یوازې د ښځو محدودول نه دي؛ بلکې د طالبانو له‌خوا «جنسیتي توپیر» دی.
د افغان-امریکن بنسټ مشر استیو فاریابي په امریکا کې له بېلابېلو سازمانونو او له سنا جرګې غوښتي، چې طالبانو تر واک لاندې له دغه وضعیته د افغان مېرمنو د وتلو لپاره دې هڅه وکړه.
هغه له نړۍوالې ټولنې او په ځانګړې توګه له ملګرو ملتونو او امنیت شورا وغوښتل، چې د افغان ښځو ملاتړ وکړي او ټینګار یې وکړ، چې طالبان باید په هیڅ حالت کې په رسمیت ونه پېژندل شي.
د ښاغلي فاریابي په وینا، د امریکا کانګرس باید طالبانو ته هر ډول مرستې ودروي او له دغې ډلې سره دې له هر ډول تعامل څخه ډډه وکړي.
په دغې ناسته کې د ګلشن یوسف‌زۍ، حسینا جلال، میترا مهران، سپوږمۍ ناصري او بلقیس احمدي په څېر ګڼو د بشري حقونو او د ښځو د حقونو فعالانو خبرې کړې دي.
په راپور کې راغلي، چې د دغې ناستې اصلي موخه له هېواده بهر د بېلابېلو سازمانونو ترمنځ د طالبانو له‌خوا د «جنسیتي ټوپیر» پر وړاندې د مبارزې په برخه کې همغږي ښودل شوې ده.

ترویج لرونکی

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته
۱

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۲
ځانګړی راپور

له رخشانې تر فرزانې؛ غور کې د یوې ځوانې ښځې د وژنې زړه‌بوږنوونکې کیسه

۳

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

۴

د ۲۰۲۶کال مټ ګالا؛ د ایشا امباني له ۱۸۰۰ الماسو جوړو شويو جامو د ټولو پام ځان ته واړاوه

۵

ازبکستان له چین څخه افغانستان ته نوې سوداګریزه لاره پرانېسته

•
•
•

نور کیسې

ای او ایم: له پاکستان څخه د راستنېدونکو ښځو او ماشومانو وضعیت د اندېښنې وړ دی

۳۰ غویی ۱۴۰۴ - ۲۰ می ۲۰۲۵، ۰۹:۳۲ GMT+۱

د کډوالۍ نړۍوال سازمان وایي، چې زرګونه افغانان له پاکستان څخه وتلو ته اړ شوي، چې د ډیرو راستنېدونکو ښځو او ماشومانو وضعیت د اندېښنې وړ دی. د دغه سازمان په وینا، د راستنېدونکو نیمایي برخه د خپلو اساسي اړتیاوو د پوره کولو لپاره په بشري مرستو تکیه کوي.

ای او ایم زیاتوي: «مونږ په فعاله توګه په اغیزمنو برخو کې د اړین ملاتړ چمتو کولو لپاره د ټیمونو په ګمارلو سره د بحران سره مبارزه کوو.»

دغه سازمان په خواله رسنۍ ایکس لیکلي، چې یوازې تېره میاشت له پاکستان څخه ۱۲۸۰۰۰ کډوال افغانستان ته راستانه شوي دي.

د کډوالۍ نړیوال سازمان زیاتوي، چې دوی له راستنېدونکو کډوالو سره د خپلو کارکونکو له لارې د خوړو، نغدي ملاتړ، روغتیایي خدمات، رواني پاملرنې او محافظتي خدمات ترسره کوي، خو دا مرستې بسنه نه کوي او لا نورو مرستو ته اړتیا لیدل کېږي.

بلخوا د همدغه سازمان مشرې مې هیونګ پارک د اروپا بشري مرستو په څلورم فورم کې ویلي، چې له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته د افغانانو جبري ستنېدل د هغو کورنیو لپاره ستونزې زیاتوي؛ کومې چې د افغانستان دننه بشري مرستو ته اړتیا لري او په دغه مرستو تکیه کوي.
هغه وایي: «اوس‌مهال په افغانستان کې یو داسې رژیم واکمن دی، چې په نړیوال کچه چا په رسمیت نه دی پېژندلی. او هغه وضعیت چې نن په دغه مېز وړاندې شوی، هغه د دغه وضعیت له امله دی.»

د ایران په کرمان کې د افغان کډوالو د یوه بس چپه کېدو پېښه کې ۲۲ تنه ټپیان شوي

۳۰ غویی ۱۴۰۴ - ۲۰ می ۲۰۲۵، ۰۷:۰۸ GMT+۱

ایزاني رسنیو خبر ورکړی، چې د دغه هیواد د کرمان په جوپړ سیمه کې د یوه بس د چپه کېدو پېښه کې ۲۲ افغان کډوال چې افغانستان ته د ستنولو لپاره لېږدول کېدل ټپیان شوي دي.

