طالب چارواکی: له امریکا سره د اړیکو په وړاندې جدي خنډونه نشته

دا غونډې په کندهار کې ترسره شوي دي او په کابل کې د ګڼو حکومتي ادارو چارواکو، د طالبانو د استخباراتو مشر او د دغې ډلې قاضیانو پکې ګډون کړی و.

د ملګرو ملتونو یوه چارواکي د جمعې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته د ملګرو ملتونو د سرمنشي انټونیو ګوترش د نوي راپور یوه کاپي ورکړه، چې په تېرو درېیو میاشتو کې په افغانستان کې د سیاسي، امنیتي، بشري حقونو او اقتصادي وضعیت په اړه دی.

د ملګرو ملتونو د کارمندانو پر وړاندې بریدونه او ګواښونه

د ملګرو ملتونو عمومي منشي وايي چې په تېرو درېیو میاشتو کې د ملګرو ملتونو د کارمندانو پر وړاندې ۵۷ امنیتي پیښې او ګواښونه ثبت شوي دي.

د افغانستان انټرنشنل لخوا ترلاسه شوي راپور له مخې، یوازې په مې میاشت کې د ملګرو ملتونو لسګونو ښځینه کارمندانو د نامعلومو کسانو له خوا د مرګ ګواښونه ترلاسه کړي دي.

ملګرو ملتونو ټینګار کړی، چې ګواښونو دوی اړ کړي چې لنډمهاله امنیتي تدابیر ونیسي. طالبانو د ګواښونو مسوولیت نه دی منلی، خو اصلي عاملین یې نه دي پیژندل شوي.

په درېیو میاشتو کې له ۲۶۰۰ څخه زیاتې امنیتي پیښې

د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوترش وویل: "یوازې د ۲۰۲۵ کال د مې له لومړۍ نېټې څخه د جولای تر ۳۱ پورې، په افغانستان کې ۲۶۵۸ امنیتي پیښې ثبت شوې دي."

د دغه درې میاشتني راپور له مخې سږکل په افغانستان کې ناامني ۹ سلنه زیاته شوې ده.

شریف دا هم ویلي چې د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه به روانه ساتي او د هند ملاتړې ډلې به سختې وځپي.

پر همدغه مهال نوموړي یوځل بیا ادعا کړې، چې د پاکستان په نامنیو کې افغان وګړي ښکیل دي.

شهباز شریف زیاته کړې:«له افغانستان څخه ترهکر پاکستان ته راځي او د ټي ټي پي سره یو ځای کېږي او زموږ سرتېري وژني. افغانستان دې د ترهګرو تر څنګ درېدو او پاکستان ترڅنګ درېدو ترمنځ یو وټاکي په دې اړه ابهام د زغم وړ نه دی.»

نوموړي په ټینګار سره ویلي، چې په پاکستان کې مېشت ناقانونه افغان کډوال به ډېر ژر له دغه هېواده وشړي.

شهباز شریف د هند په ملاتړ ډلو ته هم سخته ګوت څنډنه کړې او وايي، د هغوی په ژبه به ځواب ورکړي.

نوموړي ویلي:«هر څوک چې د بهرنیو عناصرو په ګټه خبرې کوي یا د هغوی مرسته کوي، د هغوی د وسیلې په توګه ګڼل کېږي او د هغوی په ژبه به ځواب ورکړل شي.»

نوموړي دا څرګندونې پر داسې مهال کړي، چې د پاکستان پوځ د شنبې په ورځ ویلي و، چې د تېرو درېیو ورځو پرمهال یې په پښتونخوا کې ۳۵ وسله‌وال وژلي او پر همدغه مهال په دغو عملیاتو کې ۱۲ پاکستاني سرتېري هم وژل شوي دي.

پاکستان ویلي، چې په ورستیو برېدونو کې افغان وګړو هم لاس درلود.

په دې اړه افغان طالبانو تر اوسه څه نه دي‌ ویلي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې ملا عبدالغني برادر د بندیانو په چارو کې د ټرمپ د ځانګړي استازي ادم بولر، د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد او پلاوي سره په لېدنه کې د افغانستان، سیمې او نړۍ پر روان وضعیت او د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزو سیاسي او اقتصادي اړیکو په اړه خبرې کړې دي.

ملا برادر امریکايي پلاوي ته د افغانستان د اقتصاد، د نشه يي توکو د کر او قاچاق د مخنیوي، د بیکارۍ او نورو مسایلو په اړه معلومات ورکړې دي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي چې: «ملا برادر پر افغاستان د امریکا او نړیوالې ټولنې له لوري لګول شویو بندیزونو ته په اشارې سره ویلي چې په ځینو برخو کې یې اوس هم لکه څنګه چې اړتیا وه هماغسې پر مختګ نه دی کړی او لامل یې د امریکا او نړیوالې ټولنې له لوري پر افغانستان اقتصادي بندیزونه دي.»

