• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

سي این این: د ټرمپ اداره هڅه کوي چې له طالبانو څخه د بګرام اډه بېرته تر لاسه کړي

۲۷ وږی ۱۴۰۴ - ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۹:۱۹ GMT+۱

درې باوري سرچینو (سي این این) ته ویلي، چې له تېرو څو میاشتو راهیسي ډونالډ ټرمپ د امریکا د ملي امنیت چارواکو سره په پټه هڅه کوي، چې په افغانستان کې د طالبانو څخه د بګرام هوايي اډې د ترلاسه کولو لپاره یوه لار پيدا کړي.

ټرمپ نن په ښکاره ډول وویل، چې هڅه کوي‌ دغه اډه بیرته تر خپل واک لاندي راولي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ترمپ د لومړي ځل لپاره د پنجشنبه په ورځ (د وږي ۲۷مه) په ښکار ډول د طالبانو څخه د بګرام اډې نیولو ته په اشاره سره خبريالانو ته وویل: «د دوی اداره‌ هڅه کوي دا اډه بېرته تر خپل کنټرول لاندې راولي.»

د جمهوریت له پرځېدو او د افغانستان څخه د امریکايي پوځيانو له وتلو وروسته طالبانو دغه اډه تر خپل واک لاندې راوستله.

ټرمپ د پنجشنبې په ورځ د بریتانیا د لومړي وزیر کیېر سټارمر سره د ګډې خبري غونډې پر مهال هم وویل: «موږ دغه اډه طالبانو ته وړیا ورکړې. موږ هڅه کوو چې دا بیرته ترلاسه کړو.»

سرچینو سي این این ته ویلي، چې د بګرام اډې د بیا نیولو خبرې شاوخوا د مارچ له میاشتې راهيسې روانې دي.

ټرمپ او د هغه د ملي امنیت لوړپوړي چارواکي باور لري، چې دغه اډه په افغانستان کې د ځمکنیو عناصرو او کانونو ته د لاس رسي، د داعش په نښه کولو، د ترهګرۍ په وړاندې د یو مرکز جوړولو، د یو ډيپلوماتیک مرکز د پرانیستلو او د چین د څارنې لپاره چې له دې ځایه ۵۰۰ میله لرې ده مهمه ده.

یوې سرچینې ویلي، چې دا ټولې موخې به د امریکا د پوځي حضور پرته ناممکن وي.

ټرمپ د خپلي حکومتولۍ په لومړۍ دورې کې له طالبانو سره یو تړون کړی و، چې د امریکا سرتیرو بشپړ وتل یې لازمې کړي وو.

دا معلومه نده، چې طالبانو څنګه د دې مهمې اډې د کنټرول پرېښېدو په اړه له امریکا سره په اړیکه کې دي؛ خو ټرمپ د پنجشنبه په ورځ اشاره وکړه، چې امریکا پر دې ډله باندې نفوذ لري.

ټرمپ په بکینګهمشایر کې خبریالانو ته وویل: «موږ هڅه کوو چې دا بیرته ترلاسه کړو ځکه چې طالبان له موږ څخه ډیرې اړتیاوې لري. موږ دا اډه بیرته غواړو.»

ټرمپ مخکې هم ویلي وو، که چیرې د ۲۰۲۱ کال د وتلو پرېکړه د هغه د ادارې پر مهال شوې وای، نو نوموړي به بګرام اډه تر خپل کنټرول لاندې ساتلې وای.

هغه د دې اډې ستراتیژیک موقعیت ته اشاره کړې، چې دا د افغانستان او چین ترمنځ پولې ته نږدې ده.

همداراز، ټرمپ د همدې روانې میاشتې په پیل کې ویلي وو، چې د بایډن اداره «ډېره احمقانه» وه چې په ۲۰۲۱ کال کې یې له دې اډې نه امریکايي ځواکونه وایستل.

