د پاکستان د لاهور ښار په هربنسپورې سیمه کې د کور دننه د ګاز ډبې چاودنې له امله د یوې ښځې په ګډون دوه کسان مړه او پنځه نور ټپيان شوي دي. ځایي چارواکي وایي، د یادې چاودنې له امله د کور لومړی پوړ زیانمن شوی او د پېښې ټپیان روغتون ته لېږدل شوي دي.
د چین حکومت د نادرو منرالونو د صادراتو د قوانینو د اسانه کولو پر نوي میکانیزم کار پیل کړی، خو د راپورونو له مخې، دغه بدلونونه به د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هيلو په کچه پراخ نه وي.
د رويټرز د راپور لهمخې، د چین د سوداګرۍ وزارت ځینو صادرونکو ته ویلي چې دوی کولای شي په راتلونکې کې د نویو ساده شويو جوازونو لپاره غوښتنلیکونه وړاندې کړي. دغه جوازونه به د یو کال لپاره اعتبار ولري او ښايي د صادراتو حجم زیات کړي.
چین دا مهال د نړۍ له ۹۰ سلنه ډېر نادر منرالونه او مقناطیسي مواد تولیدوي، چې د موټرو، برېښنايي وسایلو او نظامي تجهیزاتو په جوړولو کې حیاتي رول لري. له همدې امله د دې موادو صادرات د بېجینګ لپاره د واشنګټن پر وړاندې د اقتصادي فشار یوه مهمه وسیله بلل کېږي.
دا بدلونونه وروسته له هغه راځي، چې د ولسمشر ټرمپ او د چین د ولسمشر شي جین پینګ ترمنځ د نادرو منرالونو د صادراتو په اړه موقتي هوکړه وشوه او چین ومنله چې د تېر اکتوبر محدودیتونه د یو کال لپاره وځنډوي.
د اروپايي اتحادیې د شرکتونو له لوري تر اوسه شاوخوا ۲،۰۰۰ غوښتنلیکونه وړاندې شوي، چې یوازې نیمايي یې منل شوي دي.
يوه لوړپوړي ترکي چارواکي د يکشنبې په ماښام وويل، چې ترکيه هڅه کوي د غزې په تونلونو کې بند پاتې نږدې ۲۰۰ملکي وګړي خوندي وباسي. دا اقدام په داسې حال کې ترسره کېږي، چې د یوه اسراییلي سرتېري جسد له یوې لسیزې وروسته اسراییل ته سپارل شوی دی.
حماس تر دې وړاندې ويلي وو، چې د اسرایيل تر کنټرول لاندې د رفح سيمه کې جنګيالي به اسراییل ته تسليم نه شي او له منځګړو هېوادونو يې غوښتنه وکړه، چې د هغه کړکېچ لپاره حل ومومي چې د يو مياشتني اوربند دوام ګواښي.
اسراییل د یکشنبې په ورځ په یوې خبرپاڼه کې وویل، چې د ۲۰۱۴ کال د اسرایيل–حماس جګړې پر مهال په يوه کمين کې یې د وژل شوي پوځي افسر حدر ګولډين جسد د سره صلیب له لارې ترلاسه کړی دی.
دا په داسې حال کې ده، چې د ترکیې لوړپوړي چارواکي بیا ویلي: «ترکيې د حدر ګولډين جسد له ۱۱ کلونو وروسته د سختو هڅو په پایله کې اسرایيل ته بېرته وسپاره، کوم چې د حماس د اوربند پر ژمنتيا څرګند انعکاس کوي.»
هغه زياته کړه: «په عين وخت کې موږ هڅه کوو چې د غزې نږدې ۲۰۰ملکي وګړو ته چې دا مهال په تونلونو کې بند پاتې دي، د خوندي تګ لار برابره کړو.»
د یادولو ده، چې ترکيه د اسراییل او حماس ترمنځ د تېرې مياشتې د اوربند د موافقې لاسليککوونکې وه، هغه چې د امريکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په مشرۍ ترسره شو. دغه هېواد له حماس ډلې سره نږدې اړيکې لري او په غزه کې یې د اسراییل پر پوځي عملياتو سختې نيوکې کړې دي.
اېکسپرېس ټربیون د افغان طالبانو او پاکستاني پلاویو ترمنځ له پایلې پرته د درېیم پړاو خبرو له پای ته رسېدو وروسته په خپل تحلیل کې د پاکستاني چارواکو له قوله ویلي، اسلاماباد د کابل په تړاو پر خپلې ټولې پالیسۍ بیا کتنه کوي. طالبان وايي، پاکستان د امنیتي پېښې د نه کېدو تضمین غواړي.
دغې ورځپاڼې د ترکیې په استانبول کې د دویم او په ټوله کې د افغان طالبانو او پاکستاني پلاویو ترمنځ له کومې پایلې پرته د درېیم پړاو خبرو له پای ته رسېدو وروسته په یوه تحلیل کې د پاکستاني چارواکو له قوله ویلي، پاکستان به له ډيپلوماټيکو اړیکو نیولې بیا تر سوداګریزو چارو او همداراز د کرښې د مدیریت، د تورخم او چمن لارو تړل، په جبري توګه د افغانانو اېستل او د ویزو سخت کنټرول په خپله نوې پالیسۍ کې راولي.
