د روسیې پخوانې ولسمشر: د امریکا وروستي بندیزونه د روسیې پر ضد یو «جګړه ییز عمل» دي

دا څرګندونې وروسته له هغې شوي، چې د امریکا حکومت د چهارشنبې په ورځ د روسیې دوه ستر د نفتو شرکتونه «روس‌نفت» او «لوک‌اویل» تر بندیزونو لاندې راوستل. د دې پرېکړې له امله د نړيوال نفت بیه نږدې ۵سلنه لوړه شوې ده.

پوتین د امریکا او لوېدیځ له لوري لګېدلي بندیزونه «غیردوستانه اقدام» بللی، خو ویلي یې دي چې د روسیې اقتصاد به ترې جدي اغېزمن نه شي. هغه زیاته کړه، د هېواد د انرژۍ سکتور د بهرني فشار پر وړاندې د زغم وړتیا لري.

ولادیمیر پوتین خبرداری ورکړی، که د روسیې د نفتو صادرات ګډوډ شي، د انرژۍ بیې به ډېرې لوړې شي او دا به سیاسي ستونزې راولاړې کړي.

هغه همدارنګه د بوداپست په ښار کې د ټرمپ له لوري د ګډې ناستې د لغوه کېدو یادونه وکړه او ویې ویل: «خبرې اترې تل تر جګړې او اختلاف غوره دي».

نوموړي یو ځل بیا خبرداری ورکړ، که اوکراین د لوېدیځو راکټونو په وسیله د روسیې پر خاوره برید وکړي، د مسکو ځواب به «دروند او ځپونکی» وي.

د افغانستان د ازادو سیالیو افغان لوبغاړي‌احمدولي‌ هوتک نن شپه د بیلاروس په کوربتوب خپل روسي سیال «ارسن پارخوګاژیف» ته ماتې ورکړه.

هوتک په ۷۰ کیلو ګرامه وزن کټګورۍ کې د دې لوبې په ګټلو سره د «ډبیلو ټي کې ایف» سازمان اتلولي خپله کړه.

دا په لوبیز ژوند کې په نړیوالو سیالیو کې د احمد ولي هوتک ۱۲مه بریا وه او تر دې وړاندې یې یوازې یوه ماته خوړلې ده.

ټرمپ دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د «ټایم» مجلې سره په یوه تازه مرکه کې کړې دي. نوموړي ویلي: «زما په اند موږ ډېر نږدې یو، په دې کار کې به سعودي عربستان لومړی ګام واخلي. دوی مخکې د غزې او ایران ستونزې لرلې، خو اوس دا دواړه ستونزې نه شته.»

کله چې له ټرمپ وپوښتل شول، ایا سعودي عربستان به د کال تر پایه د «ابراهیم تړون» برخه شي، ټرمپ وویل: «هو، زه فکر کوم دا به وشي.» هغه زیاته کړه، پلان لري په راتلونکي کې د غزې له تړانګې څخه هم لیدنه وکړي.

ټرمپ په همدې مرکه کې د فلسطین د اوسني وضعیت په اړه وویل: «زه محمود عباس د فلسطینیانو ریښتینی مشر نه ګڼم. فلسطینیان دا مهال هېڅ مشر نه لري، ځکه هر څوک چې مشر شوی، وژل شوی دی. دا زړه راښکونکی مقام نه دی.»

د ټرمپ دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د منځني ختیځ د سیاسي اړیکو راتلونکي یو ځل بیا د نړیوالو پام ځان ته را اړولی، او ځینې شنونکي وايي، که سعودي عربستان او اسراییل اړیکې عادي کړي، دا به د سیمې په جیوپولیټیک توازن کې لوی بدلون راولي.

په وینا کې د افغانستان دایمي استازولۍ له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، سفیرې منیژه باختري وویل چې د ښځو د سولې مشرتابه پروګرام د افغان ښځو لپاره مهم فرصتونه برابروي، ترڅو په خبرو اترو، سولې جوړونې او مشرتابه کې فعاله پاتې شي.

هغې له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د ښځو د حقونو لپاره یوځای ودریږي او ټینګار یې وکړ: «سوله هغه وخت بشپړه نه ده چې ښځو او نارینه وو ته مساوي نه وي.»

اغلې باختري د اروپايي امنیت او همکارۍ سازمان، په ځانګړي توګه ډاکټر لارا سکارپیتا او د هغې ټیم نه د هغوی د نه ستړې کېدونکو هڅو لپاره ځانګړې مننه کړې، چې د ښځو د سولې او امنیت په برخه کې یې مهم پرمختګونه رامنځته کړي دي.

د ملګرو ملتونو د ډیټابېس د معلوماتو له مخې، د اسراییل او حماس تر منځ له اوربند وروسته تر اوسه ۵۳ تنه د ناچاودو توکو له امله وژل شوي او سلګونه نور ټپیان شوي دي.

د مرستندویانو ډلې ویلي، چې د امریکا په منځګړیتوب له اوربند وروسته اوس هیلې پیدا شوې دي، چې د غزې له تړانګې د میلیونونو ټنو کثافاتو د پاکولو کار پېل کړي.

د چاودېدونکو توکو د شنډولو کارپوه نک اور وویل:«د غزې بشپړ پاکول ناممکن دي، ځکه ډېری بارودي مواد د ځمکې لاندې دي او موږ به یې د راتلونکو نسلونو لپاره هم موندلو ته دوام ورکړو.»

نک اور د غزې اوسنی حالت د دوهم نړیوال جنګ وروسته د برېتانیا له ښارونو سره پرتله کړل او زیاته یې کړه:«د سطحې پاکول، یعنې د ښکاره سیمو له ماینونو او بمونو خلاصول، د یو نسل په اوږدو کې ممکن کار دی، ښايي ۲۰ تر ۳۰ کلونو پورې بشپړ شي.»

هغه وویل چې د ده اداره د اوو غړو ډله لري چې راتلونکې اوونۍ به د غزې په مهمو برخو لکه روغتونونو او نورو ځایونو کې د جګړې پاتې موادو پېژندل او پاکول پیل کړي.

خو نوموړي زیاته کړه، چې د ده په څېر مرستندویو ډلو ته تر اوسه د اسراییلي چارواکو له‌ خوا د دغو وسایلو د ایستلو، له منځه وړلو او اړینو وسایلو واردولو رسمي اجازه نه ده ورکړل شوې.