د نپال صدراعظم کېپي شرما اولي د سې شنبې په ورځ د ډېرېدونکو لاریونونو په پایله کې استعفا ورکړه. د استعفا په لیک کې اولي ویلي چې د ستونزې د حل او سیاسي لارې چارې د اسانتیا لپاره ګام پورته کوي. سرچینې وایي چې اولي پلان لري په دوبۍ کې پناه واخلي.
په نیپال کې مظاهرې د دویمې ورځې لپاره هم روانې وې، سره له دې چې حکومت اعلان کړی و پر ټولنیزو رسنیو یې بندیز لرې کړی دی.
مظاهرهچیانو د اولي د لرې کولو او د حکومت د منحل کیدو غوښتنه کوله.
په دغو مظاهرو کې د دوشنبې په ورځ ۲۰ کسان ووژل شول او له ۲۵۰ زیات ټپیان شول.
د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون په داسې حال کې د خپل نوي صدراعظم په لټه کې دی چې اپوزیسیون ګوندونو لومړي وزیر فرانسوا بایرو ته د هغه د بودجوي سیاستونو له امله د عدم اعتماد رایه ور کړې ده. د راتلونکي صدراعظم په توګه د دفاع وزیر سباستیان لوکورنو نوم هم یادیږي.
بایرو د دوشنبې په ورځ په پارلمان کې په۳۶۴ رایو له بې باورۍ سره مخ شو او ټاکل شوې چې نن خپله استعفا ولسمشر ته وسپاري.
نوی صدراعظم به د پارلمان یو موټي کولو او د راتلونکي کال لپاره د بودیجې تصویب لپاره لار پرانېزي.
فرانسه تر فشار لاندې ده چې خپل کسر د اروپایي ټولنې د درې سلنې له حد څخه راټیټ کړي، ځکه اوسنی کسر له دې دوه برابره لوړ دی او د پور کچه یې د ناخالص کورني تولید (GDP) ۱۱۴سلنې ته رسېدلې.
د رویټرز د رپوټ له مخې، دفاع وزیر سباستیان لوکورنو د راتلونکي صدراعظم په توګه ډېر یادیږي.
د قانون له مخې هېڅ مشخصه قاعده نشته چې ولسمشر باید څرنګه یا څومره ژر صدراعظم وټاکي. د مکرون دفتر وویل چې نوموړی، چې ۴۷ کلن دی او له ۲۰۱۷ راهیسې په واک کې دی، په څو راتلونکو ورځو کې به نوی صدراعظم وټاکي.
سوسیالیستانو وویل چې اوس د دوی وار دی چې حکومت وکړي.
د سوسیالیست ګوند مشر اولیویه فور فرانس انتر راډیو ته وویل: «زه غواړم چې دا ځل کیڼ اړخي او زرغون (ګرینز) واک ته ورسېږي. موږ باید واک ترلاسه کړو».
بل لور ښي اړخي ګوند د پارلمان د بېړنیو ټاکنو غوښتنه تکرار کړې، خو مکرون تر اوسه دا ډول غوښتنې رد کړې دي. د ګوند مشرې مېرین لوپن وویل: «د پارلمان منحل کول یوازینۍ او تر ټولو غوره لار ده چې له سیاسي کړکېچ څخه ووځو».
په مرکزي مکسیکو کې د اورګاډي او دوه پوړیز مسافر وړونکي بس د ټکر له امله لږ تر لږه ۱۰ کسان مړه شوي او ۶۱ نور ټپیان دي.
د رویټرز حبري اژانس د راپور له مخې، پېښه هغه مهال رامنځته شوه چې بس چلوونکي هڅه وکړه د روان باروړونکي اورګاډي له مخې تېر شي، چې د وخت د نه درک کولو له امله دا درنه پېښه رامنځته شوه. ټپیان د سیمې روغتونونو ته لېږدول شوي او د ځینو حالت د اندېښنې وړ بلل شوی دی.
د اورګاډي د چلولو شرکت «سي پي کې سي اېم» د قربانیانو کورنیو ته د خواخوږۍ مراتب وړاندې کړي او د پېښې د څېړنې غوښتنه یې کړې ده.
دغه شرکت په کلکه ټینګار کړی، چې د موټرچلوونکو بېاحتیاطي او د رېلپټلۍ د تګ راتګ اصولو ته نه پاملرنه د ورته پېښو اصلي لامل دی.
سیمه ییز چارواکي وايي، د پېښې د څرنګوالي په اړه پلټنې روانې دي، خو ټینګار کوي چې د رېلپټلۍ د تګ راتګ پر مهال د نښو او تم ځایونو نه مراعاتول د ګڼو انساني مرګژوبلې سبب ګرځي.
د فرانسې لومړی وزیر فرانسوا بایرو د دوشنبې په ورځ (د وږي ۱۷مه) د پارلمان د باور رایو په ترلاسه کولو کې پاتې راغی او ورسره د یورو حوزې دویم لوی اقتصاد له ژور سیاسي بحران سره مخ شو.
د فرانسې پارلمان د ۱۹۴ مخالف رایو په مقابل کې په ۳۶۴ موافقو رایو سره د فرانسوا بایرو حکومت د بودیجې د کسر د راکمولو په تړاو د اختلافونو له امله سقوط کړ.
دا پنځم لومړی وزیر دی چې په څه کم دوو کلونو کې د مخالفو ګوندونو له لوري ګوښه کېږي.
