درې فرانسوۍ مېرمنې د ترهګریز برید د پلان جوړونې په تور نیول شوې دي

د اسراییل پوځ د شنبې په ورځ، د پیژندنې له مرحلې وروسته تایید کړه چې, ورسپارل شوی جسد د یوه اسراییلي وګړي«لیور روداف» دی.

د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو دفتر ویلي، یو تابوت چې د یرغمل شوي کس پاتې شوني پکې وو د سره صلیب له لارې په غزه کې اسراییلي امنیتي ځواکونو ته سپارل شوي دي.

اسلامي جهاد یوه وسله واله ډله ده چې د حماس سره متحده ده. دوی دا کسان د ۲۰۲۳کال د اکتوبر د ۷مې په برید کې یرغمل نیولي وو، چې د غزې جګړې لامل شو.

د اوربند د تړون له مخې، حماس ټول یرغمل شوي اسرایلیان چې د نږدې ۲۰۰۰فلسطیني بندیانو د خوشې کولو په بدل کې یې په غزه کې د اسراییلو له برید راهیسې ساتلي وو، وسپارل.

طالبانو ویلي، چې د شمالي ولایتونو د زلزله ځپلو لپاره د ترکمنستان له خوا لېږل شوې مرسته په اقینه بندر کې د ترکمنستان د ملي شورا د رییس رجب بازاروف او په مزارشریف کې د ترکمنستان د قونسل بازار بای کعبه یوف له خوا په بلخ کې د طالبانو د والي مرستیال نورالدین ابو ادریس او د بلخ سیمه ييز طالب چارواکو ته سپارل شوې.

د طالبانو د معلوماتو له مخې، په یاده مرسته کې خوراکي توکي، درمل، ساختماني توکي او جامې شامل دي.

د ترکمنستان له خوا یاده مرسته په داسې حال کې طالبانو ته سپارل شوي، چې څو ورځې وړاندې په بلخ او سمنګان ولایتونو کې یوې زورورې زلزلې له امله نږدې ۳۰ کسان مړه او له ۷۰۰ څخه ډېر ټپیان شول.

په بلخ کې طالب چارواکو ویلي چې دغه شرکت به په اونۍ کې څلور الوتنې ترسره کوي، چې له دې ډلې به یې ۳الوتنې کابل ته او یو بلخ ولایت تهوي.

خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې نن یاد شرکت په لومړنۍ الوتنه کې ۱۲۰تنه مسافر له ایران څخه بلخ ولایت ته لېږدولي دي.

معراج هوايي شرکت موخه لري چې د افغانستان د ښارونو ترمنځ د الوتنو شبکه پراخه کړي او د مسافرو لپاره خوندي او منظم سفرونه وړاندې کړي.

په راپور کې راغلي، امریکا په اسراییلو کې د کریات‌ګات په ښار کې یو ګډ «ملکي ـ نظامي» د همغږي مرکز جوړ کړی، چې د مرستو د واردولو بهیر څاري او د پرېکړې اصلي واک له اسراییلو څخه امریکا ته انتقال شوی دی.

واشنګټن پوسټ لیکي، د دې بدلون له مخې، اسراییل اوس یوازې ثانوي رول لري او وروستۍ پرېکړه چې کوم توکي غزې ته داخلېږي، د امریکا په واک کې ده.

سرچینې وايي، د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سنټکام) هم خپل حضور او نظارت پر مرستو، او همدارنګه د اوربند پر وضعیت او د حماس ډلې سره د اړیکو څارنه پیاوړې کړې ده.

دغه اقدام په داسې حال کې کېږي چې د غزې وضعیت لا هم ترینګلی دی، او د نړیوالو سازمانونو په وینا، د سیمې میلیونونه اوسېدونکي د خوراکي توکو، درملو او څښاک اوبو له سختې کمښت سره مخ دي.

حلیم فدایي په اېکس لیکلي، د مخکني جمهوري نظام له‌خوا به چې اعلامیه خپره شوه «د افغانستان خاوره به د بل هېچا پر ضد نه کارول کېږي»، نو په پاکستان کې ناستو طالب‌مسلک شیخانو به «کفري» بلله.

هغه لیکلي:«دوی ویل چې ستاسو دا عمل کفري دی، ځکه تاسې د مظلومو مسلمانو خلکو غوښتنو ته رسېدګي نه کوئ او دایې هم ویل چې اسلام کې سرحدونه نشته.»

فدایي ټینګار کړی چې اوس هم طالبان له پاکستان او نورو هېوادونو ته همدا ډاډورکوي، هماغه څه چې پخوا یې رد کړي وو او دا تکرار هغه تغیر ښيي چې «نن یوازې ملا په قدرت کې دی او بس.»

هغه همدارنګه د ترکیې د خبرو یادونه کړې او ویلي یې دي چې «ظاهرا د ترکیې خبرې ناکامې شوې»، خو لیکلي یې دي که جګړه وشوه، نو جګړه یوازې په وسلو نه ګټل کېږي، بلکې د جګړې عامل د خلکو، شعارونو او انګیزو په بدلولو کې دی.

فدایي دا هم لیکلي:«جګړه وسلې او مهمات نه کوي، جګړه د وسلې ترشا سړي او بیا د سړو تر شاه انګیزه کوي.»

په ضمن کې فدایي خپل واضح دریځ هم څرګند کړی: «زه نه د جګړې او نه د طالب پلوی یم»، خو خبرداری یې ورکړی چې که حالات داسې پرمخ لاړ شي چې پاکستان له طالبانو سره په یو لوري وي او د طالبانو مخالف ځواکونه ته پناه ورکړي، ممکن جګړه خطرناکه لار غوره کړي.

فدایي ویلي، طالبان باید پر پاکستان تمرکز پرېږدي او «له ټولو مخالفو افغانانو سره عاجل بین‌الافغاني مذاکرات» پیل کړي ترڅو داخلي اختلافات حل او یو مشروع، د ولس د خوښې حکومت رامنځته شي.

هغه وایی:«مخکې له دې چې افغانان د پاکستان غېږې ته ور ټېل شي، خپله او د خپل حاکمیت غېږ ورته خلاصه کړئ او د پخوانیو حکومتونو غلطي مه کوئ.»

فدایي اندېښمنه څرګندوي چې که طالبان خپل چلند همداسې وساتي، نو وروستۍ قرباني به افغانان وي، او په نهایت کې د جګړې زیان به د ملت پر اوږه وي؛ هغه طالبان ته سپارښتنه کوي چې خپل داخلي شخړې له خبرو سره حل کړي نه له بهرنیو متقابل عملونو.