د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزارت ویلي چې د یاد وزارت د وزیر نورالدین عزیز په مشرۍ یو پلاوی د افغان-قزاق فورم کې د کډون لپاره قزاقستان ته ولاړ. دغه وزارت زیاتوي چې له دې پلاوي سره په داخل او بهر کې د هېواد شاوخوا ۲۰۰ تنه د خصوصي سکیتور غړی ملتیا کوي.
د طالبانو د سوداکرۍ او صنایعو وزارت نن شنبه (د لړم ۳مه) په اېکسپاڼې لیکلی، چې د یاد وزارت وزیر نورالدین عزیزي د قزاقستان جمهوریت د لومړي وزیر مرستیال او د ملي اقتصاد وزیر سیرک ژومنګرین په رسمي بلنه دغه هېواد ته روان شو. د طالبانو په اعلامیه کې راغلي، چې د افغان ـ قزاق سوداګریز فورم درېیمه غونډه د سوداګرۍ کنفرانس، دوهاړخیزو سوداګریزو ناستو او د افغان محصولاتو د نندارتون څخه جوړه ده.
دوی زیاتوي، چې ټاکل شوې ده افغان-قراق سوداګریز فورم درېیمه غونډه د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له ۲۵ څخه تر ۳۰ پورې د قزاقستان په شیکمنت ښار کې ترسره شي.
په دې نندارتون کې به د قالینو، لاسي صنایعو، خوړو، غیرالکولي مشروباتو او د اوسپنې ویلې کولو او وچو مېوو په ګډون په بېلابېلو سکتورونو کې افغان محصولات نندارې ته وړاندې شي.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ د نښتو سره هممهاله د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې لارې د سوداګرۍ پر مخ وتړل شوي.
له پاکستان سره سوداګریزې لارې په کندهار کې د انارو د حاصلاتو رسېدو پر مهال وتړل شوې او کندهاري سوداګر وايي، چې د یادې لارې له بندېدو سره میلیونونه ډالر زیان ورته اوښتی دی.
په سپین بولدک کې د تازه مېوو د اتحاديي مسوول فضل محمد وطن دوست د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو سره په خبرو کې وویل:«د انارو تر ۹۰ ډېر موټرونه په سپین بولدک کې ولاړ دي، همدارنګه د انګورو بار موټرونه هم ولاړ دي. د ټولو تازه مېوو بار موټر تر ۲۰۰ ډېر دي چې دروازې ته نږدې او پر لویه لاره ولاړ دي.»
د سپین بولدک د تازه مېوو د اتحایي مسوول زیاتوي، چې څو ورځې وړاندې یې د پاکستاني سوداګرو سره د لارې د خلاصېدو په اړه ګډه ناسته لرله، خو اوس د لارې خلاصېدل د استانبول د ناستې تر پریکړې ځنډول شوې ده.
د زمري الکوزي په نوم یو سوداګر افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کندهار د تازه مېوو ډېره برخه صادرات پاکستان ته کوي، خو اوس د دواړو هېوادونو د سیاستونو له امله سخت زیانمن شوی دی.
نوموړي وویل:«هر کال چې د انارو باغ رانیسو، نو موږ ته له مخې تشویش پیدا وي، ځکه د تازه مېوو د صادراتو پرمهال حتماً پاکستان لار تړي، سږکال خو جګړه وشوه، تېر کال چې هېڅ خبره نه وه، پاکستان مالیات لوړ کړل او زه سخت تاواني شوم. اوس دې حکومت زموږ د تازه مېوو لپاره له پاکستان پرته بل مارکیټ پیدا کړي.»
پر همدغه مهال د کندهار د سوداګرۍ خونې مرستیال عبدالباقي بنا افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې د سپین بولدک د لارې بندېدو له امله د دواړو لوریو سوداګرو ته هره ورځ شاوخوا یو میلیون ډالر تاوان اوړي.
نوموړي ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ شخړې وړاندې هره ورځ د کندهار له انارو بار شاوخوا لس موټرونه پاکستان ته داخلیدل.
نوموړي زیاته کړې:« تقریبا ۱۵ ورځې وړاندې چې لا هم د انارو د حاصلاتو سیزن تازه شروع شوی و لس موټرونه پاکستان ته واوښتل اوس چې د انارو ټاپ سیزن دی باید هره ورځ تر ۴۰ موټرو انارو پاکستان ته اوښتلای، خو اوس چې لاره بنده ده د انارو ډک موټرونه دروازې مخ ته ولاړ دي او د خرابېدو سره مخ دي.»
نوموړی وايي، اقتصاد باید د سیاست قرباني نه شي او لارې دې د سوداګرۍ پر مخ خلاصې شي.
دمګړی د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې لارې تړلې دي، خو یوازې د سپین بولدک له لارې افغان کډوالو کورنیو ته افغانستان ته د داخلیدو اجازه ورکول کېږي.
افغان سوداګر هیله لري، چې د طالبانو او پاکستاني پلاوي ترمنځ استانبول کې تر مذاکراتو وروسته ښايي لارې پرانېستل شي.