ترویج لرونکی

د پروان اوسېدونکی راشد په ۳۶۰ نومرو د کانکور عمومي اول نومره شو
۱

د پروان اوسېدونکی راشد په ۳۶۰ نومرو د کانکور عمومي اول نومره شو

۲

طالبانو د نورستان د واما ولسوالۍ د استخباراتو پخوانی مدیر د یوې نجلۍ د تښتونې په تور نیولی

۳

افغان یوټیوب چلوونکي: پاکستاني پولیسو په زندان کې ذهني شکنجه کړي یو

۴
د افراسیاب خټک لیکنه

پر افغانستان د پاکستان د وروستیو هوايي بریدونو موخې

۵

جماعت الاحرار ډلې ویلي چې ددوی هدف په پاکستان د بشپړ اسلامي نظام نافذول دي

•
•
•

نور کیسې

ملاله یوسفزۍ: د انټرنټ بندیز د افغان ښځو او نجونو د لا زیاتو ازادیو محدودولو هڅه ده

۲۷ وږی ۱۴۰۴ - ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۹:۱۰ GMT+۱
ملاله یوسفزۍ: د انټرنټ بندیز د افغان ښځو او نجونو د لا زیاتو ازادیو محدودولو هڅه ده
100%

د نوبل جایزې ګټونکې او د نجونو د تعلیم نړیواله ملاتړې،ملالې یوسفزۍ،د طالبانو له لوري په افغانستان کې د انټرنټ محدودولو او بندولو په غبرګون کې ویلي، چې د طالبانو دا اقدام د هغوی د استبدادي سیاستونو دوام دی، چې موخه یې د افغان ښځو او نجونو لا زیات ګوښه کول او له نړۍ جودا کول دي.

ملالې په خپلو توندو څرګندونو کې ویلي: «د انټرنټ بندول د طالبانو تر سیوري لاندې د جنسیتي اپارتاید یوه بله نښه ده. له انټرنټ څخه د محرومېدو له امله افغان نجونې نه شي کولی خپلو زده‌کړو ته دوام ورکړي او نه هم د خپلو استادانو او همصنفيانو سره اړیکه ټینکولی شي. دا کار په بشپړ ډول د منلو وړ نه دی».

هغې ټینګار کړی، چې نړۍوال حکومتونه باید د طالبانو پر وړاندې خپله چوپتیا ماته کړي او له هغوی سره د اړیکو په هره برخه کې فشار زیات کړي، څو دوی اړ شي چې د انټرنټ بندیز پای ته ورسوي.

ملاله زیاتوي: «حکومتونه باید سمدستي تر ټولو ډېر فشار پر طالبانو راوړي. افغان ښځې او نجونې د انټرنټ حق لري، د زده‌کړې حق لري، او د دې هېواد د راتلونکي جوړولو حق لري. د انټرنټ بندیز یوازې د طالبانو هغه هڅه ده چې دوی د نړۍ له پامه پټې کړي».

افغانستان لا له وړاندې د نړۍ په هغو هېوادونو کې شمېرل کېږي چې د ښځو د زده‌کړې حق یې تر ټولو سخت محدود شوی. د نجونو له منځنۍ او لوړو زده کړو محرومیت، د ښځو د کار مخنیوی، او د ټولنیزو ازادیو کمېدل د طالبانو د تګلارو ښکاره بېلګې دي. اوس د انټرنټ بندیز د دې فشارونو یوه بله کړۍ بلل کېږي.

د پوهانو په باور، د انټرنټ نشتوالی نه یوازې د زده‌کړو بهیر ګډوډوي، بلکې د ښځو اقتصادي فرصتونه، د کار انلاین لارې، او د نړۍ له علمي سرچینو سره د اړیکو امکانات هم له منځه وړي.

ملاله یوسفزۍ له نړیوالو غوښتنه کوي چې یوازې غندنه کافي نه ده، بلکې باید عملي ګامونه پورته شي. د هغې په وینا، د نړیوالو فشارونو پرته به طالبان پر خپل دریځ ولاړ پاتې شي او د ښځو او نجونو د حقونو له منځه وړل به دوام وکړي.

ملاله یو ځل بیا په څرګند ډول وویل چې د افغان ښځو او نجونو د زده‌کړې مبارزه یوازې د هغوی مبارزه نه ده، بلکې دا د بشري حقونو یوه نړیواله موضوع ده، او ټول هېوادونه دنده لري چې د دې غږ ملاتړ وکړي.

