د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون د ملګرو ملتونو په عمومي اسامبلۍ کې د وینا پر مهال د نړۍ د اوسني وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې او وایي، سره له دې چې د دې سازمان غړي له ۵۱ هېوادونو څخه ۱۹۳ ته رسېدلي، نړۍ لا هم د ژور وېش او اړیکو د ماتېدو له ستونزې سره مخ ده.
مکرون پر خپل اېکس لیکلي: «موږ باید په دې ځان پوه کړو چې د نړۍ د وېش او ټوټې کېدو بهیر د سترو شخړو په حل او د ګډو ننګونو پر وړاندې د مبارزې په برخه کې زموږ ګډ ظرفیت سخت اغېزمن کړی دی.»
د هغه په وینا، د نړۍوالو ګډو ستونزو په ځانګړي ډول د جګړو، بشري ناورینونو او اقلیمي بدلونونو پر وړاندې نړۍ هغه واحده اراده نه لري چې په ګډه پرېکړه وکړي او د عملي حل لارې پر لور حرکت وکړي.
ولسمشر مکرون زیاته کړه: «اوس له هر بل وخت ډېره اړینه ده چې هغه د همکارۍ روحیه بېرته راژوندۍ کړو چې له اتیا کلونو مخکې یې د ملتونو ترمنځ د ملګرو ملتونو د رامنځته کېدو بنسټ کېښود.»
هغه له نړۍوالو مشرانو څخه وغوښتل، چې د سیاسي او اقتصادي ګټو پر ځای دې د ګډو ارزښتونو پر بنسټ د سولې، عدالت او همکارۍ فضا بېرته ټینګه کړي، څو نړۍ د ګډو ګواښونو پر وړاندې په یو واحد صف ولاړه شي.
ډېوېد پټریوس د الشرع د شخصیت بدلون د پام وړ بدلون بللی او زیاته کړې یې هه، چې د الشرع لاره له یوه «یاغي مشر» څخه تر «ولسمشرۍ» پورې د منځني ختیځ یو له سترو بدلونونو څخه دی.
جنرال پټریوس هغه مهال (۲۰۰۶ – ۲۰۱۱) د امریکايي ځواکونو مشري کوله چې د عراق جګړه په اوج کې وه. د همدې کلونو پر مهال، الشرع د امریکا پر وړاندې جګړه کوله او د امریکايي ځواکونو له لوري ونیول شو او زندان ته ولېږدول شو.
له بند څخه تر خلاصېدو وروسته، الشرع په ۲۰۱۲کال کې د «جبهه النصره» ډله جوړه کړه چې د بشار الاسد پر ضد یې جګړه کوله.
دا ډله وروسته له القاعدې بېله شوه او په ۲۰۱۷کال کې د نورو ډلو په یوځای کېدو سره «تحریر الشام» په نوم ځانګړی جوړښت شو. امریکا په ۲۰۱۸کې دا ډله ترهګره وبلله، خو د ۲۰۲۵کال په جولای کې یې له تور لېست څخه واېسته.
د امریکا حکومت د الشرع د نیولو لپاره ۱۰میلیونه ډالره انعام هم اعلان کړی و، چې د تېر ډسمبر په پای کې لغوه شو.
احمد الشرع د یکشنبې په ورځ نیویارک ته ورسېد. هغه لومړنی سوریایي ولسمشر دی چې نږدې په شپږو لسیزو کې د ملګرو ملتونو په عمومي اسامبله کې ګډون کوي. د هغه پلاوي له بېلابېلو چارواکو، په ځانګړي ډول د امریکا له بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو سره هم ولیدل.
الشرع د ډیوډ پټریوس په ملتیا د «کنکورډ یا ۲۰۲۵» کلني نړۍوال کنفرانس کې هم ګډون وکړ.
جنرال پټرویوس د الشرع د سیاسي بدلون ستاینه وکړه او ویې ویل: «هغه اوس پراخ ملاتړ لري او زه هم د هغه له ملاتړو یم.»
