ایران د ونزویلا د هوايي حریم د تړلو پرېکړه غندلې او دا یې د امریکا خپل‌سري اقدام بللی دی

نیویارک پوسټ د شنبې په ورځ (د لېندۍ ۸مه) د امریکا د کورني امنیت وزارت معلوماتو ته د لارسي له مخې لیکلي، چې د یاد شمېر کسانو څخه ۹۵۶ یې «د عامه امنیت» مسایلو اړوند په نښه شوي او شاوخوا ۹۰۰ نور د احتمالي «درغلۍ» له امله تر پلټنو لاندې دي.

که څه هم د امریکا ځینې ادارې توانېدلي، چې د دې افغان کډوالو ډېری قضیې حل او فصل کړي؛ خو د روان کال د سپټمبر تر میاشتې پورې ۸۸۵ افغان کډوال لا هم د «احتمالي ګواښ» په توګه پاتې دي.

دا معلومات یوازې څو ورځې وروسته له هغه په ډاګه کېږي، چې یو افغان کډوال په واشنګټن کې د ملي‌ ګارډ پر دوو سرتېرو د برید له امله تورن شوی.

د جمهوري‌ غوښتونکي ګوند سناتور چک ګرسلي چې د کورني امنیت وزارت معلومات یې ترلاسه کړي، نیویارک‌ پوسټ ته ویلي: «ما دوه کاله کېږي چې د متحدینو ښه راغلاست پروګرام د امنیتي شالید د کمزورو معیارونو په اړه خبرداری ورکاوه؛ خو زه د بایډن حکومت او په ګانګرس کې د ګڼو استازو له سخت غبرګون سره مخ شوی یم.»

هغه زیاته کړې: «له بده مرغه په واشنګټن کې د تېرې اوونۍ غمجنې پېښې زما اندېښنې نورې هم تاییدوي. زه د ټرمپ ادارې د هغو هڅو ستاینه کوم چې د نظم بېرته راوستلو او له افغانستان څخه د ویجاړونکي وتلو پرمهال د بایډن ادارې شويو تېروتنو ته رسېدنه کوي.»

د کورني امنیت وزارت د مفتش یو بل راپور څرګندوي، چې دغه وزارت د احتمالي امنیتي ګواښونو د ارزوونې او رسېدنې لپاره «بې پروا او بې‌ انسجامه چلند» کړی دی.

د ۲۰۲۱ کال د اګسټ په میاشت کې د امریکایي ځواکونو له وتلو او د افغانستان له سقوط راهیسې امریکا تر اوسه پورې د سیمه ییزو همکارانو په ګډون له ۱۸۳ زره څخه ډېر افغان کډوال انتقال کړي دي.

د امریکا د عدلیې وزارت عمومي مفتش په جون میاشت کې راپور ورکړ، چې د ۲۰۲۳ کال د مې تر میاشتې پورې د ترهګرۍ د څارنې په نوملړ کې ۵۵ کسان امریکا ته د ننوتلو بندر ته رسېدلي دي؛ ځینې یې د اېستلو د بهیر پر مهال دې نوملړ ته ورزیات شوي‌ وو.

د عدلیې وزارت مفتش ویلي: «د افغانانو د بېړنۍ اېستلو اړتیا د افرادو د شالید ثبت عادي پروسه کمزورې کړې او دې کار د بد نیت لرونکو کسانو لپاره د انتقال له بهیر څخه د ناوړه ګټې اخیستنې خطر زیات کړی.»

د امریکا د کورني امنیت وزارت د شنبې په ورځ (د لیندۍ ۸مه) ویلي، چې الکوزی د ۲۰۲۲م کال د سپټمبر په اوومه نېټه د بایډن ادارې د «متحدینو د ښه راغلاست» پروګرام له لارې امریکا ته داخل شوی و.

الکوزی د سې شنبې په ورځ له هغه وروسته د ټکساس د عامه خوندیتوب وزارت او د ګډې ترهګرۍ ضد ډلې له خوا ونیول شو، چې تر دې یوه ورځ وړاندې یو افغان شکمن په واشنګټن کې د امریکا د ملي ګارډ پر دوو سرتېرو برید وکړ.

