په مکسیکو کې د اورګاډي او مسافر وړونکي بس د ټکر امله ۱۰ تنه مړه شوي او ۶۱ نور ټپیان دي

د سویس د همکاریو د پراختیا دفتر مرستیالې ستاتا کیس د دغو مرستو د سپارلو پر مهال ژمنه وکړه، چې د کونړ د زلزله‌ځپلو د لاسنیوي لپاره به نورې مرستې هم برابرې کړي.

د طالبانو تر حاکمیت لاندې د افغاني سرې میاشتې ټولنې مسوولینو ډاډ ورکړی، چې دغه مرستې به په روڼتیا سره د کونړ زلزله‌ځپلو ته ورسول شي.

خو په کونړ کې یو شمېر زلزله‌ځپلي شکایت لري، چې د نړۍوالو له دومره ډېرو مرستو سره سره لا هم ورسره هېڅ ډول مرستې نه دي شوي او ځینې یې بیا وايي، چې ډېری مرستې د طالبانو له لوري په ګودامونو کې ساتل کېږي.

د فرانسې پارلمان د ۱۹۴ مخالف رایو په مقابل کې په ۳۶۴ موافقو رایو سره د فرانسوا بایرو حکومت د بودیجې د کسر د راکمولو په تړاو د اختلافونو له امله سقوط کړ.

دا پنځم لومړی وزیر دی چې په څه کم دوو کلونو کې د مخالفو ګوندونو له لوري ګوښه کېږي.

د فرانسې د لومړي وزیر له ګوښه کېدو سر سم، الیزه ماڼۍ اعلان وکړ چې ولسمشر امانوېل مکرون به په څو راتلونکو ورځو کې بل نوی لومړی وزیر غوره کړي.

بیا هم د فرانسې د حکومت تر ټولو جدی ستونزه به د بودیجې تصویبول وي، هغه چاره چې فرانسوا بایرو په پارلمان کې د شدیدو سیاسي ناندریو له امله پرې بریالی نه شو. د فرانسې پارلمان د ۴۴ میلیارده یورو په ارزښت د بایرو حکومت د اقتصادي ریاضت له طرحې سره موافق نه و.

بایرو د پارلمان غړو ته ویلي و، د بودیجې وړاندې شوې طرحه د فرانسې دولت د پورونو د راکمولو لپاره برابره ده او په وینا یې د حکومت پاشل دغه واقعیت نه شي بدلولای.

بایرو شاوخوا ۹ میاشتې مخکې د فرانسې د بحراني حکومت مشري په دې هیله پر غاړه واخیسته چې د بودیجې کسر راکم کړي.

مکرون اوس باید له ځان ساتو (محافظه کارانو)، سوسیالېستانو او یا هم تکنوکراتانو یو کس د لومړي وزیرۍ لپاره غوره کړي. خو بیا هم د راپورونو له مخې، په پارلمان کې د مخالفو ګوندونو لپاره هېڅ مطمینه څېره نه لیدل کېږي او د مالیې وزیر په وینا، نوی حکومت به هم د ناچارۍ له امله د بودیجې د کسر د راکمولو طرحې د تضعیفولو لاره خپله کړي.

فرانسه د یورو حوزې د هېوادونو په منځ کې د ناخالص داخلي تولید په تناسب تر نورو په بودیجه کې ډېر کسر لري.

د «فیچ» په نوم یو شرکت به ۳ ورځې وروسته د اقتصاد له اړخه د فرانسې د اعتبار پر کچې بیا کتنه وکړي او ښايي په نوملړ کې نور هم ښکته لاړ شي. دا په دې معنا ده، چې د حکومت د پورونو کچه به نوره هم لوړه شي.

د مخالفانو غبرګونونه

په فرانسې کې زرغون ګوند د بایرو حکومت له پاشل کېدو هرکلی کړی او ویلي یې دي، د هغه په ګوښه کېدو سره به اوس د ارامۍ احساس وکړي.

د فرانسې سخت دریځی ملتپال ګوند بیا په دغه هېواد کې د نویو ټاکنو پر ترسره کېدو ټینګار لري.

د فرانسې سوسیالېست ګوند امانوېل مکرون د اوسني وضعیت مسوول بللی او کیڼ اړخي رادیکال ګوند بیا «بایرو او مکرون د دغه هېواد په زیان بللي دي.»

اسپانیا، چې د۲۰۲۴ کال په می کې یې فلسطینی دولت په رسمیت وپیژند، د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر د څرګندونو په ځواب کې له تل ابیب نه خپل سفیر د مشورې لپاره بېرته مادرید ته غوښتی دی.

پر بېړیو او الوتکو د بندیز تر څنګ، د اسپانیا صدراعظم پدرو سانچز ویلي هغه څوک چې په مستقیم ډول یې د غزې په سیمه کې په "نسل‌ وژنې" کې برخه اخېستې وي، اسپانیا ته به پرېنښودل شي.

اسراییل دې تورونو ته سخت غبرګون ښودلی او وایي چې د غزې کړنې یې نسل وژنه نه ده.

د اسراییل امبولانس خدمت د وژل شویو کسانو په اړه ویلي، چې یو ۵۰ کلن نارینه او ښځه او څلور ۳۰ کلن نارینه په ډزو کې وژل شوي دي. دغه راز اسراییلي سرچینو ویلي، چې ۱۱ نور کسان ټپیان شوي، چې پنځه یې د ټپونو له امله په نازک حالت کې دي.

د اسراییل پولیسو وویل، دوه برید کوونکي په موټر کې راغلل او د راموت په څلور لارې کې یې په تمځای کې ډزې وکړې. پولیس زیاتوي، یوه امنیتي افسر او یو ملکي کس برید کوونکي په ډزو ووژل. له بریدګرو څخه څو وسلې، مرمۍ او چړې ترلاسه شوې دي. پولیسو دوی یوازې د "ترهګرو" په نوم یاد کړي دي.

اسلامي جهاد ډلې هم دغه برید ستایلی، خو د مسوولیت منلو اعلان یې نه دی کړی.

د اسراییل د لومړي وزیر دفتر وویل چې بنیامین نتنیاهو له امنیتي چارواکو سره د وضعیت ارزونه کړې ده.

هغه ویلي، د دغه ډول اسیرانو وژنه د انساني او اسلامي قوانینو سره ټکر کې عمل دی. هغه د دوشنبې په ورځ د (وري ۱۷مه) پر اېکس پاڼه زیاته کړې: «دغه بشریت ضد کړنې دي او عاملین یې باید ځواب ورکړي.»

نوموړی دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې تر دې وړاندې هم له ګاونډیو هېوادونو د اېستل شویو پخوانیو افغان پوځیانو د وژنې راپورونه ورکړل شوي دي.

تر دې وړاندې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د افغان پولیسو د ځانګړو ځواکونو د پخواني افسر عبدالولي نعیمي مړی د هغه له ورکېدو دوه اونۍ وروسته په کابل کې موندل شوی دی. ښاغلی نعیمي چې د پنجشېر ولایت اوسېدونکی و، (د زمري په ۲۴مه نېټه) له ایرانه کابل ته ستون شوی و.

په کابل کې سرچینو ویلي، چې نوموړی (د زمري په ۲۴مه نېټه) کابل ته ستون شو او دوه ورځې وروسته لادرکه شو. د نعیمي کورنۍ د هغه له ورکېدو نږدې دوه اونۍ وروسته د نوموړي مړی د کابل عدلي طب له ریاسته موندلی و.