د ایراني رسنیو د راپور له مخې، د کرمان د بیړني حالت د څانګې مشر سید محمد صابري ویلی، چې دا پیښه نن سې شنبه د (غوایي په ۳۰مه ) د باغین-جوپر په لویه لاره کې رامنځته شوې ده.

د هغه په ​​وينا، بس له اصفهان څخه زاهدان ته روان و چې ۴۲ مساپر په کې وو، چې پنځه تنه یې ایرانیان او ۳۷ افغانان هم په کې وو، چې افغانستان ته ستنول کېدل.

صابري زیاته: «مناسب روغتیایي تدبيرونه ونيول شوي، د پېښې په ځای کې د ۲۰ ټپيانو درملنه شوې او ۲۲ ټپيان د کرمان شهيد بهونر روغتون ته ولېږدول شوي دي.»

د هغه په ​​وینا، د پېښې د یوه ایراني قربانی پښه پرې شوې ده، او د نوروټولو ټپیانو عمومي حالت ښه او د ډاډ وړ دی.

د پاکستان حکومت څه باندې ۶۰۰ افغان کډوال په جبري ډول افغانستان ته ستانه کړي

۳۰ غویی ۱۴۰۴ - ۲۰ می ۲۰۲۵، ۰۶:۴۳ GMT+۱

د پاکستان حکومت تېره ورځ د (غوایي ۲۹مه ) ۶۲۹ افغان کډوال په جبري ډول افغانستان ته ستانه کړي دي. دغې ادارې خبریالانو ته په استول شویو معلوماتو کې ویلي، چې دغه کډوال یې د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه کړي.

د پښتونخوا ایالت د کورنیو او قبایلي چارو ادارې له‌خوا د خپرو شویو رسمي شمېرو له مخې په لېږدول شویو کډوالو کې ۸۹ د (ACC) کارت لرونکي او ۵۴۰ تنه بې اسناده افغانان شامل دي.

په معلوماتو کې راغلي، چې د پاکستان حکومت د افغان کډوالو د جبري لېږد په دویم پړاو کې تر دې مهاله یوازې د تورخم له لارې ۵۸۰۰۳۷ تنه کډوال افغانستان ته بېرته ستانه کړي دي، چې په ستنو شویو کې ۳۶۴۰۱ تنه د ( ACC ) کارت لرونکي او ۵۴۳۶۳۶ نور یې نااسناده افغانان شامل دي.

بلخوا د افغانستان لپاره د کډوالو د ملاتړ سازمان مشرې مې هیونګ پارک وایي، چې له ایران او پاکستان څخه د په جبري توګه د کډوالو د راستنېدو بله څپه پر لاره ده.

نوموړې وایي، له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته د افغانانو جبري ستنېدل د هغو کورنیو لپاره ستونزې زیاتوي؛ کومې چې د افغانستان دننه بشري مرستو ته اړتیا لري او په دغه مرستو تکیه کوي.
هغه وایي: «اوس‌مهال په افغانستان کې یو داسې رژیم واکمن دی، چې په نړیواله کچه چا په رسمیت نه دی پېژندلی. او هغه وضعیت چې نن په دغه مېز وړاندې شوی، هغه د دغه وضعیت له امله دی.»

نوموړې دغه څرګندونې تېره ورځ د اروپایي ټولنې د بشري مرستو په څلورمې ناسته کې کړې دي.

د پاکستان حکومت نږدې ۳۰۰ افغانان تر زنداني کېدو وروسته افغانستان ته ستانه کړي

۳۰ غویی ۱۴۰۴ - ۲۰ می ۲۰۲۵، ۰۵:۰۸ GMT+۱

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي، چې د پاکستان حکومت د دغه هیواد په بېلابېلو ښارونو کې۲۸۶ افغان کډوال تر زنداني کېدو وروسته د سپین بولدک له لارې افغانستان ته ستانه کړي دي.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغو افغانانو له یوې تر دوه ورځو پورې د پاکستان په زندانونو کې تېرې کړې وې او بیا افغانستان ته اېستل شوي دي.

د معلوماتو له مخې؛ دغه افغانان د (غوايي په ۲۹مه) نېټه د کندهار ولایت سپین بولدک له لارې ستانه کړل شوي دي.

له څه مودې راهیسې د پاکستان حکومت له دغه هېواد څخه په جبري توګه د افغان کډوالو د بېرته ستنولو د لړۍ دویم پړاو پیل کړی او هره ورځ په سلګونه افغان کډوال تر نیولو وروسته افغانستان ته په خبري ډول ستنوي.