محمد داوود الکوزی دا مهال د ټکساس ایالت په فورټ ورث ښار کې د تارانټ د اصلاح او روزنې په مرکز کې ساتل کېږي.

د فنلنډ دغه پرېکړه په افغانستان، پاکستان او میانمار کې له سیاسي وضعیت او همداراز له فنلنډ سره د دوی له محدودو سوداګریزو او اقتصادي اړیکو سره تړاو لري.

د فنلنډ د بهرنیو چارو وزارت په یوې اعلامیه کې ویلي، دغه وزارت د ۲۰۲۶ کال په ترڅ کې په هغو ځایونو کې د سوداګریزو دفترونو پرانېستلو ته چمتووالی نیسي، چې په‌خوا په‌کې د «بزنس فنلنډ» دفترونه موجود و.

اعلامیه کاږي، دغه وزارت په منظم ډول دا هم ارزوي چې د فنلنډ د بهرنۍ استازولۍ د اوسنیو او راتلونکو اړتیاوو د پوره کولو جوګه دي او که څنګه.

د اعلامیې له‌مخې، د ارزونو له پایلو سره سم به دغه هېواد د نورو بهرنیو دفترونو د تړلو او پرانېستلو پرېکړه هم وکړي او په وینا یې، موخه دا ده، چې سرچینې هغو هېوادونو او سیمو ته متمرکزې شي چې فنلنډ ته ستراتيژیک اهمیت لري.

د فنلنډ د بهرنیو چارو وزیرې الینا والټونین ویلي: «موږ به د فنلنډ د بهرنیو استازولیو شبکې ته په منظم ډول داسې وده ورکړو چې د راتلونکو ننګونو د حلولو وړتیا ولري. زموږ د فعالیتونو چاپېریال په چټکۍ سره بدلېږي. هغه بدلونونه چې ترسره کېږي له موږ سره به مرسته وکړي څو یو پیاوړی او سیال‌وړ فنلنډ جوړ کړو او له خپلو لومړیتوبونو سره سم د هېواد بهرنۍ اړیکې اداره کړو.»

د یادونې وړ ده، چې د ۲۰۲۱ کال له اګسټ راهیسې د فنلنډ په ګډون ټولو لوېدیځوالو په افغانستان کې خپل سفارتونه وتړل او ځينې یې په قطر کې د افغانستان په تړاو په خپلو سفارتخونو کې کار کوي.

د طالبانو یادې ادارې د شنبې په ورځ (د لېندۍ ۸مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې مېرمن جوهانا او ورسره پلاوي د افغانانو سره په بېلابېلو برخو کې د بشري مرستو د زیاتېدو ژمنې کړي.

د طالبانو د سرې میاشتې مشر شهاب‌الدین دلاور د خلکو د ژوند ښه کېدو په برخه کې د مرستو هر کلی کړی.

طالبانو په خبرپاڼه کې د جوهانا له قوله لیکلي: «زموږ اداره د افغانانو سره د مرستې لپاره ژمنه ده او غواړي چې د افغانستان د سرې میاشتې له لارې افغانانو ته لا زیاتې مرستې او خدمات ورسوي.»

تر اوسه د بریدګر هویت نه دی په ډاګه شوی. د سن‌خوزه ښار پولیسو زیاته کړې چې یاد سوداګریز مرکز یې تخلیه کړی، څو د عامه خوندیتوب پر وړاندې ټول ګواښونه له‌منځه یوسي. د سن‌خوزه د ښاروال مېټ ماهان په وینا: «زما دعاوې له قربانیانو سره دي او زه ډاډه یم چې زموږ پولیس به له هېڅ هغه هڅې ډډه ونه کړي، څو مسوول کس پیدا او قانون ته وسپاري».

نوموړي زیاته کړې چې اوسمهال هېڅ خطر موجود نه دی، خو خلک باید له سیمې لرې پاتې شي.