لس ورځې وروسته پر چابهار بندر د امریکا بندیزونه پلي کیږي

۲۷ وږی ۱۴۰۴ - ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۷:۳۱ GMT+۱
لس ورځې وروسته پر چابهار بندر د امریکا بندیزونه پلي کیږي
100%

د امریکا بهرنیو چارو وزارت د ۲۰۱۸ کال له بندیزونو نه د چابهار بندر استثنا لغوه کړې او بندیزونه به د سپټمبر له۲۹ مې عملي شي. دغه اقدام د هند د چابهار بندر مهمو پانګونو او روانو پروژو ته هم خطر پېښوي. پخوا دغه استثنا د افغانستان د بیارغونې لپاره ورکړل شوې وه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په خپله یوه وروستۍ اعلامیه کې ویلي: « کله چې دا لغوه کول عملي شي، هغه کسان چې د چابهار بندر کاروي یا د ایران اړوند د ازادۍ ضد قانون (IFCA) لاندې نور فعالیتونه کوي، ممکن د IFCA له مخې له بندیزونو سره مخ شي».

په اعلامیه کې ویل شوي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د افغانستان د بیا رغونې او اقتصادي پراختیا لپاره په ۲۰۱۸ کال کې تر IFCA لاندې بندیزونو استثنا لغوه کړې، چې د سپټمبر له۲۹مې عملي کیږي او دا د ایران د منزوي کولو لپاره د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د «اعظمي فشار» له سیاست سره سم اقدام دی.

د ۲۰۲۴ کال په می کې هند له ایران سره د چابهار بندر د عملیاتو او مدیریت لپاره ۱۰ کلن تړون لاسلیک کړ، چې هند ته له افغانستان او مرکزي اسیا سره د مستقیمو سوداګرو اړیکو امکان ور کوي.

دغه اوږدمهاله تړون د هند د دولتي پورټس ګلوبل لمیټډ (IPGL) او د ایران د بندر او بحري سازمان ترمنځ لاسلیک شوی، چې هند به شاوخوا ۱۲۰ میلیون ډالره پانګونه پکې کوي. نور ۲۵۰ میلیون ډالره به د پور په توګه راټول شي.

د خامنه‌اي اړونده ورځپاڼه: د افغانانو په وتلو سره د شګډوډۍ بیه درې برابره شوې

۲۷ وږی ۱۴۰۴ - ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۵:۵۱ GMT+۱
د خامنه‌اي اړونده ورځپاڼه: د افغانانو په وتلو سره د شګډوډۍ بیه درې برابره شوې
100%

د «اطلاعات» ورځپاڼه، چې د ایران رهبر ته نږدې ګڼل کېږي، راپور ورکړی چې تر یو میلیون د ډېرو افغانانو په وتلو سره د تیر یو کال په موده کې د شګډوډۍ«نان سنګک» بیه په ایران کې درې برابره لوړه شوې ده.

ورځپاڼې لیکلي، چې له دولتي اوړو څخه جوړه شوې د عادي شګډوډۍ بیه، چې د تېر کال د وږې په میاشت کې ۵ زره تومان وه، اوس ۱۵ زره تومانو ته رسېدلې ده.

د ورځپاڼې په وینا، ایراني چارواکو د افغان کډوالو حضور د ډوډۍ پر بازار د فشار یو لامل ګاڼه.

په راپور کې ویل شوي چې زیاتره نانوایانې ادعا کوي چې دوی له حکومت څخه اوړه نه ترلاسه کوي او اړ دي چې ډوډۍ په ازاد بازار کې په لوړه بیه وپلوري. د «اطلاعات» ورځپاڼې په وینا، دغه وضعیت د لږ عاید لرونکو کورنیو پر ژوند نوي فشارونه راوستي دي.

شګډوډۍ یا نان سنګک یوه دودیزه ایرانی ډوډۍ ده چې په تنور کې د ګرمو ګاټیو او شګو پر سر پخیږي او عموماً لویه، نرۍ او اوږده وي. دا ډوډۍ په ایران کې ډېر مینه‌وال لري.

ایراني چارواکو په تېرو میاشتو کې څو ځله افغان کډوال د ډوډۍ په بازار د فشار عامل بللی و.

