قرغيزستان د افغانستان په ختیځ کې له زلزله ځپلو سره ۱۳۰ ټنه بشري مرسته وکړه

کرزي د یکشنبې په ورځ د (تلې ۱۳مه) زیاته کړې چې په افغانستان کې د‌ ښځینه ښوونکو هڅې هم د ستایلو وړ دي او دوی یې د تعلیمي ډګر په پراختیا کې ارزښتمنې بللي دي. پخواني ولسمشر په دې پېغام کې یو ځل بیا پر طالبانو غږ کړی چې نجونو او هلکانو ته دې په مساوي توګه د زده کړو اسانتیاوې برابرې کړي.

نوموړي لیکلي: «هیله لرم چې ژر تر ژره په هېواد کې ټولو نجونو او هلکانو ته د تعلیم مساوي او پراخه زمینه برابره شي، تر څو وکولای شي چې خپلو ارزوګانو ته ورسېږي». حامد کرزي تر دې وړاندې هم په وار وار له طالبانو غوښتي چې د نجونو پر مخ دې د‌ ښوونځیو او پوهنځیو بندې کړای شوې دروازې بېرته پرانېزي.

دا پخوانی ولسمشر چې کابل کې د طالبانو له سختو محدودیتونو سره سره ژوند کوي وخت ناوخت د خپلو څرګندونو او سیاسي ناستو ولاړو له کبله د طالبانو له ګواښونو سره هم مخ شوی دی.

د راپورونو له مخې، د ده دغه دریځ له کبله د طالبانو مشر ملا هبت الله هم غوسه شوی او د خپلو استازو له لارې یې له کرزي غوښتي چې له هېواده ووځي؛ خو پخواني ولسمشر جدي غبرګون ښوولی او دا‌ پرېکړه یې لا تر اوسه نه ده منلې.

طالبان د نجونو زده کړو او د ښځو کار بندیز تر څنګ په ګڼو برخو کې د محدودیتونو او سختدریځو تګلارو له کبله په نړۍوال کچه هم سخته منزوي شوې ده.

راپور کې راغلي، چې له افغانستان سره د دوغارون پر ګډه پوله د لومړي ځل له‌پاره د بهرنیو وګړو د هویت ثبتولو «بایومټریک» سیسټم فعال شو.

ایرنا خبري اژانس د خراسان رضوي ولایت د بهرنیو اتباعو او کډوالو عمومي رییس جعفر سید آبادي له خولې لیکلي، چې د دې سیسټم لومړی پړاو بشپړ شوی او تمه ده چې په راتلونکو دوو اونیو کې به یې پاته پړاوونه هم بشپړه شي.

هغه زیاته کړه، د بایومتریک سیسټم د خراسان رضوي او تایباد پر پوله د امنيتي دلایلو له مخې فعال شوی، چې د کډوالو په رسمي ثبت او څارنه کې به مهم رول ولري. سیدآبادي وویل، دوغارون ایران ته د افغانانو د تګ راتګ لاره ده، ځکه نو دا سيسټم لومړی پر دې پوله ولګول شو او وروسته به د ایران پر نورو پولو هم ولګول شي.

هغه زیاته کړه، د روان کال له پیل راهیسې ۷۰سلنه بې اسناده افغان کډوال د دوغارون پر پوله افغانستان ته ستانه شوي دي.

ایرنا اژانس د تایباد د ولسوال حسین جمشیدي له خولې لیکلي،په روان کال کې تر اوسه ۹۸۰زره بې اسناده افغان کډوال د دوغارون له لارې خپل هېواد ته ستانه شوي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د حیرتان بندر له لارې (۷۳۸۲۵) ټنه، د آقینې له لارې (۲۰۴۲) ټنه، د تورې غونډۍ له لارې (۱۵۰۶۷) ټنه او خواف–هرات له لارې (۶۵۸۸) ټنه انتقالات شوي، چې ټولټال (۹۷۵۲۲) میټریک ټنه کېږي.

