د ایران او هالنډ چارواکو په ایران کې د مېشت افغان کډوالو په اړه خبرې کړې

کلراډو سن ورځپاڼې د جمعې په ورځ راپور ورکړی چې دادفر په تېرو کلونو کې د افغانستان د پوځ یو امنیتي چارواکی و او د طالبانو پر ضد جګړه کې یې له امریکایي ځواکونو سره اوږه په اوږه کار کړی و.

راپور وايي، هغه له دې وېره درلوده چې له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو تر وتلو وروسته به د طالبانو له خوا ووژل شي، نو له خپلې کورنۍ سره یې امریکا ته پناه راوړې وه.

دادفر تېره میاشت د یو باروړونکي موټر په چلولو د اینډيانا پر لور روان و، چې د امریکا د کډوالۍ د ادارې مخ پټو مامورانو له لوري ودرول شو او ونیول شو.

د هغه مېرمن، چې د امنیتي اندېښنو له امله یې نوم نه دی څرګند شوی، ویلي دي چې مېړه یې هېڅ جرم نه دی کړی او د پناه غوښتنې قانوني بهیر تعقیبوي.

هغې زیاته کړې: «زما خاوند۱۴یا ۱۵کاله د طالبانو پر ضد جګړه کړې ده. موږ افغانستان څخه د راوتلو لپاره سختې شپې ورځې تېرې کړې. اوس چې امریکا ته را رسېدلي یو، هغه بندي شوی دی. زموږ ماشومان خپل پلار ته اړتیا لري.»

راپور زیاتوي چې دادفر هره ورځ له توقیف ځایه له کورنۍ سره اړیکه نیسي، خو ماشومانو ته وايي چې دی د بار وړلو په سفر کې دی، نه دا چې بندي دی.

محمد علي دادفر خپلې مېرمن ته ویلي چې د نیول کېدو پر مهال مامورانو ترې د قانوني اسنادو غوښتنه وکړه، خو د هغه د اسنادو لیدلو ته یې پام ونه‌ کړ.

د دادفر مېرمن وايي: «که هغه بېرته افغانستان ته ستنېږي، ژوندی نه پاتې کېږي. طالبان اوس د هغو کسانو په لټه کې دي چې د پخواني حکومت لپاره کار کړی او د دوی پر ضد جنګېدلي دي.»

د راپور له مخې، دا افغانه کورنۍ د طالبانو تر واکمنېدو وروسته لومړی ایران ته، بیا برازیل ته تللې وه، او له هغه ځایه یې د امریکا د پناه غوښتنې بهیر پیل کړی و. هغوی له یو کال پاتې کېدو وروسته د مکسیکو له لارې امریکا ته رسېدلي دي، او اوس یې د پناه غوښتنې دوسیه لا هم د کډوالۍپه محکمه کې تر څېړنې لاندې ده

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرچینه زیاتوي، چې پاکستاني لوري د خپلو غوښتنو اته ماده ییز لېست د طالبانو مذاکراتي پلاوي ته سپارلی چې له مخې یې پاکستان غواړي طالبان د ټي ټي پي اړوند وسله واله په افغانستان کې بې وسلې ځای پر ځای کړي.

د سرچینې په خبره، پاکستان ادعا کړې چې افغان طالبان د ټي ټي پي د ملاتړ سربېره په پاکستان کې د ټي ټي پي د وسله والو سره اوږه په اوږه د پاکستان د حکومت پر وړاندې جنګیږي چې د طالبانو له خوا په مذاکراتو کې رد شوې ده.

په ترکیه کې د مذاکراتي پلاوي یوې سرچینې بیا ویلي چې د طالبانو پلاوي د داعش - خراسان ډلې په تړاو شواهد چې په بلوچستان او یو شمېر قبایلي سیمو کې د پاکستان د حکومت تر څار لاندې فعالیت کوي منځګړو هېوادونو ته سپارلي دي.

سرچینه وايي چې طالبانو له منځګړیو هېوادونو غوښتي، تر څو پاکستان قانع کړي چې داعش ډلې ته اجازه ورنه کړي چې د دوی پر ضد د پاکستان له خاورې استفاده وکړي، خو پاکستان دغه ادعا رد کړې ده.

سرچینې ویلي چې تر اوسه په مذاکراتو کې یوازې منځګړو ته د شواهدو او غوښتنو لېستونه سپارل شوي دي او تر دا مهاله یوازې لومړني بحثونه پرې پرته له نتیجې ترسره شوي دي.

د طالبانو او پاکستان له وروستۍ جګړې وروسته دا د خبرو درېیم پړاو دی چې په ترکیه کې ترسره کیږي.

یوازې لومړي پړاو یې د طالبانو او پاکستان تر منځ اوربند قایم کړ او پاتې دوه پړاوونو یې کومه محسوسه نتیجه نه ده لرلې.