طالبان وايي په اسلام کلا کې د ۴۱زره کډوالو لپاره لنډمهاله پنډغالی جوړوي

۲۷ وږی ۱۴۰۴ - ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۵:۰۵ GMT+۱
طالبان وايي په اسلام کلا کې د ۴۱زره کډوالو لپاره لنډمهاله پنډغالی جوړوي
100%

په هرات ولایت کې د طالبانو رسنیز دفتر ویلي، چې د اسلام کلا په صفري نقطه کې د ۴۱ زره کډوالو لپاره د لنډ مهالي پنډغالي د جوړېدو چارې په چټکۍ روانې دي او ډېر ژر به یې ګټې اخیستنې ته وسپاري.

یاد دفتر ویلي، چې له ایران څخه د راستنېدونکو افغان کډوالو لپاره یې تردې مهاله په اسلام کلا کې د ۲۶زره تنو لپاره د موقتي استوګنې اسانتیاوې برابرې کړې دي.

د طالبانو د معلوماتو له مخې، ډېر ژر به په دغه لنډ مهاله پنډغالي کې د ۴۱ زره کډوالو لپاره اسانتیاوې برابرې کړي.

په هرات ولایت کې د طالبانو رسنیز دفتر ویلي، چې له ایران څخه د افغان کډوالو د راستنېدو د بهیر له پیل راهیسې یې تر دې مهاله پر اړمنو کډوالو یو میلیارد افغانۍ وېشلې دي او ۱۵زره کډوالو ته یې د کار زمینه برابره کړې ده.

د کونړ له زلزله ځپلو سیمو باید ۴۰ زره لارۍ خځلې او کنډر واېستل شي

۲۷ وږی ۱۴۰۴ - ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۴:۵۳ GMT+۱
د کونړ له زلزله ځپلو سیمو باید ۴۰ زره لارۍ خځلې او کنډر واېستل شي
100%

د ملګرو ملتونو د پرمختیايي پروګرام (UNDP) د سپوږمکۍ له لارې د څارنې پر بنسټ ویلي، د اګست ۳۱ مې زلزلې د افغانستان په ختیځ کې پراخې ویجاړۍ رامنځته کړې او تر ۶۴۹ زره ټنه کنډر او خځلې باید پاکې شي، چې ۴۰ زره لارۍ کیږي. د زلزلې له امله ۲۳ زره کسان له خپلو کورونو بې‌ځایه شوي دي.

د راپور له مخې، دا کنډر او خځلې د شاوخوا ۴۰ زره لاریو د بار معادل دي، چې باید له کونړ، ننګرهار او لغمان ولایتونو پاک شي.

په دغو ولایتونو کې ودانۍ په بشپړه توګه نړېدلې او ځمکې داسې ښورېدلې چې خلکو د ولاړېدو توان نه درلود.

د راپورونو له مخې، ۲۴۶ زره ودانۍ، چې کورونه، ښوونځي او روغتیايي مرکزونه پکې شامل دي، په اغېزمنو سیمو کې زیانمنې شوي، او ۴۶۲ کیلومتره برېښنا مزي له خطر سره مخ دي.

د مصنوعي ځیرکتیا پر بنسټ د جوړو شویو ماډلونو له مخې، له ۲۳ زره تر ۳۱ زره پورې خلک به دایمي بې‌ځایه شي او هغوی ته د زلزله‌ضد پناه ځایونو، خوړو، اوبو او روغتیايي خدماتو ته لاسرسی اړین دی.

په دغه راپور کې، د ژمي په نږدې کېدو سره د سرپناه، درملنې او لومړنیو مرستو اړتیاوې بېړنۍ بلل شوې دي.

د UNDP استازي سټیفن رودریګز د زیانمنو سیمو لیدنه «بوږنوونکې» بللې او ویلي یې دي: «ټولې ټولنې له منځه تللې، کورنۍ په څلولارو او اوارو کې ویدېږي او بنسټیزو خدماتو ته لاسرسی سخت ګډوډ شوی دی.»

د کړکېچ د چارو کارپوه دیوانند رامیا دا وضعیت «د وخت پر وړاندې سیالي» وبلله او ټینګار یې وکړ چې پراخ همغږی غبرګون اړین دی.