همدا راز زیاته شوې، چې د انتقالاتو یوه برخه صادرات دي. په تېره اونۍ کې (۳۲۷) ټنهتجارتي مالونه صادر شوي، چې لويه برخه یې وچه مېوه او د آنارو جوس دي.

د طالبانو د ټولګټو وزارت په خپله اعلامیه کې د صادراتو او وارداتو برخه نه ده سره جلا کړې، خو د مخکينیو اعلامیو څخه یې څرګندېږي، چې د وارداتو پرتله صادرات یوه سلنه هم نه دي.

کارپوهان وايي، که واردات تر صادراتو ډېر وي، هغه هېواد مصرفي بلل کېږي او دا د کمزوري اقتصاد نښه ده، ځکه په دې صورت کې له هېواد څخه پيسې وزي، کورنی تولید کمېږي او بې‌کاري هم ورسره ډېرېږي.

اقتصادپوهان وړاندیز کوي، چې باید صادراتو ته ډېر پام وشي او دغه ډول د وارداتو او صادراتو تر منځ توازن ته هم پام وشي.

په راپور کې ویل شوي چې په خضدار کې د عملیاتو پر مهال تر ۱۴ډېر ترهګر ووژل شول او ۲۰ نور ټپيان شو. همدا راز زیاته شوې، د پاکستان امنیتي ځواکونو د بلوچستان ایالت د خضدار ولسوالۍ د زهري په سیمه کې د خلکو د وېرولو هڅه هم شنډه کړه.

د یاد هېواد دولتي ټلویزیون په راپور کې وړاندې لیکي، د عملیاتو پر مهال امنیتي ځواکونو د ترهګرو څو پټنځایونه هم ویجاړ کړي دي. دا هم ویل شوي، چې وسله‌وال د خپلو پرله‌پسې ناکامیو له امله لالهانده او اندېښمن شوي دي.

په بلوچستان کې بلوڅ بېلتون پال ځواکونه یا د بلوچستان د خپلواکۍ پوځ له څو کالو راهیسې د یاد ایالت د خپلواکۍ لپاره پر پاکستاني پوځي ځایونو بریدونه کوي.

په دې لړ کې تر ټولو ستر برید یې د روان کال د مارچ په میاشت کې د جعفر اېکسپریس په نوم اورګادي باندې کړی، چې لسګونه پاکستاني نظامیان په کې وژل شوي وو.

دې ادارې د شنبې په ورځ، د تلې ۱۲مه نېټه د یوه سند له مخې لیکلي و، چې په افغانستان کې د جاسوسانو یوه شبکه جوړه شوې ده. د سند له مخې ویل شوي، چې د دې شکبې هدف د بهرنیو هېوادونو د ګټو ترمنځ ټکر پېښول دي.

اوکرايني استخباراتي ادارې د طالبانو د یوه چارواکي اسدالله بریالي د لیک په استناد ویلي، د روسي سېلانیانو، خبریالانو او نورو بهرنیانو په اړه ویل شوي، چې ډېری یې د بهرنیو استخباراتو افسران دي.

د اوکراین استخباراتي اداره زیاتوي، دې طالب چارواکي وړاندیز کړی، چې باید د روسیې او بیلاروس د جاسوسانو مخه ونیول شي.

طالبان دا خبره داسې مهال کوي، چې څو میاشتې مخکې یې د سویاتو سلاو کاورین په نوم یو روسی څېړونکی د روسیې لپاره د جاسوسۍ په تور ونیو او تر ۵۲ ورځو بند وروسته یې بیرته خوشي کړ.

روسیه یوازینی هېواد دی، چې د طالبانو اداره یې په رسمیت پېژندلې او بیلاروس د روسیې نژدې ملګری بلل کېږي. طالبان وایي، چې په تېرو څلورو کالونو کې۲۴زره بهرنيو سېلانیانو افغانستان ته سفرونه کړي دي.