ټرمپ د باینانس پخوانی اجرایوي رییس چې ایران لپاره د پیسو سپينولو په تور محکوم شوی و، بښلی

مدودف دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ پر ټېلېګرام پاڼه کې کړي او لیکلي یې دي: «متحده ایالت زموږ دښمن دی، او هغه ټرمپ چې ډیرې خبرې کوي او وایي چې سوله غوښتونکی دی، اوس په بشپړه توګه د روسیې سره د جګړې په لور روان دی. دا پرېکړې یو ښکاره جګړه‌ییز اقدام دی، او ټرمپ اوس له اروپا سره، چې ځان یې له عقل څخه بې‌برخې ښودلې، بشپړ همغږی شوی دی».

دغه څرګندونې وروسته له هغې شوې چې ډونالډ ترمپ د چهارشنبې په ورځ د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین له پلان شوې لیدنې انصراف اعلان کړ او د امریکا د خزانې وزارت د روسیې دوه ستر د نفتو شرکتونه «روس‌نفت»او «لوک‌اویل»تر بندیزونو لاندې راوستل.

ترمپ مخکې روسیه «کاغذي زمری» بللی وه او ویلي یې و، چې مسکو د نړیوال اقتصاد او امنیت لپاره ستره ګواښ نه شي کېدای، خو د نوو بندیزونو له اعلان وروسته، د روسیې لوړپوړو چارواکو د واشنګټن کړنې جګړه‌ییزې او پارونکې بللې دي.

دا څرګندونې وروسته له هغې شوي، چې د امریکا حکومت د چهارشنبې په ورځ د روسیې دوه ستر د نفتو شرکتونه «روس‌نفت» او «لوک‌اویل» تر بندیزونو لاندې راوستل. د دې پرېکړې له امله د نړيوال نفت بیه نږدې ۵سلنه لوړه شوې ده.

پوتین د امریکا او لوېدیځ له لوري لګېدلي بندیزونه «غیردوستانه اقدام» بللی، خو ویلي یې دي چې د روسیې اقتصاد به ترې جدي اغېزمن نه شي. هغه زیاته کړه، د هېواد د انرژۍ سکتور د بهرني فشار پر وړاندې د زغم وړتیا لري.

ولادیمیر پوتین خبرداری ورکړی، که د روسیې د نفتو صادرات ګډوډ شي، د انرژۍ بیې به ډېرې لوړې شي او دا به سیاسي ستونزې راولاړې کړي.

هغه همدارنګه د بوداپست په ښار کې د ټرمپ له لوري د ګډې ناستې د لغوه کېدو یادونه وکړه او ویې ویل: «خبرې اترې تل تر جګړې او اختلاف غوره دي».

نوموړي یو ځل بیا خبرداری ورکړ، که اوکراین د لوېدیځو راکټونو په وسیله د روسیې پر خاوره برید وکړي، د مسکو ځواب به «دروند او ځپونکی» وي.

ټرمپ دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د «ټایم» مجلې سره په یوه تازه مرکه کې کړې دي. نوموړي ویلي: «زما په اند موږ ډېر نږدې یو، په دې کار کې به سعودي عربستان لومړی ګام واخلي. دوی مخکې د غزې او ایران ستونزې لرلې، خو اوس دا دواړه ستونزې نه شته.»

کله چې له ټرمپ وپوښتل شول، ایا سعودي عربستان به د کال تر پایه د «ابراهیم تړون» برخه شي، ټرمپ وویل: «هو، زه فکر کوم دا به وشي.» هغه زیاته کړه، پلان لري په راتلونکي کې د غزې له تړانګې څخه هم لیدنه وکړي.

ټرمپ په همدې مرکه کې د فلسطین د اوسني وضعیت په اړه وویل: «زه محمود عباس د فلسطینیانو ریښتینی مشر نه ګڼم. فلسطینیان دا مهال هېڅ مشر نه لري، ځکه هر څوک چې مشر شوی، وژل شوی دی. دا زړه راښکونکی مقام نه دی.»

د ټرمپ دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د منځني ختیځ د سیاسي اړیکو راتلونکي یو ځل بیا د نړیوالو پام ځان ته را اړولی، او ځینې شنونکي وايي، که سعودي عربستان او اسراییل اړیکې عادي کړي، دا به د سیمې په جیوپولیټیک توازن کې لوی بدلون راولي.

په وینا کې د افغانستان دایمي استازولۍ له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، سفیرې منیژه باختري وویل چې د ښځو د سولې مشرتابه پروګرام د افغان ښځو لپاره مهم فرصتونه برابروي، ترڅو په خبرو اترو، سولې جوړونې او مشرتابه کې فعاله پاتې شي.

هغې له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د ښځو د حقونو لپاره یوځای ودریږي او ټینګار یې وکړ: «سوله هغه وخت بشپړه نه ده چې ښځو او نارینه وو ته مساوي نه وي.»

اغلې باختري د اروپايي امنیت او همکارۍ سازمان، په ځانګړي توګه ډاکټر لارا سکارپیتا او د هغې ټیم نه د هغوی د نه ستړې کېدونکو هڅو لپاره ځانګړې مننه کړې، چې د ښځو د سولې او امنیت په برخه کې یې مهم پرمختګونه رامنځته کړي دي.

د ملګرو ملتونو د ډیټابېس د معلوماتو له مخې، د اسراییل او حماس تر منځ له اوربند وروسته تر اوسه ۵۳ تنه د ناچاودو توکو له امله وژل شوي او سلګونه نور ټپیان شوي دي.

د مرستندویانو ډلې ویلي، چې د امریکا په منځګړیتوب له اوربند وروسته اوس هیلې پیدا شوې دي، چې د غزې له تړانګې د میلیونونو ټنو کثافاتو د پاکولو کار پېل کړي.

د چاودېدونکو توکو د شنډولو کارپوه نک اور وویل:«د غزې بشپړ پاکول ناممکن دي، ځکه ډېری بارودي مواد د ځمکې لاندې دي او موږ به یې د راتلونکو نسلونو لپاره هم موندلو ته دوام ورکړو.»

نک اور د غزې اوسنی حالت د دوهم نړیوال جنګ وروسته د برېتانیا له ښارونو سره پرتله کړل او زیاته یې کړه:«د سطحې پاکول، یعنې د ښکاره سیمو له ماینونو او بمونو خلاصول، د یو نسل په اوږدو کې ممکن کار دی، ښايي ۲۰ تر ۳۰ کلونو پورې بشپړ شي.»

هغه وویل چې د ده اداره د اوو غړو ډله لري چې راتلونکې اوونۍ به د غزې په مهمو برخو لکه روغتونونو او نورو ځایونو کې د جګړې پاتې موادو پېژندل او پاکول پیل کړي.

خو نوموړي زیاته کړه، چې د ده په څېر مرستندویو ډلو ته تر اوسه د اسراییلي چارواکو له‌ خوا د دغو وسایلو د ایستلو، له منځه وړلو او اړینو وسایلو واردولو رسمي اجازه نه ده ورکړل شوې.