انټونیو ګوتریش: په ډېرو هېوادونو کې ښځې او نجونې د زده کړو له حق څخه پاتې دي

یاد سازمان په یوه خبرپاڼه کې ویلي، راپورونه ښيي چې په پاکستان کې یو شمېر ناروغ افغان کډوال د پولیسو د وېرې له امله روغتیایي مرکزونو ته نه ورځي، او ځینې روغتونونه له هغو ناروغانو سره د درملنې برخه کې همکاري نه کوي چې د اعتبار وړ ویزې نه لري.

خبرپاڼه زیاتوي: «په ځانګړي ډول د اندېښنې وړ خبره دا ده چې ان امیندوارې ښځې، چې بیړنۍ طبي پاملرنې ته اړتیا لري، هم له دې کبله له مرستې غوښتلو ډډه کوي.»

دغه سازمان په ډاګه کړې چې دا ډول چلند نه یوازې د انساني کرامت ښکاره سرغړونه ده، بلکې د پاکستان د اساسي قانون او د هغو نړیوالو بشري ژمنو خلاف هم دی، چې دغه هېواد پرې لاسلیک کړی دی.

د پاکستان بشري حقونو دغه کمېسیون ټینګار کړی چې په اوسنیو شرایطو کې د افغان مېرمنو او نجونو حالت ډېر حساس دی او که هغوی بېرته هغه هېواد ته ستنې شي چې «د جنسیت پر بنسټ د اپارتاید سیاستونه پکې عملي کېږي»، نو د هغوی ژوند او راتلونکی به له جدي ګواښ سره مخ شي.

یاده دې وي چې په پاکستان کې د افغان کډوالو د نیولو او جبري بېرته ستنولو لړۍ له ۲۰۲۳ کال راهیسې په سختۍ روانه ده.

د پاکستاني چارواکو په وینا، زرګونه هغه افغانان چې د قانوني اسنادو له وړاندې کولو پاتې راغلي، له هېواده ایستل شوي دي.

د ملګرو ملتونو او بشري حقونو ګڼو ادارو پر پاکستان غږ کړی چې د کډوالو د جبري ایستنې پر ځای دې د هغوی د خوندیتوب لپاره بدیلې لارې ولټوي.

د طالبانو د نیمروز ولایت د والي رسنیز دفتر نن سې شنبه د تلې لومړی نېټه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وویل، چې ددې ډلې د فرامینو او احکامو لوی رییس شمس الدین شریعتي په مشرۍ یوه لوړ پوړي پلاوي د بې‌کیفیته تېلو او نورو وارداتي توکو د مخنیوي او د هبت الله د فرمانونو د پلیتابه په موخهنیمروز ولایت ته سفر کړی.

شریعتي په خپلو خبرو کې ویلي، چې د بې‌کیفیته تېلو واردات د خلکو ژوند او اقتصاد ته جدي زیان رسوي، او دا کار یوازې د یو شمېر مشخصو تجارانو په ګټه او د میلیونونو افغانانو په تاوان تمامېږي.

په همدې حال کې د طالبانو مرستیال والي تورجان احمدي په خپله وینا کې ویلي، چې د ملا هبت الله فرمان یې په بشپړ ډول تطبیق کړی.

نوموړي زیاته کړه، چې د بې‌کیفیته تېلو، درملو، تعمیري موادو، انساني قاچاق، نشه‌يي موادو او نورو غیرقانوني چارو پر وړاندې د ولایتي ادارو له لوري جدي اقدامات شوي، او په څرګند ډول په دې برخه کې ښه پرمختګونه شوي دي.

په دې پرانېسته کې د هرات والي اسلام‌جار وویل چې دا مهال په هرات ولایت کې لسګونه لویې او وړې انکشافي پروژې روانې دي او د دغې پروژې له بشپړېدو سره به د هېواد په اقتصادي ډګر کې ستر بدلون راشي.

د هرات لپاره د طالبانو والي ټینګار وکړ چې دوی د دې پروژې د چټک پرمختګ لپاره هر ډول همکارۍ ته چمتو دي.

