طالبانو د یوه امریکایي د خوشې کېدو په تړاو د پلاوي د هرکلي لپاره پراخ چمتووالی نیولی و

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د سرپرست او د امریکايي بندیانو په چارو کې د ټرمپ د استازي تر منځ د یکشنبې په ورځ (د تلې ۶مه) له کتنې وروسته د امیر امیري په نوم یو امریکایی وګړی ازاد شو، خو د افغاني الاصله امریکايي محمود شاه حبیبي برخلیک لا تر اوسه نه دی مشخص شوی.

زلمي خلیلزاد د امیر امیري له ازادېدو وروسته په خپلې اېکس پاڼې ولیکل، امیر امیري د طالبانو له لوري په ناحقه نیول شوی و او زیاتوية «دا یو مثبت او د پام وړ ګام دی د هغو مهمو خنډونو په لرې کولو کې چې د متحده ایالاتو او افغانستان د اړیکو د ښه کېدو په لاره کې موجود دي.»

هغه همداراز هیله څرګنده کړې، چې له طالبانو سره د برمته شویو امریکایانو مساله په بشپړه توګه حل شي او ویلي یې دي: «دا ډاډ باید ترلاسه شي چې طالبان به په راتلونکي کې د برمته کولو دغه عمل بیا نه تکراروي.»

د ویلو ده، چې د محمود شاه حبیبي په ګډون ۳ نور امریکایان له طالبانو سره بندیان دي او امریکا هڅې کوي، چې پاتې کسان هم د طالبانو له منګلو وژغوري.

د محمود شاه حبیبي ورور افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، ورور یې له څه باندې درېیو کلونو راهیسې له طالبانو سره بندي دی، خو لا تر اوسه یې برخلیک نه دی روښانه شوی.

پل اډوین اووربي جونیور یو امریکایی لیکوال دی، چې د پاکستان وزیرستان ته د سفر پرمهال ورک شو.

هغه وروستی ځل د ۲۰۲۴ کال په نیمایي کې د افغانستان په خوست ښار کې لیدل شوی و. ویل کېږي، چې نوموړي په ​​سیمه کې د خپل نوي کتاب لپاره څېړنه کوله.

سي‌اېن‌اېن هم مهاله د امیر امیري د خوشې کېدو خبر د خپرېدو پر مهال د باخبره سرچینو له قوله لیکلي، چې طالبان د هغه د خوشې کولو په بدل کې هېڅ ډول امتیاز نه دی ترلاسه کړی.

د یو بل امریکايي وګړي محمود شاه حبيبي ورور احمدشاه حبيبي بیا ویلي، چې کورنۍ یې «په دې اورېدولو خوښه ده، چې یو بل امریکايي د طالبانو له بند څخه خوشې شوی دی.»

محمودشاه حبيبي د ۲۰۲۲ کال له اګسټ راهيسي د طالبانو په زندان کې دی.

هغه زیاته کړې: «ټول امریکایان باید له دې خبر څخه خوښ وي، خو زما ورور هم یو امریکایی دی او تر اوسه له خپلې مېرمنې سره د اړیکې هېڅ لاره نه لري.»

محمود شاه حبیبي د القاعده د مشر اېمن‌الظواهري د وژل کېدو له پېښې سره په تړاو نیول شوی، خو طالبان د هغه د بندي کېدو خبره ردوي او وايي، چې د هغه له شتون نه په افغانستان کې بې‌ خبره دي.

تر دې دمه طالبانو پنځه امریکايي وګړي خوشې کړي دي. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د یکشنبې په ورځ ټینګار کړی، چې ولسمشر ټرمپ به هڅه وکړي، څو نور امریکایان چې په افغانستان یا نورو هېوادونو کې بندیان دي ازاد شي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د تېرې جمعې په ورځ (د تلې ۴مه) د ملګرو ملتونو په عمومي مجمع کې د خپلې وینا له پیل مخکې د قرانکریم د البقرة سورت ۱۷۷ ایت ولوسته، خو وروستۍ برخه یې ناسمه ولوستله.

شهباز شریف د ایت وروستۍ برخه چې «الْمُتَّقُوْنَ» دی، «المنفکون» لولي.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک د څارنې او مالي خدمتونو عمومي امر چې تر دې مخکې د لوړو زده کړو وزارت مرستیال هم و، د یکشنبې په ورځ (د تلې ۶مه) په خپلې اېکس‌پاڼې پرته له دې چې د شهباز شریف نوم واخلي، لیکلي: «د مسلمان په نوم د نړۍ پر وړاندې د قرآن کريم دا ډول لوستل، د وقاحت او د الله تعالی سره د بې ادبۍ وروستی حد دی.»

خیرخواه له شهباز شریف څخه د پوښتنې په توګه مطرح کړې، چې «[اُولٰٓىٕكَ هُمُ المنفکون] د چا له خوا؟ د چا په واسطه؟ پر چا؟ چېرته او کله نازل شوي توري دي؟»

دغه طالب چارواکی د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ته په خطاب کې وايي: «چا درنه د ایت نه لوستلو ګیله کړې وه؟» او همداراز په مسخرې ډول زیاتوي، «بجليګر مولوي صاحب دې الله تعالى وبښي، نه شته نو»

د یادونې وړ ده، چې پاکستان هر کله د افغانستان او په ځانګړې توګه د طالبانو پر وړاندې ډېر په صراحت او نوم اخیستنې سره غږېږي، خو طالب چارواکي بیا دومره صریح او ښکاره خبرې نه کوي چې دغې مسالې هم ګڼې پوښتنې رامنځته کړې دي.

