• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د افغان رسنیو ملاتړ سازمان: په هرات کې د ساکښو پر انځورونو بندیز د بشري حقونو پر ضد دی

۲ تله ۱۴۰۴ - ۲۴ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۰:۰۶ GMT+۱

طالبانو د کندهار په ګډون په یو شمېر ولایتونو کې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو پر خپرولو له بندیز لګولو وروسته اوس په هرات کې هم د ساکښو د انځورونو پر خپرولو بندیز ولګاوه. د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان دا پرېکړه د بشري حقونو له نړۍوالو قوانینو سره په ټکر کې بولي.

د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان د طالبانو پر دغې چارې د ژورې اندېښنې په څرګندولو او غندلو سره ویلي، د طالبانو دغه اقدام نه یوازې د بیان ازادي او ازادو معلوماتو ته د خلکو لاسرسی محدودوي، بلکې د هېواد رسنیزو، کلتوري او ټولنیزو فعالیتونو ته هم سخت زیان اړوي.

دغه سازمان د سې شنبې په ورځ (د تلې لومړۍ) په همدې تړاو د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي: «طالبان په داسې محدودیتونو سره نه پرېږدي چې رسنۍ خلکو ته د معلوماتو رسولو، د ټولنې د واقعیتونو انعکاس او د بیان ازادۍ د ارزښتونو دفاع برخه کې خپل رول ولوبوي.»

د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان همداراز په ټينګار سره ویلي، چې د طالبانو دغه پرېکړه د بشري حقونو له نړۍوالو قوانینو او میثاقونو او په ځانګړې توګه د بشري حقونو د نړۍوالې اعلامیې د ۱۹مې مادې او د مدني او سیاسي حقونو له نړۍوال میثاق سره چې د بیان ازادۍ او د ازادو رسنیو حق ته ځانګړی اهمیت ورکوي، په ټکر کې ده.

دغه سازمان له طالبانو غوښتي، چې د فشار او سانسور پر ځای دې رسنیو ته اجازه ورکړي، څو په ازاد، خپلواک او مسلکي ډول خلکو ته اطلاعات ورسوي او همداراز یې ویلي: «د خبریالانو د حقونو له ملاتړو بنسټونو، اړوندو نړۍوالو سازمانونو او نړۍوالې ټولنې څخه غواړو چې د دغو زیاتېدونکو محدودیتونو پر وړاندې چوپ پاتې نه‌شي او د افغانستان د رسنیو او خبریالانو د ملاتړ لپاره کوټلي او عملي ګامونه واخلي.»

د یادونې وړ ده، چې طالبانو تر دې مخکې هم په یو شمېر ولایتونو کې د ژوندیو موجوداتو د تصویرونو پر خپرولو بندیز لګولی او په دې وروستیو ورځو کې یې د نوري فایبر انټرنېټ چې چټک انټرنېټ بلل کېږي هم په ډېریو ولایتونو کې قطع کړی دی.

دغو چارو په کور دننه او بهر کې ګڼ غبرګونونه راپارولي، خو په ظاهره داسې ښکاري چې طالبانو ته دغه ډول غبرګونونه هېڅ ارزښت نه لري.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

بشردوست: په افغانستان کې داسې کس نه وینم چې په ملګرو ملتونو کې د افغانانو په ګټه خبرې وکړي

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۳۴ GMT+۱

د سیاسي چارو کارپوه او د افغانستان په جمهوري نظام کې د ولسي جرګې پخوانی غړی رمضان بشردوست وايي، د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د طالبانو ګډون یا نه ګډون د افغانانو لپاره څه ګټه نه لري او په وینا یې اوس داسې کس نشته، چې په دغه ډول غونډو کې ګډون او د افغان ولس په ګټه خبرې وکړي.

بشردوست د سې شنبې په ورځ (د تلې لومړۍ نېټه) د افغانستان انټرنشنل په سپړنه ټلوېزیوني خپرونه کې وویل: «د ملګرو ملتونو په روانه غونډه او ورته نورو غونډو کې د طالبانو ګډون او یا هم نه ګډون د افغانانو لپاره څه ګټه نه لري، دوی [طالبان] د خپل نظام ګټو ته د ولس تر ګټو لومړیتوب ورکوي او زه هیله لرم چې داسې ورځ راشي چې د ولس ګټې په نظر کې ونیسي.»