د طالبانو د فواید عامې وزارت معین مولوی محمد اسحاق صاحبزاده ویلي چې دغه پروژه به د شاوخوا ۵۰جریبه ځمکې په ساحه کې تطبیق شي.

نوموړي وویل چې تمه ده دا پروژه به په یوه کال کې ګټې اخیستنې ته وسپارل شي.

په غونډه کې حاضرو څو سرچینو نن سې شنبه د تلې په لومړی نېټه دا خبر تایید کړ.

د سرچینو په وینا، د ځینو رسنیو چارواکو په غونډه کې استدلال وکړ، چې تر څو په کابل کې په طالبانو پورې تړلی ملي ټلوېزیون داسې شیان خپروي، په هرات کې د خصوصي رسنیو فعالیتونه باید بند نه شي.

په غونډه کې حاضرو یوټیوبرانو دا هم وویل، چې د دوی خپرونې تر ډیره له افغانستان څخه بهر لیدونکو لپاره چمتو کیږي او له هیواد سره هیڅ تړاو نه لري.

په همدې حال کېږي د طالبانو مشرانو د ژوندیو موجوداتو د خپرونو په بندولو ټینګار کړی دی.

په هرات کې یوې سرچینې وویل چې سیمه ییزې رسنۍ به یوازې هغه وخت دا بندیز ومني چې په ټول افغانستان کې په مساوي ډول پلی شي.

مخکې طالبانو په کابل او یو شمیر نورو ولایتونو کې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو له خپرولو څخه رسنۍ منع کړې وې.

هرات په افغانستان کې دویم ولایت دی، چې له کابل وروسته تر ټولو ډېرې رسنۍ لري.

انډیپنډنټ رپوټ ور کړی، چې غږیز ثبتونه ښيي، چې کارګر د استرالیا مېشت لوبغاړي نثار احمد مهمند له ورور سره د پیسو د لېږد په اړه خبرې کوي او ټینګار کوي، چې دا پیسې ده ته نږدې د یو کس حساب ته واستول شي.

د دغو ثبتونو له مخې نوموړی حتا وړاندیز کوي چې پیسې به د ملي لوبډلې د بسپنې تر نوم لاندې ثبت شي.

کارګر چې له ۲۰۱۹ کال راهیسې د فدراسیون مشري کوي، په دغه ثبتونو کې داسې هم اورېدل کېږي چې د لس زره ډالرو پر ځای د پنځه زره ډالرو منلو ته غاړه ږدي او وايي چې د ویزې د لګښت لپاره دې ۱۵۰۰ ډالر نور هم ورزیات شي.

خو کارګر تېره اونۍ په یوه مرکه کې دا تورونه رد کړل او ادعا یې وکړه، چې د استرالیا په یوه لیدنه کې د سپانسرشپ پر موضوع یې خبرې کړې وې، نه د لوبغاړي د اخیستلو.

د ده په وینا، ملي لوبډله کې د لوبغاړو ټاکنه یوازې د سرمربي صلاحیت دی، نه د فدراسیون.

سره له دې، کارګر ومنله چې په خپرو شویو غږونو کې د هغه غږ دی، خو ټینګار یې وکړ چې ټول تورونه "توطيه او جعلي ادعاوې" دي.

رسنیو دا غږونه خپاره کړي او ویلي یې دي چې کارګر د ملي لوبډلې په ترکیب کې د لوبغاړي شاملولو په بدل کې د پیسو غوښتنه کړې ده.

دغه موضوع پراخ غبرګونونه راپارولي، او ځینې سرچینې چې نه غواړي نوم یې څرګند شي، وایي د پیسو غوښتنه د فدراسیون پر حساب نه، بلکې د شخصي حوالې له لارې شوې ده چې "د شفافیت په اړه جدي شکونه" راپورته کوي.

د فیفا ویاند ددغه ترونو په تړاو د پوښتنې په ځواب کې ویلي، چې د اصولو له مخې د دوی قضایي ارګانونه پر احتمالي پلټنو تبصره نه کوي، خو که کومه پرېکړه وشي، نو رسما به یې اعلان کړي.

یوسف کارګر په تېرو وختونو کې هم د فساد له تورونو سره مخ شوی و.