په دغه تحلیل کې ویل شوي، چې اسلاماباد له افغان طالبانو سره د خبرو د دوام پر ځای اوس له خپل ملي حاکمیت څخه دفاع ته لومړیتوب ورکوي.
افغان طالبان او پاکستاني استازي د درېیم پړاو خبرو اترو د ناکامۍ مسوولیت پر یو بل اچوي، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي (یکشنبه د لړم ۱۸مه) د دغه وزارت د ډیپلوماسۍ انستیتوت د پنځمې تخصصي ښوونیزې دورې فراغت غونډې په مراسمو کې وویل: «په مذاکراتو کې د نه پرمختګ تر ټولو ستر لامل دا و، چې پاکستاني استازو داسې وړاندیزونه او غوښتنې درلودې، چې معقولې او د عمل وړ نه وې. دوی ویل دا تضمین راکړئ، چې په پاکستان کې به بیا امنیتي پېښې نه کېږي.»
له دې سربېره، پاکستان ادعا لري چې ټيټيپي په افغان خاوره کې خوندي پټنځایونه لري او له هغه ځایه پر پاکستان بریدونه طرحه او عملي کوي، خو طالبان بیا دغه ادعا ردوي او ټيټيپي د پاکستان کورنۍ مساله ګڼي او همداراز یې له پاکستان څخه غوښتي، چې په خپله خاوره کې د داعش وسله والو د روزلو او د افغانستان د حریم د نقضولو مخه ونیسي.
امیرخان متقي همداراز د دواړو هېوادونو ترمنځ روانې شخړې ته په اشاره وویل: «د پاکستان د حکومت یوه لویه برخه د روغې جوړې تمه لري، ځینې پاکستانۍ کړۍ خپلې پروژې عملي کوي، خو افغانستان هم له خپل ځانه د دفاع حق لري.»
د یادونې وړ ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له څو ځلي مخامخ جګړو وروسته په دوحه کې دواړو لوریو پر اوربند سلا وکړه او د دغه اوربند د غځېدو او نورو دوه اړخیزو مسایلو د حل لپاره د یوه میکانیزم د جوړولو په موخه په استانبول کې د خبرو پر دوام ټينګار شوی و، خو درېیم پړاو خبرې له کومې پایلې پرته پای ته رسېدلي او تر اوسه دواړو لوریو د خبرو د بیا پیل په تړاو څه نه دي ویلي.
د سلواکیا په پلازمېنه براتیسلاوا ته نږدې د دوو رېلګاډو د ټکر له امله لسګونه کسان ټپیان شوي دي. دا پېښه د یکشنبې په ورځ (د لړم په ۱۸مه) د براتیسلاوا او پزینوک ښار ترمنځ د رېل په مسیر کې رامنځته شوې ده.
د چارواکو په وینا، د ټپیانو حالت د اندېښې وړ نه دی، خو لږ تر لږه ۱۱ کسان د درملنې لپاره روغتون ته لېږدول شوي دي. د سلواکیا د کورنیو چارو وزیر ماتوش سوتای استوک ویلي، چې پېښه هغه مهال رامنځته شوه کله چې یو رېل د بل رېل له شا څخه ورسره ټکر وکړ.
نوموړي په یوې خبري ناسته کې څرګنده کړه، چې په پېښه کې څوک نه دي مړه شوي.
له سیمې څخه یوه مساپر رسنیو ته ویلي، چې د ټکر غږ «یوې سترې چاودنې» ته ورته و.
پولیسو د لومړنیو معلوماتو پر بنسټ ویلي، هېڅ یو له رېلونو څخه له پټلۍ نه دی وتلی. دا د تېرې یوې میاشتې په موده کې په سلواکیا کې د رېلونو دویم ټکر دی. د تلې په وروستیو کې هم د سلواکیا په ختېځ کې د دوو رېلونو د ټکر له امله له ۹۰ زیات کسان ټپیان شوي وو.
د خوست ولایت لپاره د طالبانو د والي ویاند وايي، په دغه ولایت کې د یوې ښځې په ګډون ۳ کسان د یوې نجلۍ د تښتونې او جبري ودولو په تور نیول شوي دي. نوموړی وايي، د دغې پېښې نور جزییات د کلتوري حساسیتونو د ساتنې لهمخې نه اعلانوي.
نوموړي د یکشنبې په ورځ (د لړم ۱۸مه) ویلي، دغو کسانو غوښتل یاده نجلۍ په جبر او له خوښې پرته نکاح ته اړه باسي، خو تر هغې مخکې نیول شوي دي.
هغه زیاتوي، د دغې پېښې نور جزییات د ټولنیزو او کلتوري حساسیتونو او ارزښتونو د ساتنې لهمخې نه اعلانوي.
هغه خبرداری ورکړی، هر هغه کس چې د ښځو پر ازاد انتخاب تېری وکړي، د شرعي قانون منګولو ته به وسپارل شي.