نوموړی زیاتوي: «اوس داسې کس نه وینم چې هلته [ملګرو ملتونو] ته ولاړ شي او د افغان ولس د ګټو په اړه خبرې وکړي.»

رمضان بشر دوست د ملګرو ملتونو پر سرمنشي او د امریکا په ولسمشر په نیوکو سره وویل، دغو دوو مهمو چارواکو د نورو هېوادونو په تړاو خبرې وکړې، خو د افغانستان یادونه یې ونه کړه، دا ځکه چې «لومړی افغانستان هلته [ملګرو ملتونو] کې څوک نه لري، د افغان ولس وینه دومره سره نه ده چې دوی [ملګري ملتونه] ځانته زحمت ورکړي چې د افغانستان د ښځو د حقونو او د پاکستان د پرله پسې تېریو په اړه خبرې وکړي.»

د نوموړي په وینا: «افغانستان اوس په اقتصادي، سیاسي او نظامي برخه کې د نړۍ لپاره لومړیتوب نه دی. ان تر دې چې ټرمپ هم د افغانستان، حتی د بګرام په اړه خبرې ونه کړې؛ هغه یوازې د ایران، وېنزویلا او اروپا یادونه وکړه. دا ځکه چې د افغانستان مسایل اوس د هېڅ هېواد لپاره مهم نه ګڼل کېږي.»

بشردوست د افغانستان په تړاو د ملګرو ملتونو پر دوه ګوني چلند په نیوکو سره وویل، پاکستان له تېرو څلورو کلونو راهیسې څو ځلي پر افغانستان تېری کړی، خو امنیت شورا نه غونډه راوبلله او نه هم کوم هېواد د پاکستان یاد بریدونه وغندل، مګر پر قطر چې کله اسراییل برید وکړ، نو امنیت شورا غونډه راوبلله او کابو ټولې نړۍ یاد برید وغانده: «دا په دې معنا ده چې د افغانستان خاوره د قطر له خاورې سره یو ډول ارزښت نه لري او د افغان ولس وینه د بل هېواد له وینې سره برابره نه ده.»

د بشردوست په باور، د ملګرو ملتونو په منشور کې اساسي موضوع بشري حقونه دي چې باید مراعات شي، د جګړې مخه ونیول او سوله رامنځته شي او همداراز سوله د بشري حقونو اساسي برخه ده: «خو هېڅوک د بشري حقونو په کیسه کې نه دي تر هغه وخته چې پکې یې ګټه نه وي، هغه وخت چې د یوه هېواد ګټه پکې وي بیا یې په اړه خبرې کوي.»

نوموړي په دې خپرونه کې په ډاګه کړه، چې د طالبانو په راتګ سره امنیت په نسبي بڼه تامین دی، خو برکت نشته: «له بده مرغه دوی [طالبان] پر دې نه دي بریالي شوي چې برکت راولي، فابریکې جوړې او کارونه او همداراز ښه اقتصادي ستراتیژي رامنځته کړي او مسلکي حکومت جوړې کړي.»

100%

رمضان بشردوست د سپړنې خپرونې په پای کې په پوهنتونونو کې د ځينو مضامینو پر حذفېدو په نیوکو سره وویل، په پوهنتونونو کې د نړۍوال حقوق او بشري حقونو مضامین حذف شوي او «که چېرې زموږ د پوهنتون فارغان په نوره نړۍ کې کار وکړي، نو پر دې [نړۍوال او بشري حقونو] پر څه نه پوهېږي.

پاکستاني پولیسو په اسلام‌اباد کې افغان خبریال جواد اعتماد نیولی دی

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۳۱ GMT+۱

پاکستاني پولیسو افغان خبریال جواد اعتماد د سې‌شنبه سهار په اسلام‌اباد کې نیولی دی. د هغه د کورنۍ غړي او نږدې خپلوان وایي، پولیس شاوخوا لس بجې د فیصل ښارګوټي په سیمه کې د هغه کور ته ورغلي او پرته له دې چې نوموړی وضاحت ورکړي، له ځان سره یې بیولی دی.