میاخېل د پاکستان له خوا پر افغانستان د تیرې ورځې برید په غبرګون کې د ذبیح الله مجاهد هغه څرکندونو ته چې په استانبول کې د مذاکراتو په احترام یې د برید ځواب ور نه کړ، سخت غبرګون ښودلی او طالبان یې پوښتلي، چې د دوحې د سولې خبرو پرمهال یې ولې هره ورځ بې ګناه افغانان وژل؟

نوموړي ویلي چې افغانانو د طالبانو له خوا په جوماتونو، ښوونځیو او سړکونو باندې ترهګریز بریدونه نه شي هېرولی.

اسماعیل میاخېل زیاته کړې چې طالبان په تېرو څلورو کلونو کې هره شخړه، هره پېښه او هره ورزشي لاسته راوړنه د خپل ځان د بقا او تبلیغ لپاره کارولې.«د اسلام په نامه مو پرون او نن هره ګړنه د خپلې ډلې د بقا لپاره وه.»

میاخېل ویلي، که طالبان په سوله او اسلام باور لري، نو له افغانانو سره دې د سولې رېښتنی بهیر پیل کړي، استبداد، ظلم او بندیزونه دې پای ته ورسوي.

نوموړي ویلي، چې طالبان ښځو او نارینه وو ته د انساني او اسلامي حقوقو په ورکړي، د نجونو د ښوونځیو پرانېستلو او د یوه سوکال افغانستان لپاره د یو ستر ملي بهیر په ژمنه کې د خپلې ډلې بقا نه ویني.

طاهر اندرابي نن د جمعې په ورځ، د لړم ۱۶مه د خپلې اوونیزې خبري غونډې پر مهال خبریالانو ته ویلي، چې د یاد هېواد مذاکره کوونکی پلاوی په استابول کې له طالبانو سره په خبرو بوخت دی.

نوموړي زیاته کړې، چې د‌ پاکستاني پلاوي له خوا منځګړو ته مستند شواهد وړاندې شوي او د مذاکراتو منځګړي زموږ د غوښتنو او شواهدو په اړه له افغان طالبانو سره په خبرو بوخت دي.

نوموړي ویلي:« د پاکستان له خوا وړاندې شوي شواهد د ټي ټي پي او نورو مسایلو په اړه دي. زموږ غوښتنې ډیرې ساده، روښانه، مستندې او پر شواهدو ولاړې دي.»

طاهر اندرابي ویلي چې د مذاکراتو پرمهال منځګړو د‌ پاکستان دریځ په بشپړ ډول تایید کړی او پاکستان یوازې یو غوښتنه لري، چې د افغانستان خاوره باید د ترهګرۍ په موخه د دوی پر ضد ونه کارول شي.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ درېیم پړاو مذاکرات د دواړو لوریو د استخباراتو د رییسانو په مشرۍ ترسره کېږي او د یادو مذاکراتو د دوام پرمهال تېره ورځ ناوخته دواړو لوریو یو پر بل په سپین بولدک کې د اوربند د ماتېدو داعاوې هم کړي دي.

د ملګرو ملتونو یادې ادارې په خپل تازه راپور کې ویلي چې په بلخ ولایت کې دې پیښې ۱۲کسان مړه او ۶۳۵ټپیان کړي دي، او همدارنګه په سمنګان ولایت کې ۱۳کسان مړه او ۴۲۱نور ټپیان شوي دي.

د راپور له مخې، په ایبک ولسوالۍ کې د زلزلې له امله ۵۹۵کورونه، په فیروزخانچیر ​​ولسوالۍ کې ۳۰۶کورونه او په خلم ولسوالۍ کې ۲۸۴کورونه ویجاړ او ۲۱روغتیايي مرکزونه جزوي زیانمن شوي دي.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی چې دوی د سیمه ییزو چارواکو سره یو ځای کار کوي ترڅو ټپیانو ته اړین روغتیایي خدمات وړاندې کړي.

د دوشنبې په ورځ د افغانستان شمال د ۶.۳درجې زلزلې ولړزاوه، چې مالي او ځاني زیان یې رامنځته کړ.

دا زلزله په داسې حال کې وشوه چې افغانستان لا هم د تیر دوبي د کونړ ولایت د مرګونې زلزلې له امله له کړاوونو سره مخ و.

سره صلیب مخکې خبرداری ورکړی و چې افغان ټولنې د دوو میاشتو څخه په کمه موده کې د دوو ویجاړونکو زلزلو وروسته له پراخ زیان او کړاو سره مخ دي، چې د دې اقتصادي او وچکالۍ ځپلي هیواد بشري بحران یې لا پسې ژور کړی دی.