که څه هم په افغانستان کې د طالبانو د بیا واکمنېدو په پیل کې د پاکستان او طالبانو اړیکې ښې وې، ان تر دې چې کابل ته په ننوتلو سره د پاکستان د څارګرې ادارې مشر فیض حمید هم په پلازمېنه کابل کې ګرځېده، خو په دې وروستیو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې ترینګلې دي او لامل یې هم دا دی چې پاکستان وايي، له افغان خاورې متضرر دی، خو طالبان یې نه مني او په پاکستان کې ناامني د دغه هېواد کورنۍ چاره ګڼي.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، شاوخوا څلور میلیونه افغانان د نشه‌ يي توکو د استعمال له امله له رواني او فزیکي اختلالاتو ځورېږي او افغانې ښځې او نجونې د فقر او د پوهاوي د نشتوالي له امله تر نورو ډېرې د روږدو کسانو د درملنې او بیارغونې خدماتو ته اړتیا لري.

ایتالیا د دغو مرکزونو د ملاتړ لپاره مالي مرسته ځانګړې کړې ده. د افغانستان لپاره ځانګړي وجهي صندوق د یکشنبې په ورځ (د تلې ۶مه) پر اېکس پاڼې په یوه یاداښت کې لیکلي: «دا مرسته به د روږدو د درملنې مرکزونه او د بیارغونې خدمات فعال وساتي، څو هغو کسانو ته رسېدګي وشي، چې له اعتیاد سره مبارزه کوي.»

د ملګرو ملتونو اړوند دغې ادارې زیاته کړې، چې د ایټالیا مالي مرسته به افغان ښځو او نارینه‌وو ته د ژوند د ښه والي او بیا جوړونې لپاره د عایداتي فرصتونو زمینه هم برابره کړي.

ملګري ملتونه وايي، چې په افغانستان کې د نشه‌ يي توکو د کاروونکو شمېر ۴ میلیونه تنه اټکل شوی، چې ۳۵ سلنه یې ښځې جوړوي.

طالبانو ویلي، واک ته د دوی له رسېدو را وروسته د هېواد لس سلنه وګړي په نشه‌يي توکو روږدي وو.

د دغو کسانو د درملنې څرنګوالي او د بیارغونې مرکزونو د کمښت په اړه اندېښنې لا هم پر ځای دي.

تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د نشه يي توکو او جرمونو پر وړاندې دفتر راپور ورکړی و، چې په افغانستان کې د نشه‌ يي توکو د «تزریقي استعمال» کچه په څرګند ډول لوړه شوې ده.

د دې څېړنې له مخې، که څه هم د دودیزو نشه‌يي توکو لکه چرس او تریاکو کارول لږ شوي، خو د هېرویینو او شیشې استعمال ورځ تر بلې زیاتېږي.

محمدعمر داودزي د یکشنبې په ورځ له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، چې د دوحې د خبرو پر مهال ټرمپ له افغانستان څخه د ټولو ځواکونو د وتلو سره موافق نه وو.

نوموړي‌ زياته کړه: «د دوحې په خبرو کې ټرمپ له افغانستان څخه د ټولو ځواکونو د وتلو پلوی نه وو، د ناستې خواوو ورسره ژمنه وکړه چې یو ځل ټول ووځي تر څو طالبان د اشغال د ختم اعلان وکړي وروسته به بیا پر امنیتي‌ موضوعاتو خبرې پيل کړو.»

د نوموړي په خبره، امریکا له افغانستان څخه د وتلو پر مهال فکر کاوه چې طالبان به یې دوستان او په ارزانه ډول د غوښتنو عملي کوونکي شي.

هغه وايي، چې د طالبانو ناسمې پاليسۍ ټرمپ په دې برخه کې جدي کړی او د خپل کمپاین پر مهال یې هم ټينګار کړی، چې افغانستان ته به بیا ولاړ شي.

ښاغلي داودزي دا هم ویلي، چې د جمهوریت پر مهال د بګرام په اډه کې د امریکا له شتون څخه چین اندېښنه درلوده او له دوی سره یې شریکه کړې هم وه.

هغه وايي، که د طالبانو لوی مشر هبت الله اخوندزاده د امریکا له دې پرېکړې سره مخالفت وکړي: «ښایي واشنګټن نورې لارې هم ورته سنجولې وي.»

نوموړي د پاکستان رول ته په اشارې سره وویل، چې پاکستان جوړ او ارام افغانستان نه غواړي.

هغه زياته کړې: «پاکستان ماهر دی، له فرصت څخه ګټه اخلي، په بهرنۍ پالیسۍ کې یې بدلون راوستلی او خپل یو محوره سیاست یې بدل کړی. یو مهال یې له طالبانو سره ملګرتیا کوله او اوس یې دوښمن ګڼي.»

محمدعمر داوزی وايي، که خلک د «ظالم حاکم» پروړاندې ودرېږي او اقدام وکړي، نو هېڅ بهرني نظامي حضور ته اړتیا نشته چې وطن ته راشي.

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وار- وار ويلي چې غواړي د بګرام هوايي اډه له طالبانو څخه د جوړجاړي یا له بلې لارې بېرته ترلاسه کړي؛ خو له یوې خوا طالبانو دغه خبره نه‌ده منلې او له بلې خوا کارپوهان دغه کار ناشونی بولي.