د جواد اعتماد نږدې خپلوانو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته د نوموړي د نیولو دلیل د هغه د ویزې د مودې پای ته رسېدل او د اقامتي اسنادو ستونزه ښودلې ده.

سرچینې زیاتوي، چې جواد اعتماد دا مهال د پولیسو په توقیف کې دی او امکان شته چې ډېر ژر افغانستان ته وشړل شي.

په پاکستان کې مېشت یو شمېر افغانان وايي، له څو میاشتو راهیسې د پاکستان حکومت د افغانانو د ویزو د غځولو بهیر درولی دی.

د دوی په وینا، لسګونه زره افغان کورنۍ د تمدید نشتوالي له امله د نیولو او بېرته ستنېدلو له جدي ګواښ سره مخ دي. ډېری افغانان وايي، چې د قانوني ویزو نه غځېدل هغوی له زده‌کړې، روغتیايي خدماتو او کاري فرصتونو څخه بې برخې کړي دي.

جواد اعتماد له هغو خبریالانو دی چې په افغانستان او سیمه کې د رسنیزو چارو تجربه لري.

100%

د خبریالانو د ملاتړ ځینې بنسټونو د ده د نیول کېدو په اړه اندېښنه ښودلې او ټینګار یې کړی، چې باید خبریالان د سیاسي او حقوقي فشارونو ښکار نه شي.

هغوی له پاکستاني چارواکو غوښتي، چې د خبریال د وضعیت په اړه روڼتیا رامنځته کړي او د رسنیزو اصولو په رڼا کې پرېکړه وکړي.

د افغان کډوالو د ټولنو مشران وايي، که د ویزو د تمدید ستونزه حل نه شي، ګڼ شمېر افغانان به د اجباري اېستلو له ګواښ سره مخامخ شي.

د هغوی په وینا، د اوږدې کډوالۍ وروسته د بېرته ستنېدلو پروسه د ډېرو افغانانو ژوند له سختو ننګونو سره مخامخ کوي، ځکه په افغانستان کې نه د کار زمینه شته او نه هم د امنیت بشپړ تضمین.

په همدې حال کې، د جواد اعتماد کورنۍ او نږدې ملګري د مدني ټولنو او نړۍوالو بنسټونو پر مداخلې ټینګار کوي، ترڅو د هغه قانوني او بشري حقونه خوندي پاتې شي.

فایق: افغانستان د ملګرو ملتونو په اتیایمه عمومي مجمع کې ګډون لري، خو د وینا حق نه لري

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۰:۴۰ GMT+۱

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق وايي، افغانستان له تېرو څلورو کلونو راهیسې د مشروع او قانوني حکومت د نه لرلو له امله په دغه ډول نړۍوالو غونډو کې د وینا حق نه لري او یوازې ګډون کولی شي.

په دغه ډول نړۍوالو غونډو کې د هېوادونو ولسمشران، رهبران او یا هم لږ تر لږه د بهرنیو چارو وزیران ګډون کوي او د خپل ولس د سوکالۍ او پرمختګ لپاره د خپلو ملي پروګرامونو، ستونزو او د ملګرو ملتونو د منشور او همداراز په نړۍواله کچه د ناورینونو او حل لارو په تړاو خپل دریځ بیانوي.

نصیر احمد فایق د ملګرو ملتونو د اتیایمې عمومي مجمعې په څنډه کې له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، افغانستان د روان کال په ګډون له څلورو کلونو راهیسې په دغه ډول نړۍوالو مهمو غونډو کې یوازې حضور لري او د قوانینو له مخې د وینا حق نه لري، ځکه په افغانستان کې له څه باندې څلورو کلونو راهیسې مشروع او قانوني حکومت نشته او له همدې امله افغانستان منزوي شوی دی.

فایق زیاتوي: «په افغانستان کې اوس یوه متحجره ډله حاکمه ده چې په خواشینۍ سره نه بشري قوانینو، نه ملي قوانینو او نه هم د افغانانو ګټو ته ژمنه ده او د طالبانو د دغو پالیسیو له امله افغانستان منزوي شوی دی.»

د نوموړي په وینا، په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست د ملګرو ملتونو په نورو جانبي غونډو او همداراز کله چې د افغانستان په اړه د امنیت شورا غونډه ولري، ګډون او ویناوې لري.