د فرانسې د لومړي وزیر له ګوښه کېدو سر سم، الیزه ماڼۍ اعلان وکړ چې ولسمشر امانوېل مکرون به په څو راتلونکو ورځو کې بل نوی لومړی وزیر غوره کړي.
بیا هم د فرانسې د حکومت تر ټولو جدی ستونزه به د بودیجې تصویبول وي، هغه چاره چې فرانسوا بایرو په پارلمان کې د شدیدو سیاسي ناندریو له امله پرې بریالی نه شو. د فرانسې پارلمان د ۴۴ میلیارده یورو په ارزښت د بایرو حکومت د اقتصادي ریاضت له طرحې سره موافق نه و.
بایرو د پارلمان غړو ته ویلي و، د بودیجې وړاندې شوې طرحه د فرانسې دولت د پورونو د راکمولو لپاره برابره ده او په وینا یې د حکومت پاشل دغه واقعیت نه شي بدلولای.
بایرو شاوخوا ۹ میاشتې مخکې د فرانسې د بحراني حکومت مشري په دې هیله پر غاړه واخیسته چې د بودیجې کسر راکم کړي.
مکرون اوس باید له ځان ساتو (محافظه کارانو)، سوسیالېستانو او یا هم تکنوکراتانو یو کس د لومړي وزیرۍ لپاره غوره کړي. خو بیا هم د راپورونو له مخې، په پارلمان کې د مخالفو ګوندونو لپاره هېڅ مطمینه څېره نه لیدل کېږي او د مالیې وزیر په وینا، نوی حکومت به هم د ناچارۍ له امله د بودیجې د کسر د راکمولو طرحې د تضعیفولو لاره خپله کړي.
فرانسه د یورو حوزې د هېوادونو په منځ کې د ناخالص داخلي تولید په تناسب تر نورو په بودیجه کې ډېر کسر لري.
د «فیچ» په نوم یو شرکت به ۳ ورځې وروسته د اقتصاد له اړخه د فرانسې د اعتبار پر کچې بیا کتنه وکړي او ښايي په نوملړ کې نور هم ښکته لاړ شي. دا په دې معنا ده، چې د حکومت د پورونو کچه به نوره هم لوړه شي.
د مخالفانو غبرګونونه
په فرانسې کې زرغون ګوند د بایرو حکومت له پاشل کېدو هرکلی کړی او ویلي یې دي، د هغه په ګوښه کېدو سره به اوس د ارامۍ احساس وکړي.
د فرانسې سخت دریځی ملتپال ګوند بیا په دغه هېواد کې د نویو ټاکنو پر ترسره کېدو ټینګار لري.
د فرانسې سوسیالېست ګوند امانوېل مکرون د اوسني وضعیت مسوول بللی او کیڼ اړخي رادیکال ګوند بیا «بایرو او مکرون د دغه هېواد په زیان بللي دي.»
د اسپانیا حکومت د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ چې اسراییل ته وسله وړونکې بېړۍ او الوتکې به د اسپانیا له بندرونو او فضا د تېرېدو اجازه ونه لري، ځکه اسراییل په غزه کې پوځي عملیات ترسره کوي. د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر دا یهودضد ګام بللی.
اسپانیا، چې د۲۰۲۴ کال په می کې یې فلسطینی دولت په رسمیت وپیژند، د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر د څرګندونو په ځواب کې له تل ابیب نه خپل سفیر د مشورې لپاره بېرته مادرید ته غوښتی دی.
پر بېړیو او الوتکو د بندیز تر څنګ، د اسپانیا صدراعظم پدرو سانچز ویلي هغه څوک چې په مستقیم ډول یې د غزې په سیمه کې په "نسل وژنې" کې برخه اخېستې وي، اسپانیا ته به پرېنښودل شي.
اسراییل دې تورونو ته سخت غبرګون ښودلی او وایي چې د غزې کړنې یې نسل وژنه نه ده.
د دوشنبې په ورځ د بیت المقدس په څنډو کې د بس په یوه تمځای کې د ډزو له امله شپږ کسان وژل شوي دي. د اسراییلي پولیسو په وینا، دواړه برید کوونکي هم وژل شوي دي. د فلسطین وسله والو ډلو دواړه بریدګر ستایلي، خو مسوولیت یې نه دی منلی.
د اسراییل امبولانس خدمت د وژل شویو کسانو په اړه ویلي، چې یو ۵۰ کلن نارینه او ښځه او څلور ۳۰ کلن نارینه په ډزو کې وژل شوي دي. دغه راز اسراییلي سرچینو ویلي، چې ۱۱ نور کسان ټپیان شوي، چې پنځه یې د ټپونو له امله په نازک حالت کې دي.
د اسراییل پولیسو وویل، دوه برید کوونکي په موټر کې راغلل او د راموت په څلور لارې کې یې په تمځای کې ډزې وکړې. پولیس زیاتوي، یوه امنیتي افسر او یو ملکي کس برید کوونکي په ډزو ووژل. له بریدګرو څخه څو وسلې، مرمۍ او چړې ترلاسه شوې دي. پولیسو دوی یوازې د "ترهګرو" په نوم یاد کړي دي.
اسلامي جهاد ډلې هم دغه برید ستایلی، خو د مسوولیت منلو اعلان یې نه دی کړی.
د اسراییل د لومړي وزیر دفتر وویل چې بنیامین نتنیاهو له امنیتي چارواکو سره د وضعیت ارزونه کړې ده.