سرچینې: د پخواني افغان هوايي ځواک چورلکې له ازبکستان څخه بېرته افغانستان ته لېږدول کېږي

د دغې ډلې د کورنیو وزارت د خبرپاڼې له مخې، د کندز د امنیه قوماندانۍ د نشه یي توکو پر ضد پولیسو په دوه جلا عملیاتو کې، یو کس د خان‌اباد ولسوالۍ له سیمې د ۱۰۶ کیلوګرامه تریاکو د قاچاق په تور نیولی دی.

خبرپاڼه زیاتوي، چې په همدې عملیاتو کې دوه نور کسان هم د کندز- تخار پر لاره له ۳۲ کیلوګرامه تاریاکو سره نیول شوي دي. په ورته وخت کې، د بغلان ولایت په مرکز پلخمري ښار کې پولیسو یو کس له څلور کیلوګرامه چرسو سره نیولی دی.

د خبرپاڼې له مخې، د بلخ ولایت په نهرشاهي ولسوالۍ کې یې عملیات کړي چې شپږ کسان یې له درې کیلوګرامه شیشې او یو شمېر الکولي مشروباتو سره نیولي دي.

یاد وزارت زیاتوي، نیول شوي کسان یې عدلي او قضایي بنسټونو ته سپارلي دي.

له کابل څخه سرچینو نن دوشنبه د « وږي ۱۷مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې له تېرو دوو ورځو راهیسې په کابل کې طالبان د یوناما اړوند دفترونو په دروازو کې د هغو ښځینه کارمندانو مخه نیسي، چې په دې اداره کې کار کوي.

د یوناما یوه کارکوونکي له نومنښودنې پرته افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل:« د یوناما درې دفترونه دي، مرکزي دفتر ته پرون او نن راغلي وو، بارون کمپ کې چې ډبلیو ایف پي او د ای او ایم دفتر دی، هلته نن ورغلي دي.»

سرچینې زیاته کړه، « طالبان وايي، چې د ښځینه کارکوونکو کار بند دی، د امیر فرمان راغلی او د فرمان د تطبیق لپاره راغلي یو».

یادې سرچینې وايي، چې د ښځو د کار د مخنیوي قطعه د ملا هبت الله لپاره ځانګړی کار کوي، په تشکیل کې یې ددفاع وزارت کسان دي، خو لارښوونې له کندهاره ورته راځي. ځینې سرچینې دغه کسان د طالبانو د امر بالمعروف اړوند کسان ګڼي، خو دې ادارې تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د سرچنو په وینا، د یوناما مسوولانو خپلو ښځینه کارکوونکو ته ویلي، چې تر څو دا ستونزو له طالبانو سره اواریږي او یوې نتیجې ته رسیږي، په کورونو کې دې پاتې شي.

افغانستان انټرنشنل د یوناما دفتر سره ددې موضوع په اړه اړیکه نیولې، خو تر دې دمه یې ځواب نه دی راغلی.

د یادونې وړ ده، چې له دې وړاندې هم طالبانو د یوناما ښځينه کارکوونکو مخه نیولې وه خو بیا وروسته د جوړجاړي له امله بېرته اجازه ورکړل شوې وه.

تر اوسه طالبانو هم د یوناما د ښځینه کارکوونکو د کار د مخنیوي په اړه څه نه دي ویلي.

دغه سازمان وایي، مرستندیونه کارکوونکې باید هغو مېرمنو ته روغتيايي خدمتونه ورسوي چې د زلزلې له امله يې طبي مرستو ته اړتيا پيدا کړې ده. د افغانستان لپاره د روغتیا نړۍوال سازمان د دفتر مرستیاله موکتا شارما په خبره: «په اوس وخت کې تر ټولو لويه ستونزه د ښځينه روغتيايي کارکوونکو جدي کموالی دی.»

نوموړې اټکل وکړ، چې نږدې ۹۰ سلنه طبي کارکوونکي په زلزله ځپلو سيمو کې نارينه دي او پاتې ۱۰ سلنه زياتره قابله‌ګانې او نرسانې دي؛ نه هغه مسلکي ښځينه ډاکټرانې چې د سختو ټپونو درملنه وکړي. د هغې په وينا؛ دا يوه جدي ستونزه ده ځکه چې ښځې له نارينه ډاکټرانو سره د خبرو اترو څخه ډډه کوي او يوازې سفر کولو ته زړه نه ښه کوي.