د فایق په وینا، په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ به د دغه سازمان په جانبي غونډو کې د درېیو مسایلو لکه په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د رول، د طالبانو د پالیسیو ارزونه او نقد او د بشري حقونو د نقض په تړاو ځواب ورکړې ته د طالبانو د اړ کولو په تړاو خبرې وشي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازولۍ د حق السهمیې د نه ورکړې له امله یې د رایې ورکړې حق ځنډول شوی دی.

نصیر احمد فایق په دې مرکه کې په ډاګه کړه، چې د طالبانو د لومړي کال د حاکمیت پر تله اوس د ډېریو هېوادونو په دریځ کې پراخ بدلون راغلی او په وینا یې په هغه وخت کې یو شمېر هېوادونه د طالبانو بیا ځلي حاکمیت ته خوشبینه و او په یو ډول یې ترې ملاتړ کاوه، خو اوس «ان له دوی سره د تعامل په اړه شک لري او ټينګار کوي، چې د افغانستان مسایلو ته د رسېدنې په اړه باید منسجمه پالیسي جوړه شي.»

هغه د خپلو خبرو په پای کې وویل، افغانستان د سخت دریځۍ پر لوري روان کړای شوی او پکې شته ترهګرې ډلې د سیمې او نړۍ لپاره یو جدي ګواښ ګڼل کېږي.

طالبان بیا په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق خپل استازی نه ګڼي او له ملګرو ملتونو یې په وار- وار غوښتي، چې دغه څوکۍ د دوی استازي ته وسپاري، څو په دغه ډول غونډو کې د دوی دریځ له نورو سره شریک شي.

نصیر احمد فایق چې په افغانستان کې د جمهوري دولت پر مهال په ملګرو ملتونو کې د دایمي استازولۍ مرستیال و، له څه باندې څلورو کلونو راهیسې د دغې استازولۍ سرپرست دی او لا هم پر دغې دندې پاتې دی.

عبدالسلام حنفي په افغانستان کې د اوتنبایوا له خدماتو په مننې سره هغې ته د بریا هیله وکړه

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۹:۲۰ GMT+۱

د طالبانو اداري مرستیال عبدالسلام حنفي نن مازدیګر (سې شنبه د تلې لومړۍ) د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو له ځانګړې استازې روزا اوتنبایوا سره د مخه ښې کتنه وکړه او د هغې له خدماتو یې په مننې سره ورته د بریا هیله وکړه. په افغانستان کې د روزا اوتنبایوا ۳ کلن ماموریت پایته رسېدلی دی.

عبدالسلام حنفي په دې مخه ښې کتنه کې وویل، په افغانستان کې د بشري مرستو لپاره زیات اړمن خلک شته او لازمه ده، چې دې برخې ته مسوول نړۍوال بنسټونه پام وکړي.

حنفي همداراز په بېلابېلو برخو کې راستنېدونکو هېوادوالو ته د دوی له لورې د وړاندې شویو خدماتو یادونه وکړه او له نړۍوالو مسوولینو یې هم وغوښتل، چې له راستنېدونکو هېوادوالو سره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي.

د ارګ د خبرپاڼې له مخې، روزا اوتنبایوا هم په خپلو خبرو کې له افغانانو او په ځانګړي ډول راستنېدونکو کډوالو او د کونړ له وروستۍ زلزله ځپلو سره د دغه سازمان د بشرپاله همکاریو د دوام یادونه وکړه او ویې ویل: «د ملګرو ملتونو مسوولین هڅه کوي مهاجرینو او زلزله ځپلو ته لا زیاتې مرستې برابرې کړي.»

له دې سره سم، په پراختیايي چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړي استازي اندریکا راتوته وویل، دغه سازمان تر اوسه د کونړ زلزله ځپلو ته د پام وړ مرستې رسولي او دا چې د ژمي فصل په رانږدې کېدو دی: «لازمه ده هغوی ته د سرپناه برابرولو په برخه کې فوري اقدامات وشي.»

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې روزا اوتنبایوا ماموریت د وږي په ۱۴مه پای ته ورسېد.