بلخوا طالبانو په کراتو د پاکستان پر حکومت غږ کړی، چې په زوره د افغان کډوالو د ستنولو لړۍ ودروي، او دا یې د کډوالۍ د نړیوالو قوانینو خلاف عمل بللی دی.

همدا راز د د بښنې نړیوال سازمان په ګډون د کډوالو د ملاتړو یو شمېر سازمانونو له پاکستانه غوښتي، چې په جبري ډول د افغان کډوالو د اېستل کیدو بهیر ودروي؛ خو اسلام اباد دا ځل پر دې غوښتنو خپل غوږونه کاڼه کړي دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان: د بودیجې کمښت مېلیونونه خلک له روغتیایي خدمتونو بې‌برخې کړي دي

۳۰ غویی ۱۴۰۴ - ۲۰ می ۲۰۲۵، ۰۱:۵۵ GMT+۱

د روغتیا نړۍوال سازمان (WHO) د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د نړۍ لږ تر لږه ۷۰ هېوادونو کې خلک له روغتیایي خدماتو بې‌برخې شوي، چې پکې افغانستان هم شامل دی. دا وضعیت د روغتیايي پروګرامونو د تمویل د کمېدو له امله رامنځته شوی.

د روغتیا د نړۍوال سازمان مشر تدروس ادهانوم د روغتیا نړۍوالې مجمعې ته وویل: «ناروغان له درملنې محروم شوي، روغتیایي مرکزونه تړل شوي، روغتیایي کارکوونکو خپل کارونه له لاسه ورکړي او هغه پیسې چې خلک یې له خپل جېبه د درملنې لپاره ورکوي، زیاتې شوې دي.»

د دغه سازمان د راپور له مخې، اوسمهال د سازمان کلنۍ بودیجه کې ۶۰۰مېلیونه ډالره کسر شتون لري او اټکل کېږي، چې په راتلونکو دوو کلونو کې به د بودیجې کچه ۲۱ سلنه راکمه شي.

سلګونه تمویل کوونکو او دیپلوماتانو د دوشنبې په ورځ په ژنیو کې غونډه وکړه، څو له بیزوتڼاکې (monkeypox) وبا او نورو روغتیايي ناورینونو سره د مقابلې لارې ولټوي.

د افغانستان د روغتیا سیستم تر ټولو زیات زیان لیدلی

د روغتیا نړۍوال سازمان مخکې د کب په ۲۶مه په یوې اعلامیه کې خبرداری ورکړی و، چې د بودیجې کمښت ممکن په افغانستان کې د دې سازمان له لوري تمویلېدونکي ۸۰٪ روغتیايي خدمات ودروي.

د راپور له مخې، د وري میاشتې تر ۱۴پورې ۱۶۷ روغتیايي مرکزونه د بودیجې د نشتوالي له امله تړل شوي او که عاجله مداخله و نه شي، تر چنګاښ میاشتې پورې ښايي نور ۲۲۰ مرکزونه هم وتړل شي.

د امریکا وتلو د WHO مالي بنسټونه لړزولي

امریکا د ملګرو ملتونو د روغتیایي سازمان WHO شاوخوا یوه پر پنځمه برخه بودیجه ورکوله، خو د دې سازمان څخه د امریکا د وتلو له پلان سره، نه یوازې د کارکوونکو ګومارنه بنده شوې، بلکې د بودیجې کمښت هم پیل شوی.

اوس تمه ده، چې چین د سازمان تر ټولو لوی دولتي تمویل کوونکی شي او له نورو مالي مرستو سره یوځای د دې نړۍوال سازمان تر ټولو مهم مالي منبع وګرځي.

د نړۍوالو چارواکو ژوره اندېښنه

تدروس ادهانوم ویلي: «ډېرو وزیرانو راته ویلي چې ناڅاپي او پراخ مالي کمښتونه یې په هېوادونو کې د روغتیا سیستمونه ګډوډ کړي او د مېلیونونو انسانانو ژوند یې له خطر سره مخ کړی.»

هغه ټینګار وکړ، چې هېوادونه باید د دفاعي لګښتونو ترڅنګ، د روغتیا نړۍوالو تمویلونو ته هم جدي پام وکړي.

نوموړي وویل: «هېوادونه پر پوځي دفاع مېلیونونه ډالر لګوي، خو د هغو پټو ګواښونو پروړاندې چې کولی شي تر جګړو ډېر زیان ورسوي، لکه ناروغۍ ته ډېره لږه بودیجه ځانګړې کوي.»