طالبانو په ۲۰۲۲کال کې پر ښځو بنديز ولګاوه، چې له کوره بهر کار ونه کړي. د رويټرز د راپور له مخې؛ د مرستندويه ادارو چارواکو ويلي، دوی ته ځينې استثناوې ورکړل شوې دي؛ خو د یوې محدودې مودې لپاره دي او په بېړنیو حالاتو کې چې اړتیاوې ډېرې وي ورته بسنه نه‌کوي.

موکتا شارما وويل: «محدوديتونه ډېر سخت دي، د محرم موضوع لا هم پر خپل حال پاتې ده او طالبانو هېڅ رسمي استثنا نه‌ده اعلان کړې؛ خو تېره اوونۍ زموږ ټيم دغه موضوع له طالب چارواکو سره شريکه کړه.» نوموړې زياته کړه: «موږ احساس وکړ، چې اوس د خبرو کولو وخت دی. بايد ورته ووايو، چې دا هغه وخت دی چې تاسو واقعا زياتو ښځينه روغتيايي کارکوونکو ته اړتيا لرئ. اجازه ورکړئ چې هغوی راولو، ان له نورو سيمو څخه هم چې شونې وي.»

د کونړ په وروستۍ زلزله کې یوې اغېزمنې شوې ښځې ویلي: «زموږ د کلي ډېری ښځې اوس له زلزلې وروسته پر رواني ناروغۍ او د وينې پر لوړ فشار اخته شوې او د روغتيايي خدمتونو ترلاسه کولو کې له جدي ستونزو سره مخ دي».

د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق د اټکل له مخې؛ د افغانستان د ختیځ په زلزله ځپلو سیمو کې شاوخوا ۱۶ زره او ۶۰۰ مېندواره ښځې سملاسي طبي مرستو ته اړتيا لري. له دې وړاندې د کونړ اوسېدونکو خبر ورکړی و، چې لږ تر لږه شپږ مېندواره ښځې د ښځينه طبي پرسونل د کموالي له امله مړې شوې دي.

د دغه وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې تېره ورځ د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي د روغتیا نړۍوال سازمان د ګوزڼ ناروغۍ سره د مبارزې حوزوي مشر ډاکټر حامد رضا جعفري په مشرۍ یو پلاوي سره لیدلي دي.

د خبرپاڼې له مخې؛ په یاده لېدنه کې د روغتیا نړۍوال سازمان پلاوي د ګوزڼ د اغېزمن تطبیق په برخه کې د بشپړې پاملرنې او بېلابېلو برخو کې د همکارۍ ډاډ ورکړی دی.

د روغتیا نړۍوال سازمان د شمېرو له مخې؛ سږکال تر اوسه په افغانستان کې دوه د پولیو مثبتې پېښې ثبت شوې دي. په افغانستان کې د پولیو دغه دوه مثبتې پېښې په بادغیس او هلمند ولایتونو کې ثبت شوې دي. همدارنګه د افغانستان له نهو ولایتونو څخه د پولیو ویروس چاپېریالي بېلګې موندل شوې دي.

هغه ویلي، د دغه ډول اسیرانو وژنه د انساني او اسلامي قوانینو سره ټکر کې عمل دی. هغه د دوشنبې په ورځ د (وري ۱۷مه) پر اېکس پاڼه زیاته کړې: «دغه بشریت ضد کړنې دي او عاملین یې باید ځواب ورکړي.»

نوموړی دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې تر دې وړاندې هم له ګاونډیو هېوادونو د اېستل شویو پخوانیو افغان پوځیانو د وژنې راپورونه ورکړل شوي دي.

تر دې وړاندې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د افغان پولیسو د ځانګړو ځواکونو د پخواني افسر عبدالولي نعیمي مړی د هغه له ورکېدو دوه اونۍ وروسته په کابل کې موندل شوی دی. ښاغلی نعیمي چې د پنجشېر ولایت اوسېدونکی و، (د زمري په ۲۴مه نېټه) له ایرانه کابل ته ستون شوی و.

په کابل کې سرچینو ویلي، چې نوموړی (د زمري په ۲۴مه نېټه) کابل ته ستون شو او دوه ورځې وروسته لادرکه شو. د نعیمي کورنۍ د هغه له ورکېدو نږدې دوه اونۍ وروسته د نوموړي مړی د کابل عدلي طب له ریاسته موندلی و.