په دې خبرو کې د جنرال پټرویوس یوه پوښتنه د الشرع د روغتیا او خوب اړوند وکړه. الشرع په ځواب کې وویل: «موږ پخوا د جګړې په ډګر کې مخامخ وو، نن د خبرو پر لاره روان یو. چا چې جګړه کړې وي، د سولې ارزښت ښه پېژني.»
هغه زیاته کړه: «تېر د نن له معیارونو سره نشو سنجولای او نن د تېر له معیارونو سره نه شي قضاوت کېدای.»
الشرع په خپلو خبرو کې ټینګار وکړ، چې د هغه حکومت د بیارغونې، اقتصادي پراختیا او ملي یووالي پر پروګرام تمرکز لري او یوازې پوځ او حکومت باید د وسلو د کارونې مشروع حق ولري.
هغه وویل، د اساسي قانون په رڼا کې به د لږکیو حقونه په ځانګړي ډول د کردانو خوندي شي، خو د کردانو وسلهوال ځواکونه باید د دولت له چوکاټ بهر فعالیت ونه کړي.
الشرع د اسراییل په اړه وویل، چې د بشار الاسد د حکومت له پرځېدو وروسته یې تراوسه پر سوریې له زرو ډېر بریدونه کړي او د جولان د لوړو سیمه یې لا هم اشغال کړې ده، خو د ده په وینا، د دمشق تمرکز پر بیارغونې او د نوي جګړې د مخنیوي دی او له اسراییل سره د ۱۹۷۴ د اوربند پر اساس امنیتي خبرې روانې دي.
د چین دولتي ټلوېزیون «سي سي ټي وي» د سمندري ځواکونو په حواله راپور ورکړی، چې درې ډوله الوتکو (جې – ۱۵ ټي) جنګي جېټ، د پنځم نسل(جې- ۳۵) الوتکه او د (کې جې- ۶۰۰) راداري الوتکه د «فوجیان» له ځغاست لیکې څخه د مقناطیسي میدان په مرسته پورته کېدو او د ناستې بریالۍ ازموینې ترسره کړې.
د (جې -۳۵) الوتکه اوس په نړۍ کې دویمه جنګي الوتکه ده، چې د الوتکې وړونکې بېړۍ څخه د پورته کېدو وړتیا لري.
دا لومړی ځل دی، چې دغه ماډل الوتکه له یوه مقناطیسي میدان څخه پورته کېږي. د پوځي چارو کارپوهان وایي، چې دا پرمختګ د چین د سمندري ځواکونو د هوايي عملیاتو په ځواک کې ستر بدلون راولي.
راپور زیاتوي، چې د دې ازموینو بریا په دې معنا ده چې «فوجیان» اوس د الکترو مقناطیسي میدان په وسیله الوتنه او هم د الوتکې بېرته د ناستي بشپړه وړتیا لري، چې د چین د الوتکې وړونکو بېړیو د پروګرام لپاره ستره لاسته راوړنه بلل کېږي.
که څه هم په راپور کې د ازموینو دقیق وخت نه دی څرګند شوی، خو ویل شوي چې (جې – ۳۵) الوتکې دا ازموینې د سپټمبر په ۳مه نېټه د بېجینګ له پوځي پریډ څخه مخکې ترسره کړې.
خپره شوې ویډیو ښيي، چې دغه جنګي جېټ د «فوجیان» له ځغاست لیکې څخه د مقاطیسي میدان په مرسته پورته کېږي.
«فوجیان» د چین لومړۍ داسې الوتکې وړونکې بېړۍ ده، چې په بشپړه توګه د دغه هېواد په دننه کې ډیزاین او جوړه شوې ده. دا د نړۍ تر ټولو لویه د دودیزو سون توکو پر مټ چلېدونکې جګړه ییزه بېړۍ ده، چې د درېیو عصري برېښنایي مقناطیسي میدانو څخه برخمنه ده.
د پوځي شنونکو په باور، د الکترو مقناطیسي الوتنې سیستم د زړو (سکي جمپ) طریقو په پرتله ګڼې ګټې لري.