نوموړې څه موده مخکې د دغه سازمان امنیت شورا ته په خبرو کې د افغانستان د بحراني وضعیت په اړه خبرداری ورکړ او زیاته یې کړه، چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو د بندیز له امله اوس یو بشپړ نسل د له منځه تلو له ګواښ سره مخ دی.
هغې وویل، چې د ملګرو ملتونو د ښځو سازمان وروستۍ سروې ښيي چې د افغانستان اکثریت خلک د نجونو پر زده‌کړو د بندیز مخالف دي. د نړۍوال بانک اټکل هم ښيي چې دغه بندیز هر کال د هېواد اقتصاد ته ۱،۴ میلیارد ډالر زیان رسوي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او د یوناما مشرې په هرو درېیو میاشتو کې امنیت شورا ته د افغانستان او په ځانګړې توګه د بشري او ښځو د حقونو په تړاو راپور ورکاوه او په هغو راپورونو کې د بشري او په ځانګړې توګه د ښځو د حقونو د نقضېدو په تړاو معلومات وړاندې کېدل او ډېری وخت به د طالبانو له لوري د ناسمو معلوماتو پر خپراوي تورنېده او ان د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ورسره د هر ډول همکاریو پرېکون هم اعلان کړ.

د یادونې وړ ده، چې ارګ د دغې مخه ښې کتنې له خپرپاڼې سره هېڅ عکس یا ویډیو تر اوسه نه ده خپره کړې، ګنې تر دې مخکې د عبدالسلام حنفي د هر ډول لیدنو په تړاو عکس او یا هم ویډیو خپرېده.

یوسف وفا: ولس سخت ځپل شوی او داسې کورنۍ هم شته چې ان د ماښام د خوړلو لپاره څه نه لري

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۸:۵۵ GMT+۱

د بلخ ولایت لپاره د طالبانو والي محمد یوسف وفا په اداري او مشورتي غونډه کې وویل، افغان ولس سخت ځپل شوی او په دې کې داسې کورنۍ هم شته چې ان د ماښام د خوړلو لپاره څه نه لري. طالبانو تر اوسه په دومره صراحت سره د ولس د لوږې یادونه نه وه کړې.

محمد یوسف وفا په دې غونډه کې چې د سې‌شنبه په ورځ (د تلې لومړۍ) د بلخ د غونډو په تالار کې جوړه شوې وه ،زیاته کړه چې د ولس د زهیرولو پر ځای باید زړونه یې لاسته راوړل شي او «د دې بېچاره ولس خدمت وکړو ځکه دا ولس سخت ځپل شوی او زهیر شوی، ددې ولس له منځه داسې کورنۍ شته چې حتی د ماښام د خوړلو لپاره څه نه لري.»

که څه هم تر دې وړاندې یو شمېر طالب چارواکو د افغانانو د لوږې مسله یاده کړې وه، خو دوی تل ویل چې دا د خدای ازموینه ده؛ خو دا لومړی ځل دی چې یو طالب چارواکی په دومره صراحت د ولس د لوږې یادونه کوي.

100%

وفا زیاته کړه، پخواني ټول قوانین لغوه دي او هره اداره باید له مرکز څخه خپل نوي شرعي او اسلامي قانون را وغواړي، ځکه دا د دوی د مشر امر دی. هغه وویل: «پخواني قوانین ټول لغوه دي، هره اداره دې له مرکز څخه خپل نوي شرعي اسلامي قانون وغواړي، ځکه دا د اسلامي نظام او د شرعي امیر له خوا امر دی.»

په دې غونډه کې همداراز پرېکړه وشوه، چې د دوی د عوایدو د زیاتېدو په موخه د ازادۍ مطبعې له لارې ټول دولتي اسناد چاپ شي او همداراز له ملي راډيو وغوښتل شول، چې د دوی لاسته راوړنې په ښه توګه تکثیر کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې ملګرو ملتونو په ځلونو د افغان ولس د لوږې په تړاو ګڼ راپورونه خپاره کړي، خو په هغه وخت کې د طالبانو له لوري یاده مساله به ردېدله او دا دی د لومړي ځل لپاره د بلخ ولایت لپاره د طالبانو والي د ولس له دومره لوږې چې ان د شپې لپاره خواړه نه لري، خبر ورکړ.