د طالبانو په اعلامیه کې ویل شوي، چې ملا برادر د ټرمپ له ځانګړي استازي څخه غوښتنه کړې، چې امریکا دې په افغانستان کې د “تقابل” پر ځای تعامل ته مخه کړي او د افغانستان په بیارغونه کې دي خپل رول ولوبوي.

طالبانو د ادم بولر له قوله ویلي، چې امریکا او طالبانو د دوحې تړون په ښه ډول عملي کړی او هېڅ لوري سرغړونه نه ده کړې.

پر همدغه مهال طالبانو د ادم بولر له قوله ویلي، چې دواړه هېوادونه به خپل زندانیان تبادله کړي.

د طالبانو د هرات والي دفتر نن شنبه د (وږی ۲۲مه) پر اېکس پاڼې لیکلي، چې په دې مراسمو کې ددې ډلې د هرات والي مولانا اسلام جار ټینګار وکړ، چې له دې سره به د صادراتو او وارداتو په سکتورونو کې ډېرې اسانتیاوې رامینځته شي او د ټرانزیټ لګښتونه به د پام وړ کم شي.

هغه وویل:«چې د دې کرښې بشپړ فعالیت به د دواړو ګاونډیو هېوادونو، افغانستان او ایران ترمنځ د ګډې همکارۍ پیل وي، ترڅو دا له چین او اروپا سره وصل شي او د هېواد په پرمختګ کې مرسته وکړي.»

په دې مراسمو کې د طالبانو د فواید عامې وزارت د ریل پټلۍ مرستیال محمد اسحاق صاحبزاده ویلي، چې دغه پروژه د کورنۍ بودیجې له لارې تمویل کېږي او د سوداګرو او صنعتکارانو د ترانسپورتي ستونزو د حل سربېره، په اقتصادي ځان بسیاینې او د سوداګرۍ په اسانتیا کې مهم رول لري.

د دې پروژې کار د طالبانو فواید عامې وزارت لخوا د افغان ګاما شرکت او روسیې شرکت ته د ۵۴ ملیونه او ۶۰۰ زره ډالرو په ارزښت ورکړل شوی، چې په ۳۵ میاشتو کې به بشپړ او عملي شي.

د دې پروژې د مسوول د معلوماتو له مخې، د څلورمې برخې دویم پړاو ۴۷ کیلومتره اوږد دی، چې د ده سرخ په سیمه کې د لومړي پړاو له پای څخه پیل کیږي او صنعتي ښارګوټي ته موازي غځیږي.

د افغانستان لپاره د امریکا پخوانی ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد هم د دویم ځل لپاره د بولر سره ملګری دی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن شنبه د (وږي ۲۲مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره وویل چې په دې لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د بندیانو، د دوه اړخیزو اړیکو د پراخولو پر لارو چارو، پانګونې او په افغانستان کې د نورو فرصتونو په اړه بحث وشو.

متقي په دوحه کې د طالبانو او امریکا ترمنځ تېرو خبرو اترو ته په اشارې سره وویل: «اوس عادي اړیکو ته د راستنیدو لپاره ښه فرصت دی او په دوه اړخیزو اړیکو کې داسې پیچلې مسلې نشته چې حل یې ستونزمن وي.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د لیدنې پرمهال لومړی د امریکایي پلاوي مشر د افغانستان په ختیځ کې د وروستۍ زلزلې په اړه خپله خواخوږي څرګنده کړه او کابل ته یې خپل پخوانی سفر ګټور وباله.

هغه زیاته کړه، چې دواړه خواوې باید د غوره پایلو ترلاسه کولو لپاره د تېرو غونډو د دوام لپاره هڅې وکړي.

د امریکايي پلاوي مشر ادم بولر په دې هم ټینګار وکړ،چې هېواد یې د ملتونو د انتخاب ازادۍ ته درناوی لري او نه غواړي پر افغانانو څه شی وتپي.

دواړو خواوو د دوه اړخیزو اړیکو د پیاوړتیا لپاره د فرصتونو په اړه هم خبرې وکړې چې دواړه هېوادونو ته ګټه رسولی شي.

دا دویم ځل دی چې د یرغمل شویو کسانو لپاره د امریکا متحده ایالتونو د ولسمشر ډونلډ ټرمپ ځانګړي استازي ادم بولر په مشرۍ د امریکا یو پلاوی او د افغانستان لپاره د امریکا پخوانی ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد کابل ته سفر کوي.

متحده ایالاتو په وار وار له طالبانو غوښتي، چې امریکايي یرغمل شوي کسان خوشې کړي، په ځانګړې توګه محمود شاه حبیبي خو طالبانو خپلو زندانونو کې د هغه شتون رد کړی دی.

له دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ګواښ کړی و چې که طالبان یرغمل شوي امریکایان خوشې نه کړي نو له سختو پایلو سره به مخ شي.

محمد شاه حبیبي، چې یو افغان الاصله امریکایی تبعه دی، په ۲۰۲۲ کال کې د طالبانو د استخباراتو لخوا په کابل کې د القاعدې د مشر ایمن الظواهري د استوګنې ځای په پیژندلو کې د مرستې په تور ونیول شو.