د روسیې له خوا د طالبانو له رسمیت پېژندنې وروسته افغانان سره وېشل شوي دي. ځینې یې د هېواد د ښېرازۍ لپاره مثبته چاره ګڼي خو ځينې نور چې، شمېر یې تر لومړۍ ډلې ډېر دی په دې باور دي، چې افغانستان به یوځل بیا د روسیې په لومو کې بند شي.
روسیې په تدریجي توګه په لومړي سر کې د طالبانو نوم د ترهګرو ډلو له نوملړه واېست او بیا په مسکو کې د طالبانو د سفیر له منلو وروسته د تېرې پنجشنبې په ورځ د نړۍ په کچه لومړنی هېواد شو چې، طالبان یې په رسمیت وپېژندل.
د ګلف ټوډې د رپوټ له مخې، د روسیې له دې پرېکړې وروسته له هېواده بهر یو زیات شمېر افغان سیاستوالو، مخکښو څېرو، د مدني او د بشري حقونو او په ځانګړې توګه د ښځو د حقونو فعالانو د روسیې یاده پرېکړه ناسمه وبلله او زیاته یې کړه چې، په دې سره افغانستان څو کاله نور هم شاتګ وکړ.
په داسې حال کې چې، په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنۍ راهیسې پر طالبانو هر ډول نیوکه په شدت سره ځپل شوې او هېڅوک دې ته زړه نه ښه کوي چې په ښکاره توګه پر طالبانو نیوکې وکړي، په دې منځ کې یوه کابل مېشتي ځوان عاطف چې، اصلي نوم یې نه دی، فرانس پرس خبري آژانس ته ویلي، باوري نه دی چې، د افغانستان او روسیې تر منځ د اړیکو ښه کېدل به د عادي افغانانو په ژوند کې څه ښه والی راولي.
دغه ۲۵ کلن ځوان چې، دمګړۍ بېکاره هم دی وايي، "زه فکر کوم افغانستان به یو ځل بیا د روسانو په لومو کې راګیر شي، ستونزې به زیاتې شي او عام خلک به لکه مخکې، همداسې په ستونزو کې وي. خلک به په هر صورت کې خپلې مبارزې ته دوام ورکړي."
له دې سره سم، په کابل کې یو ۵۸ کلن سپین ږیری بیا وايي، په دې وروستیو کې د افغانانو تر منځ اندېښنې ډېرې شوې او په وینا یې د افغانستان د کشالې د حل لپاره نړیواله ټولنه باید یوه دایمي حل لاره ومومي.
د کابل دغه اوسېدونکی ګل محمد نومېږي او د روسیې له خوا د طالبانو د رسمیت پېژندنې په تړاو یې فرانس پرس اژانس ته ویلي، "د افغانستان اوسني وضعیت ته په کتو او له ټولو ستونزو سره سره ټول خلک اندېښمن دي. که چېرې نړۍ افغانستان په رسمیت وپېژني، نو موږ به خوشحاله شو، ځکه په اوسني وخت کې ان کوچنی شی هم موږ ته ډېر مهم دی."
د ښځو د حقونو فعالانې، په ځانګړي ډول هغه چې د طالبانو د حکومت د منزوي کولو غوښتونکې دي، د روسیې یاده پرېکړه یو شاتګ ګڼي. هغوی وايي، چې دا کار د طالبانو له خوا پر ښځو لګول شویو بندیزونو ته قانوني حیثیت ورکوي.
د روسیې د دغې پرېکړې په تړاو د سیمې او په ځانګړې توګه د افغانستان ګاونډيو هېوادونو محتاطانه دریځ غوره کړی او په ترڅ کې یې پاکستان ویلي چې په افغانستان کې د طالبانو رسمیت پېژندنې ته بېړه نهلري.
چین بیا د طالبانو د رسمیت پېژندلو په تړاو د روسیې پرېکړه ستایلې ده.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت دوه اونۍ وړاندې د مشرتابه غونډې تر نامه لاندې ۳۸مه غونډه ترسره کړه.
ددې غونډې د پرېکړو ټول جزئیات افغانستان انټرنشنل ترلاسه کړي دي.
طالبانو په دې غونډه کې په ډاګه کړې، چې ددې ډلې د کورنیو چارو وزارت ټولو معینیتونو او مستقلو ریاستونو ته دنده سپارل شوې، چې په رسمي وخت کې پر خپل نظامي پرسونل له ټاکل شوي نظامي یونیفورم څخه ګټه اخیستل لازمي کړي.
په دغه سند کې راغلي:« دا فیصله دې له نن ۱۴۴۶ هجري قمري کال د ۱۲ مې میاشتې له ۲۶ مې نېټې څخه تر راتلونکو پینځلس ورځو پورې په ټول نظامي پرسونل باندې عملي شي».
په سند کې زیاته شوې:«د امنیتي چارو ستر معینیت معیین ملا محمد ابراهیم صدر ته دنده سپارل شوې، چې نوموړی موضوع تر تعقیب لاندې ونیسي.»
د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د دفتر رییس زین الله عابر په یوه ویډيو پېغام کې ویلي، چې د یاد وزارت پر ټول امنیتي پرسونل د یونیفورم د لازمي کېدو پرېکړه ددې ډلې مشر ملاهبت الله له خوا شوې ده او سراج الدین حقاني هم ددې پرېکړې ملاتړ کړی دی.
طالبان او نظامي یونیفورم
د طالبانو تر واک لاندې کورنیو چارو وزارت کې ځینو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې په تېرو نژدې څلورو کلونو کې بار بار د ټاکل شوي نظامي یونیفورم د عملي کولو لپاره سپارښتنې شوې دي، خو دا ځل داسې ښکاري، چې دغه موضوع د طالبانو د مشر په ځانګړي هدایت ترسره کېږي او د هغه د فرمان د عملي کولو په موخه پرېکړه شوې، چې د یونیفورم د لازمي کولو مسوولیت د ملاهبت الله نژدې کس مولوي ابراهیم صدر ته وسپارل شي.
په کورنیو چارو وزارت کې سرچینو وویل چې اوس هم طالبانو د پرسونل ترمنځ د یونیفورم د اغوستلو پر سر اختلافات شته دي.
سرچینې زیاتوي چې د کورنیو چارو وزارت ځینو طالبانو د یاد وزارت له خوا د ټاکل شوي نظامي یونیفورم پرځای لمن لرونکي یونیفورمونه جوړ کړي دي، چې دا له ټاکل شوي یونیفورم سره توپیر لري.
یو باخبره سرچینه وايي، « نه یوازې په یونیفورمونو کې سره توپیر موجود دی بلکې د طالبانو هر غړي په خپله خوښه په نظامي یونیفورمونو کې رتبې لګولې دي او څوک نشته چې ددې کار مخه ونیسي.»
دوی همدراز زیاتوي چې تر اوسه د طالبانو په لیکو کې د نظامي کسانو رتبې په منظم ډول نه دي ثبت شوې او په دې برخه کې زیاته خپلسري او ګډوډوي روانه ده.
د یادونې ده، چې څه باندې درې کاله وړاندې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد له رسنیو سره په خبرو کې ویلي و، چې ډېر ژر به یې وسلهوال ځواکونه په ځانګړي یونیفورم سمبال شي، خو لاهم د کابل په ګډون په ځینو ولایتونو کې د طالبانو وسلهوال ځواکونه په شخصي جامه کې لیدل کېږي، چې د خلکو له پراخو شکایتونو سره مخ دي.